II SA/Po 574/16
WyrokWSA w Poznaniu2017-05-11
Skład orzekający: Tomasz Świstak, Barbara Drzazga, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Kto powinien być adresatem decyzji nakazującej rozbiórkę samowoli budowlanej – inwestor, który nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, czy właściciel nieruchomości, który nie brał udziału w budowie i nie wyrażał na nią zgody?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej nie może być skierowany wyłącznie do właściciela nieruchomości, który nie włada faktycznie obiektem i nie brał udziału w budowie, jednocześnie zwalniając z tego obowiązku inwestora, który faktycznie włada obiektem. Sąd podkreślił, że adresatem nakazu powinien być podmiot, który jest w stanie wykonać nałożony obowiązek, uwzględniając cel postępowania legalizacyjnego. W tym przypadku skierowanie nakazu wyłącznie do właściciela stanowiło nadmierne obciążenie dla niej i nadmierne zwolnienie dla inwestora.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki nadbudowy części budynku gospodarczego oraz zadaszenia, wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Budynek stanowił własność M. K., ale był użytkowany przez E. i A. K., którzy byli inwestorami samowoli budowlanej. Organy nadzoru budowlanego kolejno nakazały rozbiórkę M. K., uznając ją za adresata nakazu z uwagi na brak tytułu prawnego inwestorów do nieruchomości. M. K. zaskarżyła decyzje, argumentując, że adresatem powinni być inwestorzy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wielkopolskiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2016 r.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 maja 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2017 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2016 roku Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki części budynku uchyla zaskarżoną decyzję
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 z późn. zm., dalej: "pr. bud.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") nakazał M. K. rozbiórkę nadbudowy części budynku gospodarczego w zakresie poddasza nieużytkowanego od poziomu 2,00 m do wysokości kalenicy 5,80 m, rozbiórkę zadaszenia przy budynku od strony północnej o wymiarach 4,70 m x 2,15 m oraz przywrócenie budynku gospodarczego do stanu przed nadbudową. Organ nadzoru budowlanego wskazał także, że wymieniony budynek gospodarczy znajduje się na działce nr [...], obręb L., gmina O.. Stanowi on własność skarżącej, ale użytkowany jest przez E. i A. K..
W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że M. K. w dniu [...] września 2014 r. poinformowała o prowadzeniu robót budowlanych przez E. K. przy rozważanym budynku. W wyniku oględzin przeprowadzonych w dniu [...] września 2014 r. ustalono, że na działce nr [...] znajduje się budynek gospodarczy, którego sposób użytkowania zmieniono na właściwy dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Następnie organ I instancji omówił wymiary obiektu budowlanego oraz technologię jego wykonania wraz ze wskazaniem podłączonych instalacji. W trakcie wspomnianych oględzin nie przedstawiono dokumentów na zrealizowane roboty budowlane. Obecna podczas kontroli E. K., mają status współinwestora oraz użytkownika budynku mieszkalnego jednorodzinnego, nie wniosła żadnych zastrzeżeń do opisu stanu faktycznego. Oświadczyła ona ponadto, że omawiane roboty budowlane zostały wykonane w 2013 r. i nie posiada żadnych dokumentów związanych z nimi. P. M. K. stwierdziła w trakcie oględzin, że roboty budowlane zostały przeprowadzone w grudniu 2013 r. przez E. i A. K.. Skarżąca oświadczyła, że nie dysponuje dokumentami odnoszącymi się do wykonanych robót budowlanych. W dniu [...] września 2014 r. E. K. dodatkowo potwierdziła, że do przedmiotowego budynku przeprowadziła się wraz z mężem ok. 9 lat wcześniej. Organ I instancji wystąpił następnie do Wójta Gminy O. i Starosty [...] z zapytaniem o dokumenty związane z realizacją powyższych robót budowlanych. Poszukiwania te zakończyły się wynikiem negatywnym. Wobec tego postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. organ nadzoru budowlanego nałożył na E. i A. K. obowiązek przedłożenia dokumentów, od których zależy legalizacja samowoli budowlanej. W dniu [...] czerwca 2015 r. została przeprowadzona kolejna kontrola omawianej nieruchomości, w wyniku której ustalono, że stan faktyczny stwierdzony podczas oględzin w dniu [...] września 2014 r. nie uległ zmianie. Następnie pismem z dnia [...] lipca 2015 r. organ I instancji wezwał E. K. do złożenia wyjaśnień w przedmiocie uzyskania pełnomocnictwa bądź wskazania polskiego adresu do korespondencji dla jej męża A. K., który przebywa we [...]. Z uwagi na niewykonanie powyższego obowiązku organ nadzoru budowlanego zainicjował procedurę, w rezultacie której sąd powszechny ustanowił E. K. kuratorem dla nieobecnego A. K.. Z kolei pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. Organ I instancji wezwał M. K. do wyjaśnienia, na jakiej podstawie E. i A. K. dokonali nadbudowy części budynku gospodarczego oraz wykonali zadaszenie przy tym budynku. Odpowiedź na to pytanie nie została jednak udzielona w zakreślonym terminie. Wobec tego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r. organ nadzoru budowlanego nałożył na skarżącą obowiązek przedłożenia dokumentów, od których zależy legalizacja samowoli budowlanej. Ponownie jednak obowiązek ten nie został wykonany. Do organu I instancji w dniu [...] lutego 2016 r. wypłynęło jedynie pismo M. K., w którym stwierdza, że nie zawarła żadnej umowy z E. i A. K. dotyczącej rozważanych robót budowlanych. Organ nadzoru budowlanego ustalił zarazem, że właścicielem nieruchomości jest M. K., ale obiekt budowlany znajduje się w użytkowaniu E. i A. K.. Zrealizowane roboty budowlane należy uznać za samowolę budowlaną. Zastosowanie w niniejszej sprawie znalazł zatem art. 48 pr. bud., na podstawie którego wydano nakaz rozbiórki. Adresatem tego rozstrzygnięcia uczyniono skarżącą, gdyż nie wykonała ona postanowienia z dnia [...] stycznia 2016 r., a inwestor nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości.
Pismem z dnia [...] maja 2016 r. M. K. odwołała się od powyższej decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r., zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 52 pr. bud. przez nałożenie na nią, a nie na inwestorów, obowiązku rozbiórki części budynku gospodarczego.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że adresatem nakazu rozbiórki powinni być E. i A. K., którzy faktycznie dopuścili się samowoli budowlanej. M. K. nie brała udziału w omawianych robotach budowlanych, a w szczególności nie wyrażała zgody na ich realizację. Zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji należy zatem uznać za wysoce krzywdzące dla skarżącej.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...], Wielkopolski Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 104 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2016 r. w całości i na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 pr. bud. oraz art. 104 k.p.a. nakazał M. K. rozbiórkę nadbudowy części budynku gospodarczego znajdującego się na działce nr [...] w zakresie poddasza nieużytkowanego od poziomu 2,00 m do wysokości kalenicy 5,80 m oraz rozbiórkę zadaszenia przy budynku od strony północnej o wymiarach 4,70 m x 2,15 m.
W uzasadnieniu organ odwoławczy w pełni podzielił ustalenia faktyczne organu I instancji, zgadzając się w szczególności z uznaniem wykonanych robót budowlanych za samowolę budowlaną oraz koniecznością zastosowania w rozpatrywanej sprawie art. 48 pr. bud. Z uwagi na niezastosowanie do obowiązku przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji robót budowlanych niezbędne było wydanie nakazu rozbiórki. Wielkopolski Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił następnie, że w przypadku, gdy inwestor i właściciel nie jest tą samą osobą, mogą powstać wątpliwości co do podmiotu, który powinien być adresatem wspomnianego nakazu. Według pierwszego stanowisko nałożenie obowiązku rozebrania obiektu budowlanego na inwestora niemającego tytułu prawnego do tego obiektu nie czyni decyzji niewykonalną. Natomiast według drugiego nakaz rozbiórki może być nałożony na inwestora, jeżeli dysponuje on tytułem prawnym do obiektu budowlanego. Uwzględniając art. 52 pr. bud., należy przyjąć, że w takiej sytuacji ustawodawca dopuszcza skierowanie nakazu rozbiórki do właściciela nieruchomości, a nie do inwestora. W konsekwencji decyzja z dnia [...] kwietnia 2016 r. okazała się w powyższym zakresie prawidłowa. Jej uchylenie i wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w II instancji wynikało z faktu, że art. 48 pr. bud. nie upoważnia organów administracji publicznej do nakazywania przywrócenia obiektu do stanu poprzedniego, o czym orzekł organ I instancji.
Pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. M. K. zaskarżyła powyższą decyzję z dnia [...] czerwca 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając organowi II instancji naruszenie: (1) art. 52 w zw. z art. 48 ust. 1 pr. bud. przez nałożenie na skarżącą, a nie na inwestorów, obowiązku częściowego rozebrania omawianego obiektu budowlanego oraz (2) art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 7 k.p.a. przez pobieżną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności przez pominięcie sposobu wszczęcia tego postępowania, braku zgody skarżącej na realizację robót budowlanych oraz wydanie decyzji z naruszeniem uzasadnionego interesu skarżącej.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że E. i A. K. od kilku lat samowolnie zajmują i użytkują rozważany budynek gospodarczy. Mimo wezwań, nie chcą opuścić, ani wydać obiektu budowlanego, czego potwierdzeniem jest m.in. interwencja P.. W chwili obecnej skarżąca nie ma żadnego dostępu do budynku gospodarczego, a w konsekwencji także nie ma możliwości wykonania nałożonego na nią obowiązku. M. K. opisała także swoją sytuację finansową, podnosząc, że nie jest w stanie pokryć kosztów związanych z realizacją zaskarżonej decyzji. W pozostałym zakresie skarżąca powtórzyła swoją wcześniejszą argumentację, przedstawioną w odwołaniu z dnia [...] maja 2016 r.
W odpowiedzi na skargę Wielkopolski Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
W piśmie z dnia [...] marca 2017 r. E. K. poparła stanowisko organów administracji publicznej, wskazując, że wprawdzie użytkuje wraz z A. K. przedmiotowym obiekt budowlany, lecz nie posiada do niego tytułu prawnego. Nakaz rozbiórki został zatem słusznie skierowany do skarżącej. E. K. zaznaczyła także, że nie przypomina sobie by otrzymała wezwanie do opróżnienia budynku, skierowanego do niej przez skarżącą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga okazała się zasadna.
Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 z późn. zm., dalej: "pr. bud."). Zgodnie z art. 28 ust. 1 pr. bud. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 pr. bud. Jak wynika przy tym z art. 3 pkt 7 pr. bud., przez zwrot "roboty budowlane" należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Z kolei w myśl art. 3 pkt 6 pr. bud. przez wyrażenie "budowa" należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę lub nadbudowę obiektu budowlanego.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że budynek gospodarczy na działce nr [...], obręb L., gmina O., został rozbudowany ok. 2013 r. Fakt ten potwierdza protokół oględzin nr [...] z dnia [...] września 2014 r. (k. 3 akt adm. organu I instancji). Wspomniana okoliczność nie była również kwestionowana przez żadną ze stron postępowania. Należy ją zatem uznać za bezsporną. Tym bardziej, że w protokole oględzin nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nie stwierdzono żadnych zmian w porównaniu do ustalonego poprzednio stanu faktycznego (k. 25 akt adm. organu I instancji). Konsekwentnie trzeba również stwierdzić, że realizacja powyższych robót budowlanych wymagała w świetle art. 28 ust. 1 pr. bud. uzyskania pozwolenia na budowę. Z pisma Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], wynika zarazem, że wymieniony organ administracji publicznej nie dysponuje dokumentacją dotyczącą rozważanego obiektu budowlanego. Również Wójt Gminy O. wyjaśnił w piśmie z dnia [...] października 2014 r., nr [...], że nie posiada takich dokumentów. Co więcej, także M. K. i E. K. nie przedłożyły dokumentacji związanej z realizacją omawianych robót budowlanych. Trafnie zatem organy administracji publicznej zakwalifikowały te prace jako samowolę, co z kolei uzasadniało wdrożenie odpowiedniego trybu naprawczego.
Sąd podziela w tej mierze stanowisko organów nadzoru budowlanego co do zasadności zastosowania w niniejszej sprawie art. 48 pr. bud. Zgodnie z art. 48 ust. 1 pr. bud. właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem art. 48 ust. 2 pr. bud., w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego (1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo (2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o jakiej mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a pr. bud., albo mimo wniesionego sprzeciwu do tego zgłoszenia. Jak wynika przy tym z art. 48 ust. 2 pr. bud., jeżeli budowa, o jakiej mowa w art. 48 ust. 1 pr. bud., (1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z (a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo (b) ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a przy tym (2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem – właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.
Ustawodawca wskazuje zarazem w art. 48 ust. 3 pr. bud., że w postanowieniu, o jakim mowa w art. 48 ust. 2 pr. bud., ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie: (1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania ternu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; (2) dokumentów, o jakich mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz art. 33 ust. 3 pr. bud. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie powyższych obowiązków, organ nadzoru budowlanego ma w myśl art. 48 ust. 4 pr. bud. obowiązek zastosować art. 48 ust. 1 pr. bud., tj. wydać nakaz rozbiórki. Przedłożenie w wyznaczonym terminie wymienionych dokumentów traktuje się natomiast na mocy art. 48 ust. 5 pr. bud. jako wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...] października 2014 r., nr [...], organ I instancji nałożył na E. i A. K. obowiązek wynikający z art. 48 ust. 2 i 3 pr. bud. (k. 19 akt adm. organu I instancji). Ten sam obowiązek został również nałożony na M. K. w postanowieniu organu I instancji z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] (k. 35 akt adm. organu I instancji). Mimo skutecznego doręczeniu obu tych orzeczeń, żadne z nich nie zostało wykonane. Tym samym słusznie organy administracji publicznej uznały, że zastosowanie w rozpatrywanej sprawie powinien znaleźć art. 48 ust. 4 pr. bud.
Kluczowe wątpliwości, jakie wyłoniły się na tym tle, dotyczą pytania, kto powinien być adresatem nakazu rozbiórki z art. 48 ust. 1 pr. bud. Z. M. K. obowiązek częściowego rozebrania omawianego obiektu budowlanego powinien być skierowany do E. i A. K. jako rzeczywistych inwestorów. Organy administracji publicznej uznały natomiast, że adresatem nakazu rozbiórki powinna być skarżąca, gdyż inwestorzy nie dysponują tytułem prawnym do nieruchomości. To ostatnie stanowisko wsparła również E. K.. Sąd nie zgodził się natomiast z poglądem prezentowanym w tej mierze przez organy administracji publicznej.
W toku kontrolowanego postępowania ustalono, że nieruchomości, na której wzniesiono rozważany obiektu budowlany, należy do M. K.. Niemniej przedmiotowy budynek jest użytkowany przez E. i A. K., którzy byli również wyłącznymi inwestorami robót budowlanych objętych niniejszym postępowaniem. [...] budowlana nie była przy tym uzgadniana ze skarżącą, jak i przez nią aprobowana. Wnioski te znajdują swoje potwierdzenie w powołanych protokołach z dnia [...] czerwca 2015 r. i [...] września 2014 r., w piśmie M. K. z dnia [...] lutego 2016 r. (k. 36 akt adm. organu I instancji), jej odwołaniu z dnia [...] maja 2016 r. (k. 3-6 akt adm. organu II instancji) oraz w jej skardze z dnia [...] czerwca 2016 r. (k. 2-6 akt adm. organu I instancji). Ustalenia te nie były również kwestionowana przez żadną ze stron postępowania.
Zgodnie z art. 52 pr. bud. inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego obowiązany jest na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o jakiej mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a i art. 51 pr. bud. Ustawodawca nie wprowadza zatem w powołanym przepisie sztywnej hierarchii adresatów decyzji organów nadzoru budowlanego. Jednocześnie nie można też uznać, że kolejność wyliczenia podmiotów w art. 52 pr. bud. ma charakter całkowicie przypadkowy, niezamierzony. W ocenie Sądu należy zatem przyjąć co do zasady, że adresatem obowiązku wynikającego z art. 48 pr. bud. powinien być na ogół inwestor, w dalszej kolejności właściciel nieruchomości a dopiero na końcu jej zarządca. Uwaga ta nie może być jednak nadmiernie absolutyzowana, gdyż konieczne jest uwzględnienie celu, jakiemu ma służyć postępowanie legalizacyjne, tj. usunięcie stanu niezgodnego z prawem. Z tej perspektywy rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego nie mogą być kierowane do podmiotów, które nie byłyby w stanie wykonać nałożonych na nie obowiązków. Dokonanie takiej analizy może więc in casu usprawiedliwiać skierowanie nakazu rozbiórki do innego podmiotu niż inwestor. Weryfikacja tej przesłanki powinna jednak opierać się na ocenie rzeczywistej możliwości rozebrania budynku, a nie tylko na formalnej analizie legitymowania się tytułem prawnym do nieruchomości. Nie ulega bowiem wątpliwości, że inwestor, który faktycznie włada obiektem budowlanym z wyłączeniem właściciela nieruchomości, jest również w stanie przeprowadzić rozbiórkę. Wreszcie, art. 52 pr. bud. nie wyklucza możliwości nałożenia obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego zarówno na inwestora, jak i na właściciela nieruchomości lub zarządcę, jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami danej sprawy.
Odnosząc te uwagi do specyfiki rozważanej, należy zauważyć, że M. K., mimo dysponowania tytułem prawnym do nieruchomości, nie włada faktycznie rozważanym obiektem budowlanym. Ten ostatni znajduje się bowiem w użytkowaniu E. K.. Wnioski te znajdują swoje potwierdzenie w informacji z bazy danych ewidencji gruntów i budynków z dnia [...] września 2014 r. (k. 6 akt adm. organu I instancji), skardze z dnia [...] czerwca 2016 r., a także w przywołanych wcześniej protokołach z dnia [...] września 2014 r. i [...] czerwca 2016 r. oraz w pismach E. K. z dnia [...] grudnia 2016 r. i [...] marca 2017 r. (k. 70, 106-109 akt sądowych). Należy mieć także na uwadze, że niniejsze postępowanie zostało zainicjowane przez pismo M. K. z dnia [...] września 2014 r., która zwróciła się do organu nadzoru budowlanego o interwencję w związku z robotami prowadzonymi przez E. K. (k. 1 akt adm. organu I instancji).
Uwzględniając zatem tok dotychczasowych rozważań, należy zdaniem Sądu uznać, że w niniejszej sprawie nałożenie obowiązku rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego wyłącznie na skarżącą stanowi nadmierne obciążenie dla właściciela nieruchomości i zarazem nadmierne zwolnienie dla inwestora. W świetle powyższych uwag skierowanie nakazu rozbiórki wyłącznie do M. K. okazało się zatem wadliwe, co z kolei uzasadniało wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Sąd pragnie przy tym zwrócić uwagę także na niedostateczne wyjaśnienie statusu A. K. jako ewentualnego adresata nakazu rozbiórki. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala bowiem jednoznacznie przesądzić powyżej kwestii. Wspomniane pismo M. K. z dnia [...] lutego 2016 r., postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] października 2015 r., sygn. [...] (k. 32 akt adm. organu I instancji) oraz przywołane wcześniej pismo E. K. z dnia [...] grudnia 2016 r., wskazują bowiem na pobyt A. K. poza granicami Polski, tj. we [...]. Okoliczność ta nie musi jednak automatycznie oznaczać utraty przez A. K. władztwa nad omawianym obiektem budowlanym. Nie można bowiem wykluczyć sytuacji, że pobyt za granicą A. K. ma charakter czasowy i nie utracił on więzi z przedmiotowym obiektem, a E. K. włada omawianym budynkiem nie tylko we własnym imieniu, lecz także w imieniu męża – zakładając, że pomiędzy małżonkami nie doszło do rozkładu pożycia. Zbadanie tej kwestii ma zdaniem Sądu istotne znaczenie dla ustalenia, czy A. K. powinien być adresatem nakazu rozbiórki w niniejszej sprawie.
Nie ulega zarazem wątpliwości, że organy nadzoru budowlanego naruszyły art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), zgodnie z którym w toku postepowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Uchybienie to doprowadzi do z kolei do naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., w świetle którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, oraz art. 80 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Uchybienia te miały istotne znaczenie w rozpatrywanej sprawie, co uzasadniało wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Sygnalizowane wady mogą być przy tym usunięte przez organ odwoławczy. Dlatego niezasadne było usuwanie z obrotu prawnego także decyzji organu I instancji.
W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) uchylił zaskarżoną decyzję Wielkopolskiego Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...], z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 52 pr. bud., co miało istotny wpływ na wynik postępowania, oraz z uwagi na naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania.
Rozpatrując ponownie sprawę, Wielkopolski Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien prawidłowo określić adresata nakazu rozbiórki z art. 48 ust. 1 pr. bud., mając na względzie realną możliwość wykonania tego obowiązku. Organ II instancji powinien ponadto ustalić, czy wspomniany nakaz może być skierowany do A. K..
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło