II SA/Po 574/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-08-22
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której sytuacja finansowa jest trudna, a dochody ledwo pokrywają podstawowe wydatki, może zostać zwolniona z kosztów sądowych i otrzymać ustanowionego adwokata w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, może zostać zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i otrzymać ustanowionego adwokata. Sąd uwzględnił wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości, uznając, że sytuacja finansowa skarżącej, jej stan zdrowia oraz brak majątku uzasadniają takie rozstrzygnięcie.Stan faktyczny
Skarżąca M.K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w całości, powołując się na trudną sytuację finansową, zły stan zdrowia i brak środków na pokrycie kosztów sądowych oraz wynagrodzenia pełnomocnika. Skarżąca utrzymuje się z renty, która ledwo wystarcza na podstawowe potrzeby, a dodatkowe koszty generuje leczenie. Posiada dom i budynek gospodarczy, ale nie posiada oszczędności ani wartościowych ruchomości. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić M.K. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych oraz ustanowić dla niej adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2016r. Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki części budynku postanawia 1. zwolnić M. K. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, 2. ustanowić dla M. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K.Witkowicz-Grochowska
Skarżąca M. K. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w całości.
Oświadczyła, że jest osobą starszą i schorowaną. Samodzielnie prowadzi swoje gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z renty w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Kwota ta z ledwością wystarcza na pokrycie podstawowych wydatków związanych z utrzymaniem domu, zakupem żywności i potrzebnych leków. Ostatnio doznała urazu i ma problemy z poruszaniem się. W związku z tym ponosi dodatkowe koszty związane z dojazdami i wizytami u lekarzy, a także zakupem dodatkowych leków. Skarżąca oświadczyła, że nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania ani też pokryć kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Nadto skarżąca oświadczyła, że posiada dom mieszkalny o powierzchni [...] m² o wartości [...] zł. oraz budynek gospodarczy o powierzchni [...] m² o wartości [...] zł. Wskazała, że nie posiada żadnych oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Skarżąca wyszczególniła miesięczne koszty utrzymania: leki [...] zł, prąd [...] zł, woda [...] zł, żywność [...] zł, pożyczka [...] zł oraz opał [...] zł na sezon.
W świetle przepisu art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej "P.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszej nawet należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawczyni pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie w całości. Wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się jedynie ze świadczenia z ubezpieczenia społecznego w wysokości, która z trudem pozwala na pokrycie koniecznych kosztów bieżącego utrzymania. Stan zdrowia skarżącej powoduje, że z tego tytułu ponosi zwiększone koszty utrzymania na leki i leczenie. Wnioskodawczyni nie ma żadnego majątku, z którego mógłby czerpać dodatkowe dochody. Przyjąć należy, że wnioskodawczyni nie ma możliwości poczynienia oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie kosztów sądowych niniejszego postępowania, chociażby w części.
Przedstawiona sytuacja finansowa wskazuje, że tym bardziej skarżąca nie ma możliwości wygospodarowania środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Należało, zatem uwzględnić wniosek o prawo pomocy i w tym zakresie i ustanowić adwokata.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K.Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło