II SA/Po 575/17
PostanowienieWSA w Poznaniu2017-08-18
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, osoba starsza i niepełnosprawna, utrzymująca się wyłącznie z niskiej emerytury i ponosząca znaczące wydatki, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, polegającym na zwolnieniu z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, który jest osobą starszą, niepełnosprawną i utrzymuje się wyłącznie z emerytury, przeznaczając ją w całości na bieżące utrzymanie, nie posiada majątku ani możliwości podjęcia dodatkowej pracy, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W związku z tym zwolnił go z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący T. P., działając w imieniu własnym i pozostałych skarżących, wniósł skargę na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej i jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Skarżący oświadczył, że jest osobą starszą i niepełnosprawną, utrzymuje się z emerytury, ponosi wysokie koszty utrzymania, a jego majątek jest nieznaczący. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący przedłożył dodatkowe oświadczenia i dokumenty potwierdzające jego trudną sytuację finansową.Rozstrzygnięcie
Zwolniono T. P. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T. P., T. P., M. B., E. N., I. G., J. G., R. B., G. P. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] kwietnia 2017r. Nr [...] w przedmiocie konserwacji urządzeń melioracyjnych postanawia zwolnić T. P. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Skarżący T. P. działając w imieniu własnym oraz pozostałych skarżących wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję organu, w której zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy.
We wniosku o prawo pomocy złożonym na urzędowych formularzu PPF we własnym imieniu skarżący oświadczył, że jest osobą w starszym wieku, niepełnosprawną. Utrzymuje się wyłącznie ze świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie ma rachunku bankowego. Mieszka w użyczonym mieszkaniu, nie posiada własnego mieszkania ani domu, oświadczył, że posiada we współwłasności nieużytek gruntowy o powierzchni [...] m², nienadający się do użytku, zabagniony i wymagający rekultywacji. Oświadczył, że nie posiada żadnych wartościowych ruchomości, czy oszczędności. Wyszczególnił wydatki za maj 2017r.: leki [...]zł, wywóz śmieci [...] zł i nieczystości płynnych [...] zł, woda [...]zł, gaz [...]zł, energia [...] zł, środki czystości [...] zł, inne opłaty sądowe [...] zł, drobne naprawy w mieszkaniu [...] zł, odzież [...] zł, wyżywienie [...] zł, dojazdy [...] zł.
Skarżący wezwany do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy dodatkowo oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności, lokat bankowych, ani pożyczek i kredytów, nie ma zadłużeń. Nie prowadzi działalności gospodarczej, dzieci prowadzą odrębne gospodarstwa domowe i nie mieszkają ze skarżącym. Skarżący przedłożył PIT 40A za 2016r., z którego wynika dochód w wysokości [...] zł, faktury za wodę, gaz, prąd, śmieci, leki, opał.
W świetle przepisu art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369, dalej "P.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić wszystkich należności sądowych (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawcy pozwala na przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Utrzymuje się bowiem jedynie ze świadczenia emerytalnego, które w całości przeznacza na pokrycie koniecznych kosztów bieżącego swojego utrzymania. Z uwagi na wiek i stan zdrowia nie ma możliwości podjęcia dodatkowej pracy, nie posiada żadnego wartościowego majątku, z którego mógłby czerpać dodatkowe dochody. Przyjąć należy, że wnioskodawca nie ma możliwości poczynienia oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie kosztów sądowych niniejszego postępowania, chociażby w części.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło