II SA/Po 575/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-10-17
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która uiściła wpis od skargi, można odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli jej sytuacja finansowa pozwala na poniesienie tych kosztów, ale nie na pokrycie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i może być przyznane jedynie osobom w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej. Skoro skarżący uiścił wpis od skargi, oznacza to, że jest w stanie ponieść koszty sądowe. Jednakże jego sytuacja finansowa nie pozwala na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, dlatego w tej części przyznano mu prawo pomocy, ustanawiając adwokata.Stan faktyczny
Skarżący E. Ł. złożył skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu uiścił wymaganą kwotę i wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wnioskodawca argumentował, że utrzymuje się z emerytury i zasiłku opiekuńczego, a jego koszty utrzymania są wysokie. Po uzupełnieniu wniosku, sąd uznał, że skarżący jest w stanie ponieść koszty sądowe, ale nie stać go na profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla E. Ł. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 października 2016r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E. Ł. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2016r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu postanawia 1. ustanowić dla E. Ł. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący E. Ł. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi uiścił wymaganą kwotę [...] zł oraz wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF argumentował, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Oświadczył, że utrzymują się z emerytury oraz "opiekuńczego" w łącznej wysokości [...] zł netto miesięcznie. Koszty utrzymania rodziny stanowią: podatek rolny [...] zł, podatek od nieruchomości [...] zł oraz za prąd, wodę, kanalizację, dojazdy do lekarza, za leki, opał, telefon i śmieci. Skarżący oświadczył, że posiada mieszkanie o powierzchni [...]m², chlewik [...] m², garaż [...]m² oraz działkę warzywną o powierzchni [...] m². Wskazał, że nie posiada innych nieruchomości, wartościowych przedmiotów, czy oszczędności.
Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny, co do sytuacji finansowej i rodzinnej skarżący został wezwany, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718, ze zm., dalej "P.p.s.a.") do osobistego uzupełniania wniosku poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Skarżący w odpowiedzi oświadczył, że jest emerytem w wieku 76 lat. Jako pracownik PGR wykupił mieszkanie wraz z chlewikiem i działką warzywną. Oświadczył, że żona nie uzyskuje żadnego dochodu i jest na utrzymaniu skarżącego. Nie posiada żadnego samochodu osobowego, nie posiada gospodarstwa rolnego i nie pobiera dopłat, nie posiada rachunku bankowego. Otrzymuje tylko emeryturę wraz z zasiłkiem opiekuńczym w wysokości [...] zł. Koszty utrzymania to wyżywienie [...]zł, odzież i obuwie [...]zł, środki czystości [...] zł, woda i ścieli [...] zł, gaz w butlach [...] zł, prąd [...] zł, leki i leczenie [...] zł, opał to [...] zł, telefon [...] zł miesięcznie. Skarżący przedłożył dowód wypłaty emerytury oraz PIT 37 za 2015r. z którego wynika jego dochód z tytułu emerytury w wysokości [...]zł.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych nawet należności sądowych (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Skarżący uzyskuje stały dochód z tytułu emerytury z której pokrywa wszystkie koszty utrzymania rodziny. Skarżący nie podał by miał zaległości w bieżących opłatach swoich zobowiązań. Zauważyć należy, że skarżący na wezwanie uiścił wpis od skargi w kwocie [...] zł, zatem koszty sądowe w tej wysokości są możliwe do poniesienia przez skarżącego. Skarżący pomimo wezwania nie podał innych nadzwyczajnych informacji, które uzasadniłyby zwolnienie go od kosztów sądowych w całości. Zaznaczyć bowiem należy, że ze zwolnienia od kosztów sądowych może korzystać wnioskodawca, któremu po zaspokojeniu jedynie niezbędnych kosztów bieżącego swojego utrzymania nie pozostają już żadne wolne środki. Skarżący nie wykazał, że znajduje się w takiej sytuacji finansowej.
Wobec powyższego przyjąć należy, że skarżący ma możliwości by wygospodarować środki na przyszłe koszty sądowe w niniejszej sprawie, które będą rozłożone w czasie i nie przekroczą [...] zł. Odmówiono zatem zwolnienia od obowiązku poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Z drugiej strony, przedstawiona przez skarżącego sytuacja finansowa wskazuje, że środki jakimi dysponuje nie pozwalają na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Przyznano zatem prawo pomocy w tej części i ustanowiono adwokata (art. 246 §1 pkt 2 w zw. z art. 243 §3 P.p.s.a).
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło