II SA/Po 575/16

WyrokWSA w Poznaniu2017-01-12

Skład orzekający: Barbara Drzazga, Izabela Paluszyńska, Danuta Rzyminiak – Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości na rozbudowę budynku mieszkalnego o garaż, w sytuacji gdy jeden ze współwłaścicieli nie żyje, a jego spadkobiercy nie doszli do porozumienia, uniemożliwia legalizację samowoli budowlanej i obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu?
Ratio decidendi
Brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wynikający z braku zgody wszystkich współwłaścicieli (lub ich następców prawnych) na realizację inwestycji, uniemożliwia legalizację samowoli budowlanej, nawet jeśli pozostałe warunki formalne zostały spełnione. W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę garażu dobudowanego do budynku mieszkalnego wielorodzinnego, wykonanego w 2005 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Inwestorzy nie spełnili obowiązków legalizacyjnych, w tym nie przedstawili oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdyż jeden ze współwłaścicieli nie żył, a jego spadkobiercy nie doszli do porozumienia, przy czym jedna ze spadkobierczyń wyraziła sprzeciw. Po uchyleniu decyzji przez organ odwoławczy w zakresie podstawy prawnej, ostatecznie utrzymano w mocy nakaz rozbiórki. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inwestora.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak(spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Natalia Sikorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi E. Ł. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2016r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu I. oddala skargę, II. przyznaje adwokatowi P. M. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, kwotę [...]zł (czterysta osiemdziesiąt złotych [...]) w tym [...] zł (sto dziesięć złotych [...]) tytułem podatku od towarów i usług. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. (dalej w skrócie: "Inspektor Powiatowy"), decyzją [...] 2016 r. o nr [...] nakazał R. i E. Ł. rozbiórkę garażu o wymiarach zew. 3,28 m x 6,00 m i wysokości 3,25 m, stanowiącego rozbudowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego na dz. nr [...] w miejscowości S., gm. Z.. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż R. i E. Ł. w 2005 r. dokonali rozbudowy ww. budynku mieszkalnego o garaż o wymiarach zewn. 3,28 x 6,00 m i wysokości 3,25m bez wymaganego pozwolenia na budowę. W celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru postanowieniem z dnia 15 stycznia 2013r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nałożył na inwestorów obowiązek przedstawienia w terminie do 31 marca 2013r. dokumentów wymaganych przepisami art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, tj. zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego - decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, następnie: czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami i uzgodnieniami, wykonanego przez projektanta o odpowiednich uprawnieniach budowlanych oraz zaświadczenia o posiadaniu przez projektanta wpisu na listę właściwej izby samorządu zawodowego z określonym w nim terminem ważności, oświadczenia projektanta i sprawdzającego o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestor nie spełnił w wyznaczonym terminie nałożonych obowiązków. Dalej Inspektor Powiatowy wskazał, iż inwestorzy złożyli po terminie decyzję o warunkach zabudowy znak [...] z dnia [...] 2005r. oraz oświadczenie o wyrażeniu zgody na dobudowanie garażu z dnia 06 kwietnia 2005r. Ponadto, po terminie został również złożony projekt architektoniczno budowlany dobudowy garażu do budynku mieszkalnego sporządzony w 2005r. Organ wyjaśnił, iż przedłożona zgoda na dobudowę garażu z 6 kwietnia 2005 r. nie może zostać uwzględniona, bowiem jeden ze współwłaścieli – A. P. nie żyje. Następnie wyjaśniono, iż postanowieniem znak [...] z dnia 10 września 2013 nałożono na inwestorów obowiązek usunięcia nieprawidłowości występujących w przedłożonych dokumentach. W odpowiedzi wpłynęło pismo E. Ł. z informacją, iż wniósł on do Sądu Rejonowego wniosek o ustalenie spadkobierców po zmarłym A. P.. Mając powyższe na uwadze, w myśl art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. postanowieniem z dnia 25 października 2013r. organ zawiesił toczące się przed nim postępowanie do czasu uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd. Pismem z dnia 2 października 2015 r. Sąd Rejonowy w P. VII zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w Z. poinformował, iż sprawa dotycząca ustalenia spadkobierców zmarłego A. P. została zakończona prawomocnie umorzeniem postępowania. Wobec powyższego organ nadzoru podjął zawieszone postępowanie, jednocześnie wzywając inwestora do przedłożenia braków, jakie wynikają z postanowienia z dnia 10 września 2013r. Inwestorzy nie spełnili w wyznaczonym terminie nałożonych na nich obowiązków. Dodatkowo Inspektora Powiatowy wyjaśnił, iż I. J. - współwłaścicielka nieruchomości dz. nr [...] położonej w m. S. gm. Z. złożyła pismo (z 17 lutego 2016 r.) w którym poinformowała, że nie wyraża zgody na rozbudowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego na ww. działce o przedmiotowy garaż. W tej sytuacji organ orzekł o rozbiórce przedmiotowego garażu na podstawie art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Odwołanie złożył E. Ł. podnosząc, iż przedmiotowy garaż zrealizował zgodnie z warunkami zabudowy określonymi w decyzji Wójta Gminy Z. z 7 kwietnia 2005 r. oraz projektem budowlanym, sporządzonym przez uprawnione osoby. Wskazał, iż tylko jeden ze spadkobierców A. P. nie wyraża zgody na realizację przedmiotowego garażu. W piśmie z dnia 9 maja 2016 r. E. Ł. sprecyzował, iż jego odwołanie obejmuje nie tylko decyzję z 7 marca 2016 r., ale także postanowienie z 10 września 2013 r. Zaznaczył, iż w 2005 r. posiadał zgodę ówczesnych współwłaścicieli nieruchomości na rozbudowę przedmiotowego budynku o garaż. Decyzją z dnia [...] 2016 r., nr [...], Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: Inspektor Wojewódzki) uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie podstawy prawnej i w miejsce art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.) orzekł na podstawie art. 48 ust. 1 i art. 49 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm., dalej: Prawo budowlane) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r. poz. 23 dalej: k.p.a.). W pozostałym zakresie organ odwoławczy zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy oraz utrzymał w mocy postanowienie Inspektora Powiatowego z dnia 10 września 2013 r. Organ odwoławczy, powołując się na treść art. 3 ust. 6 ustawy Prawo budowlane wyjaśnił, iż w przedmiotowej sprawie doszło niewątpliwie do rozbudowy istniejącego już budynku mieszkalnego wielorodzinnego o garaż o wymiarach zewn. 3,28 m x 6,00 m i wysokości 3,25 m. Na wykonanie rozbudowy konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę. Zdaniem organu zastosowania nie znalazł przepis art. 29 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed nowelizacji, który dotyczy wolno stojących obiektów gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Przedmiotowy garaż nie jest bowiem obiektem wolnostojącym, wobec tego mimo, że jego powierzchnia zabudowy jest mniejsza od wskazanej ustawowo, nie ma możliwości zastosowania ww. przepisu. Inspektor Wojewódzki podzielił stanowisko organu I instancji, iż w tej sytuacji konieczne było wezwanie inwestorów do przedłożenia dokumentacji umożliwiającej legalizację przedmiotowego garażu. Dalej organ ten zauważył, że przedłożona przez E. Ł. zgoda z 6 kwietnia 2005 r. ówczesnych współwłaścieli przedmiotowej nieruchomości na wykonanie garażu nie może zostać uwzględniona w postępowaniu legalizacyjnym, które zostało wszczęte w 2013 r., a więc po śmierci A. P.. Zdaniem organu odwoławczego E. Ł. powinien w niniejszej sprawie przedstawić zgodę na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego również potencjalnych spadkobierców po A. P.. Z zebranych w trakcie postępowania administracyjnego materiałów wynika natomiast, iż I. J. - jedna ze spadkobierców po zmarłym A. P. - nie wyraziła zgody na dokonanie przedmiotowej rozbudowy. Nadto wskazano, iż nie został poprawiony projekt budowlany w zakresie wskazanym w postanowieniu Inspektora Powiatowego z dnia 10 września 2013 r., gdyż nie został od sporządzony zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Transportu, Rolnictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Wobec nieuzupełnienia przez inwestorów wskazanych nieprawidłowości organ I instancji zasadnie wydał decyzję nakazującą rozbiórkę przedmiotowego garażu, działając zgodnie z art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego. Zdaniem Inspektora Wojewódzkiego organ I instancji prawidłowo postąpił ustalając krąg potencjalnych spadkodawców po uprzednim uzyskaniu informacji z Sądu Rejonowego w P. z/s w Z., iż po zmarłym A. P. nie toczy się i nie toczyło postępowanie w sprawie nabycia spadku. Natomiast w momencie otrzymania od E. Ł. informacji z dnia 24 września 2013 r. o wniesieniu sprawy do Sądu Rejonowego o ustalenie spadkobierców po zmarłym A. P. oraz po uprzednim potwierdzeniu powyższej informacji przez Sąd Rejonowy w P. VII Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w Z. (sygn. akt VII Ns [...]), organ I instancji prawidłowo zawiesił z urzędu postępowania administracyjnego, a następnie po otrzymaniu informacji o zakończeniu postępowania sądowego, dnia 28 grudnia 2015 r. podjął to postępowanie. Ponadto, prawidłowo postanowieniem z dnia 21 maja 2013 r. odmówił wnioskowanego przez R. i E. Ł. umorzenia lub zawieszenia czynności postępowania legalizacyjnego. Na zakończenie organ odwoławczy wskazał, iż Inspektor Powiatowy powołał błędną podstawę prawną zaskarżonej decyzji, gdyż art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego ma zastosowanie w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, natomiast w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego. Powyższe uchybienie, zdaniem, Inspektora Wojewódzkiego, nie ma jednak wpływu na wynik sprawy, gdyż w obu przypadkach zastosowanie znajduje art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł E. Ł. ponownie podnosząc, iż przedmiotowy garaż został wykonany zgodnie z otrzymanymi warunkami zabudowy oraz za zgodą ówczesnych współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości. Ponadto powierzchnia garażu wynosi mniej niż 25 m2 i został on zrealizowany zgodnie z projektem budowlanym przygotowanym przez uprawnione osoby. Podniósł, iż zainicjował postępowanie w celu wskazania spadkobierców A. P., ale sąd nie wskazał takich osób. Ponadto uzyskał zgodę pozostałych współwłaścicieli jak też spadkobierców A. P.. Tylko I. J. nie wyraziła zgody. Wskazał, iż rozbiórka przedmiotowego garażu może naruszyć ściany budynku mieszkalnego. Odpowiadając na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 29 grudnia 2016 r. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc, iż garaż zrealizowano zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy, projektem budowlanym przygotowanym przez uprawnione osoby. Zrealizowana inwestycja nie wpływa negatywnie na środowisko i sąsiednie działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jak wynika przy tym z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd rozpatruje sprawę w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem jednak art. 57a p.p.s.a. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w przedmiotowej sprawie jest decyzja nakazująca rozbiórkę garażu o wymiarach zew. 3,28 m x 6.00 m i wysokości 3,25 m, wykonanego w ramach rozbudowy budynku mieszkalnego na dz. nr [...] w miejscowości S. gm. Z.. Poza sporem pozostaje, iż garaż ten został wykonany w 2005 r., bez uzyskania pozwolenia na budowę. Sąd zgodził się z organami nadzoru, iż w przedmiotowej sprawie doszło do rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego, bowiem wykonany garaż przylega bezpośrednio do tego budynku i jest z nim połączony funkcjonalnie - na jego dachu zlokalizowany jest taras budynku. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r. poz. 270 ze zm.) nie zawierają legalnej definicji rozbudowy, jednakże nie ulega wątpliwości, że za rozbudowę budynku nie sposób uznać budowy całkowicie nowych obiektów budowlanych. Przez rozbudowę należy bowiem rozumieć zmianę charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu budowlanego, jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość (por. wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2016 r. o sygn. akt II OSK 2484/14). Zgodnie z 3 pkt 6 Prawa budowlanego ilekroć w tej ustawie mowa jest o budowie należy przez to rozumieć także m.in. rozbudowę Z kolei zgodnie z art.3 pkt 7 tej ustawy przez pojęcie roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Powyższe oznacza, iż rozbudowa budynku, co do zasady wymaga uzyskania pozwolenia na budowę (art 28 ust. 1 prawa budowlanego) chyba, że przepisy art. 29-31 Prawa budowlanego przewidują dla rozbudowy danego rodzaju obiektu budowlanego brak wymogu uzyskania takiego pozwolenia. Sąd podzielił stanowisko organów obu instancji, iż w przedmiotowej sprawie, zastosowanie znajdą przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu sprzed nowelizacji, którą wprowadziła ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2015 r., poz. 443). Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 6 ust. 1 ustawy nowelizującej do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe, a przedmiotowe postępowanie wszczęto już w 2013 r. Zgodzić się też należy z organami, iż przepisy art. 29-31 w brzmieniu obowiązującym w dacie rozbudowy (2005 r.) nie przewidywały zwolnienia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (rozbudowę) przedmiotowego budynku mieszkalnego o garaż. Organ odwoławczy słusznie zauważył, iż przedmiotowej inwestycji, mimo powierzchni zabudowy nieprzekraczającej 25 m2, nie można uznać za budowę, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego sprzed nowelizacji. Jak wskazano wcześniej, przedmiotowa inwestycja nie stanowiła budowy nowego, wolnostojącego budynku, lecz rozbudowę już istniejącego budynku mieszkalnego. W tej sytuacji słusznie zastosowano procedurę legalizacyjną przewidzianą w art. 48 i nast. Prawa budowlanego. Art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego przewiduje, iż właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Niemniej w ust. 2 ustawodawca przewidział, iż w sytuacji gdy samowolna budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, to możliwe jest jej zalegalizowanie. Warunkiem legalizacji jest przedstawienie, w wyznaczonym stosownym postanowieniem terminie 1)zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; (art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego) Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona - art. 48 ust. 5 Prawa budowlanego. Bezspornym jest , iż organ I instancji, postanowieniem z dnia 15 stycznia 2013 r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia dokumentacji o której mowa w ust. 3 tego artykułu. Między innymi zobowiązano inwestora do przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 33 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 48 ust 3 Prawa budowlanego). Inwestorzy takowego oświadczenia nie przedłożyli. Złożyli jedynie kserokopię oświadczenia współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości z dnia 6 kwietnia 2005r., zawierające zgodę na wykonanie przedmiotowego garażu. Jak ustalił organ, jeden z tych współwłaścicieli – A. P., zmarł w dniu 24 maja 2005 r., stąd oświadczenie to nie mogło być wzięte pod uwagę na etapie legalizacji dokonanej samowoli. Zaznaczyć należy, iż w świetle przepisów art. 48 Prawa budowlanego organ nadzoru dokonując analizy możliwości zalegalizowania samowoli budowlanej ma na uwadze stan prawny i faktyczny obowiązujący w dacie orzekania, a nie stan obowiązujący w dacie budowy. Postępowanie legalizacyjne zastępuje niejako postępowanie w sprawie udzielania pozwolenia na budowę, stąd też słusznie organy nadzoru uznały, iż legalizacja zrealizowanego bez stosownego pozwolenia garażu wymaga złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przysługującemu inwestorowi na moment prowadzonego postępowania legalizacyjnego, a nie na moment popełnienia samowoli budowlanej. Wskazać w tym miejscu należy na art. 4 Prawa budowlanego, zgodnie z którym każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Bez wątpienia w przedmiotowej sprawie inwestorzy nie przedłożyli takiego oświadczenia, a to z uwagi na brak zgody (wyraźny sprzeciw I. J.) wszystkich następców prawnych zmarłego A. P. na realizację przedmiotowego garażu. Zaznaczyć należy, iż mimo braku stosownego postanowienia sądu powszechnego stwierdzającego nabycie spadku po zmarłym A. P., jak też notarialnego poświadczenia dziedziczenia po wyżej wymienionym, wątpliwości nie budzi, iż I. J. zalicza się do kręgu jego spadkobierców. Zgodnie bowiem z art. 925 Kodeksu cywilnego spadkobierca nabywa spadek w chwili jego otwarcia z mocy samego prawa. Skoro zatem E. Ł. nie kwestionuje, iż I. J. jest następcą prawnym zmarłego A. P., to brak jej zgody uniemożliwia zalegalizowanie przedmiotowej inwestycji. Niespełnienie wymogu przedstawienia dokumentów stwierdzających tytuł prawny do nieruchomości, wskazujących na uprawnienie inwestora do wykonania robót budowlanych, w myśl art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane a Ontario skutkuje odmową wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, a w przypadkach objętych postępowaniem legalizacyjnym albo naprawczym – zastosowaniem sankcji określonych odpowiednio, w art. 48 ust. 4 albo art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Ponieważ dysponowanie nieruchomością na cele budowlane stanowi, co do zasady, czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu, to w odniesieniu do nieruchomości, która – tak jak w rozpoznawanej sprawie – objęta jest współwłasnością, wylegitymowanie się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oznacza konieczność przedstawienia przez inwestora zgody wszystkich współwłaścicieli, bądź zastępującego ją orzeczenia sądu. (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 1 czerwca 2016 r. o sygn. akt II SA/Po 40/16 – dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl ). Zauważyć należy, iż organ przed wydaniem decyzji o rozbiórce przedmiotowego garażu umożliwił inwestorowi podjęcie czynności zmierzających do uzyskania orzeczenia sądu powszechnego zastępującego zgodę wszystkich współwłaścieli przedmiotowej nieruchomości dotyczącą zrealizowanej rozbudowy. Dopiero wobec uzyskaniu informacji o niepodjęciu takich czynności przez inwestora, Inspektor Wojewódzki wydał zaskarżoną decyzję. W ocenie Sądu podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, a nie jak błędnie wskazał organ odwoławczy przepis art. 49 ust. 3 tej ustawy. Przepis art. 48 ust. 4 znajduje zastosowanie w sytuacji niewywiązania się w terminie z obowiązku przedłożenia m.in. oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane – co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Natomiast art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego winien być zastosowany w przypadku nieusunięcia przez inwestora stwierdzonych naruszeń w zakresie art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym ostatnim przepisem właściwy organ, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, 3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane Zakres badania, o którym mowa w art. 49 ust. 1, dotyczy projektu budowlanego i jego elementów, a także posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń wymaganych przepisami szczególnymi, a więc dokumentów, które winny być złożone przez inwestora na podstawie art. 48 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 32 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego. Przepis art. 49 ust. 1 pkt 2 mówi bowiem o tych samych opiniach, uzgodnieniach, pozwoleniach i sprawdzeniach, o których wspomina art. 33 ust.2 pkt 1 Prawa budowlanego. Przepis art. 49 ust. 1 nie stanowi natomiast podstawy do badania oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stąd też postanowienie, o którym mowa w art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego, nie może dotyczyć tego oświadczenia, a w konsekwencji przepis ten nie może stanowić podstawy do wydania decyzji rozbiórkowej wobec nieprzedłużenia takiego oświadczenia lub wyrażenia sprzeciwu współwłaścicieli nieruchomości na legalizację samowoli budowlanej. Jak wskazano wyżej, podstawę taką stanowi art. 48 ust. 4 w zw. z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Uchybienie to, jako niemające wpływu na wynik sprawy, nie rzutowało jednak na prawidłowość zaskarżonej decyzji, bowiem okoliczności sprawy uzasadniały wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego garażu. W tej sytuacji bez znaczenia pozostają zarzuty strony skarżącej, iż garaż został wybudowany na podstawie decyzji o warunkach zabudowy z 10 maja 2005 r. Brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane uniemożliwia legalizację samowoli budowlanej, nawet jeżeli spełnione zostały pozostałe warunki (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 marca 2015 r. o sygn. akt VII SA/Wa 1901/14 - dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl) Na prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia nie wpływają też dostrzeżone przez Sąd uchybienia w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z [...] 2013 r., a dotyczące nałożenia obowiązku przedłożenia: zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy; oświadczenia projektanta o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy oraz uprawnień budowlanych projektanta, aktualnych na dzień sporządzenia projektu zaświadczeń właściwej izby samorządu zawodowego potwierdzających wpis na listę członków tej izby. Nałożenie na inwestora wskazanych wyżej obowiązków nie miało uzasadnienia prawnego lub faktycznego. Ponadto, w opinii Sądu w okolicznościach faktycznych sprawy, gdy prowadzone postępowanie dotyczyło obiektu garażowego, zbędnym było kwestionowanie projektu budowlanego w zakresie, w jakim nie zawierał on charakterystyki energetycznej budynku oraz braku wyposażenia w instalację elektryczną. Wobec powyższego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a oraz § 4 ust. 1 i 2, § 21 ust 1 pkt 1 lit. c z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r. poz. 1801) w zw. z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016 r. poz. 1714).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło