II SA/Po 577/02

WyrokWSA w Poznaniu2004-10-25

Skład orzekający: Paweł Miładowski, Maciej Dybowski, Bożena Popowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzje dotyczące odpłatności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, wydane na podstawie nieobowiązującego rozporządzenia, mogą pozostać w obrocie prawnym?
Ratio decidendi
Decyzje administracyjne, które opierają się na nieobowiązującym przepisie prawa, naruszają prawo i powinny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Organ odwoławczy, utrzymując w mocy takie decyzje, nie dopełnił obowiązku prawidłowego zastosowania prawa. W związku z tym, zaskarżone decyzje, jak i poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji, podlegają uchyleniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji organów administracji publicznej o częściowej odpłatności za pobyt dzieci skarżącego w rodzinie zastępczej. Skarżący kwestionował wysokość ustalonej opłaty, twierdząc, że jego dochody są niższe niż przyjęte przez organy. Zarówno organ pierwszej instancji, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymały w mocy decyzje o nałożeniu opłat. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, domagając się uchylenia zaskarżonych decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je decyzje Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 20 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. Orzeczono, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski ( spr ) Sędziowie Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędzia WSA Bożena Popowska Protokolant sker.sąd. Justyna Frankowska-Sarbak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2004 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]stycznia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej ; I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie z dnia [...] lipca 2001 r. Nr [...]oraz [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 20 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu. /-/ B.Popowska /-/ P.Miładowski /-/ M.Dybowski JFS Decyzjami z dnia [...] lipca 2001r. roku działający z upoważnienia Starosty G. Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w G. o kolejnych numerach [...] i [...] orzekł o częściowej odpłatności za pobyt jego córek K. S. i M. S. w rodzinie zastępczej w miesięcznej wysokości po 200 zł. na każdą z nich poczynając od [...] lipca 2001r. jako podstawę rozstrzygnięcia wskazano między innymi na art. 31j ustęp 3 Ustawy z dnia 29 listopada 1990 o pomocy społecznej oraz § 16 i 17 rozporządzenia Rady Ministrów z 26 września 2000r. w sprawie rodzin zastępczych (Dz. U. Nr 83 poz. 939). W uzasadnieniu obydwu decyzji podnoszono, że J. S. nie płaci alimentów na córki, że mieszka z dwójką dzieci z pierwszego małżeństwa oraz z konkubiną, która ma także dwójkę dzieci. J. S. prowadzi działalność gospodarczą, z której deklaruje dochód w wysokości 1500 zł. Dochód na osobę w tej rodzinie wynosi 558,3 zł. Organ orzekający wskazywał, że zobowiązania J. S. z tytułu przedmiotowej odpłatności za pobyt córek są wobec Skarbu Państwa większe gdyż pełną wysokość określa różnica między wartością otrzymywanej miesięcznie pomocy pieniężnej na dziecko, a wysokością wypłaconej renty rodzinnej- to jest 980,91 zł. na każdą z córek. Z uwagi jednak, że wraz z konkubiną J. S. sprawuje opiekę nad czworgiem dzieci to wydano przedmiotowe rozstrzygnięcia, nie chcąc pogorszyć sytuacji materialnej rodziny. Odwołanie od obu tych decyzji wniósł J. S., który podnosił, że jego dochody są niższe niż przyjął organ orzekający i na każdą osobę w jego rodzinie przypada 425, 15 zł., a nie jak to przyjął organ w uzasadnieniu- 558,03 zł. W ocenie odwołującego się łączna kwota 400 zł miesięcznie znacznie pogorszy sytuację w jego rodzinie. Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia [...] stycznia 2002 r. o numerach [...] i [...]utrzymało w mocy obie zaskarżone decyzje pierwszoinstancyjne. Ocenie organu odwoławczego wyliczenie dochodu w rodzinie odwołującego się przez organ I instancji, a bazujące na jego oświadczeniu jest niewadliwe, a orzeczone świadczenie uwzględniające sytuację w rodzinie odwołującego nie narusza prawa. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. S. przywołał argumenty podniesione wcześniej w odwołaniu kwestionując ustalenia organu co do wysokości jego dochodów. Z treści skargi wynika, że skarżący dąży do uchylenia zaskarżonych decyzji. W odpowiedzi na skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie. Skargę wniesiono pod rządami ustawy z dnia 11.5.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym . W międzyczasie doszło do reformy sądownictwa administracyjnego. W myśl art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Dz. U. nr 153, poz.1271 ze zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i posterowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z uwagi na tożsamość przedmiotu zaskarżonych decyzji na podstawie art. 111 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi- Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. (upsa.) przed Wojewódzki Sąd Administracyjny zarządził połączenie spraw ze skarg na obie wyżej wymienione decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, ważąc co następuje: Skargi są uzasadnione o tyle, że kwestionowane rozstrzygnięcia naruszają prawo. Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonuje bowiem oceny zgodności zaskarżonych aktów z prawem w granicach danej sprawy niezależnie od zarzutów skargi ani jakości przywołanej tam argumentacji. Rozpoznając odwołanie organ drugoinstancyjny przeoczył, że przepis prawa, który legł u podstaw rozstrzygnięcia organów obu stopni – rozporządzenie Rady Ministrów z 20 września 2000r. w sprawie rodzin zastępczych utracił moc obowiązującą z dniem 21 październik 2001r. od tego dnia weszło bowiem nowe rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 września 2001r. (Dz. U. Nr 120, poz. 1284) tak więc przywołany przez organy administracyjne przepis nie mógł regulować wysokości przedmiotowej opłaty, ani w dacie orzeczeń Samorządowego Kolegium Odwoławczego, ani w całym okresie przyjętym przez rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Oparcie rozstrzygnięcia na przepisie nieobowiązującym stanowi wystarczającą przesłankę do wyeliminowania takich orzeczeń z obrotu prawnego. Nowe rozporządzenie Rady Ministrów odmiennie reguluje sposób ustalania przedmiotowej odpłatności, co może mieć wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt. 1a upsa. Organ odwoławczy pod kątem "nowego" rozporządzenia Rady Ministrów wbrew powinności wynikającej z art. 138 KPA nie badał. W tych okolicznościach na podstawie przywołanych wyżej przypisów oraz nadto art. 135, 152 i 200 wyżej wymienionej procedury sądowo administracyjnej orzeczono jak w sentencji. Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji publicznej prócz stosowania obowiązujących przepisów winny ustosunkować się do zarzutów skarżącego co do wysokości jego dochodów, w szczególności z jakich powodów przyjęły za ich podstawę wyłącznie jego oświadczenie woli, mimo przedstawienia przez stronę stosownych dokumentów. W ocenie Sądu także w świetle nowych regulacji prawnych skarżący nie jest zwolniony z obowiązku ponoszenia przedmiotowych opłat, stąd też orzeczono o wykonaniu zaskarżonych decyzji, jak w punkcie III wyroku. /-/B. Popowska /-/ P. Miładowski /-/M. Dybowski JFS

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło