II SA/Po 579/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędziowie WSA Marzenna Kosewska (spr.) WSA Maria Kwiecińska Protokolant: sekr. sąd. Kamila Perkowska po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2005 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zameldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] roku Nr [...] II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ M. Kwiecińska /-/ B. Sokołowska /-/ M. Kosewska Burmistrz Miasta i Gminy S. decyzją z dnia [...] roku nr [...] wydaną na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1979 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( t.j. Dz. U. Nr 87 poz. 960 z 2001 r.) orzekł o zameldowaniu J.Ch. na pobyt stały w lokalu w S. ul. [...], uwzględniając wniosek zameldowanego. W uzasadnieniu decyzji organ administracji podał, iż w toku przeprowadzonego postępowania dowodowego, a w szczególności na podstawie zeznań stron - M.K., J.Ch. i świadka V.K. ustalił, iż J.Ch. od 5 lat przebywa w lokalu położonym w S przy ul. [...], którego najemcą jest V.K., zaś lokal położony jest w nieruchomości stanowiącej własność M. K. W ocenie Burmistrza Miasta i Gminy S. fakt zamieszkiwania przez J.Ch. w spornym lokalu został udowodniony i daje podstawy do zameldowania wnioskodawcy. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł M.K. (pismo z dnia 26.01.2003 r. k. 1 – 2 akt adm.) i zażądał uchylenia decyzji organu I instancji. Oświadczył, że wyraża zgodę na zameldowanie J.Ch. na pobyt czasowy. Nie zgadza się z zameldowaniem na pobyt stały. Przyznał, że zgodził się na przebywanie J.Ch. w lokalu wynajmowanym przez V.K., jednakże zgoda wynikała z faktu, iż chciał wnioskodawcy umożliwić uczestnictwo w wychowaniu małoletniej córki A. Wojewoda decyzją z dnia [...] roku Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14.06.1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity z 2001 r. Dz. U. Nr 87 poz. 960 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i wskazał, że podziela ustalenia wynikające z postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ I instancji i wnioski prawne. Zdaniem organu odwoławczego zostało ustalone, iż w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki warunkujące zameldowanie zgodnie z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 87 poz. 960 z 2001 r. ze zm.). J.Ch. od 5 lat przebywa w lokalu przy ul. [...] w S. Wojewoda podkreślił, iż w postępowaniu dotyczącym realizacji obowiązku meldunkowego chodzi o zapewnienie zgodności zapisów w ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu osób, ewidencja ludności pełni funkcję rejestracyjną i nie jest formą kontroli legalności zamieszkania i pobytu. Meldunek jest czynnością rejestracyjną o charakterze deklaratoryjnym, nie stwarzającym uprawnień do mieszkania i pobytu w nim. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M.K. wniósł o uchylenie decyzji Wojewody. Zaskarżonej decyzji zarzucił, iż organ odwoławczy nie wziął pod uwagę, iż J.Ch. wprowadził w błąd skarżącego co do swojego miejsca pobytu, albowiem nie poinformował go, iż nie posiada zameldowania na pobyt stały. Jednocześnie skarżący oświadczył, że nie wie czy pobyt J.Ch. w spornym lokalu ma charakter trwały, albowiem skarżący tam nie zamieszkuje. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę decyzji administracyjnych pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, przy czym w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga okazała się uzasadniona, aczkolwiek z innych przyczyn, niż to zarzucał skarżący. Naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego są: zasada praworządności określona w art. 6 kpa, zasada prawdy obiektywnej, określona w art. 7 kpa, która nakłada na organy prowadzące postępowanie, obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy tak pod względem faktycznym, jak i prawnym w celu ustalenia rzeczywistego stanu sprawy oraz zasada czynnego udziału strony w postępowaniu określona w art. 10 kpa, zgodnie z którą organ administracji zobowiązany jest zagwarantować stronie czynny udział w każdym stadium postępowania oraz zagwarantować stronie przed wydaniem decyzji możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań. W rozpatrywanej sprawie zasadnie organy administracji przyjęły, iż w celu pozytywnego załatwienia wniosku J. Ch. w przedmiocie zameldowania go na pobyt stały w lokalu położonym w S. przy ul. [...] jest ustalenie w toku przeprowadzonego postępowania dowodowego czy zostały spełnione przesłanki określone art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w szczególności czy J. Ch. i zamieszkuje we wskazanym we wniosku lokalu z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania z wolą koncentracji w tym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Zgodnie zaś z art. 67 § 1 kpa organ administracji publicznej sporządza zwięzły protokół z każdej czynności postępowania, mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, chyba, że czynność została w inny sposób utrwalona na piśmie. W szczególności sporządza się protokół z: przyjęcia wniesionego ustnie podania, przesłuchania strony, świadka i biegłego, oględzin i ekspertyz dokonywanych przy udziale przedstawiciela organu administracji publicznej, rozprawy, ustnego ogłoszenia decyzji i postanowienia (art. 67 § 2 kpa). W art. 68 § 1 kpa ustawodawca określa dwa rodzaje wymagań stawianym protokołowi jako czynności postępowania, a mianowicie wymagania formalne oraz materialne. Protokół sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny (wymogi formalne), co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby (wymogi materialne). Protokół odczytuje się wszystkim osobom, biorącym udział w czynności urzędowej, które powinny następnie protokół podpisać (art. 68 § 2 kpa). Protokół przesłuchania powinien być odczytany i przedstawiony do podpisu osobie zeznającej niezwłocznie po złożeniu zeznań. W toku prowadzonego przez organ administracji pierwszej instancji postępowania dowodowego przesłuchano w charakterze świadka V.K., stronę J.Ch. i uczestnika postępowania M.K. ( protokoły: z dnia 15.01.2003 r. k. 19 akt adm., z dnia 14.01.2003 r. k. 18 akt adm., z dnia 25.11.2002 r. k. 12 akt adm.). Żaden z tych protokołów nie spełnia wymogów określonych art. 68 § 1 i § 2 kpa. Z protokołów tych nie wynika kto, kiedy, gdzie i jakich dokonał czynności, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, czy protokół odczytano i przedstawiono do podpisu osobie zeznającej. Okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy ustalono w drodze zeznań świadków, stron, mają wartość dowodową tylko wówczas gdy zostały utrwalone przez organ w formie protokołu sporządzonego zgodnie z art. 68 i 69 kpa (podobnie NSA w wyroku z dnia 26.01.2000 r. SA/Rz 2134/98). Jednocześnie Sąd zauważa, że pismem z dnia 13.01.2003 roku skierowanym do M.K. i J.Ch. organ administracji I instancji pouczył strony o treści art. 10 ust. 1 kpa i oznaczył, że do dnia 17.01.2003 r. strony mogą zapoznać się z całością akt i przed wydaniem decyzji wypowiedzieć się co do zgromadzonego materiału dowodowego. Z akt sprawy nie wynika w jakiej dacie z pouczeniem zapoznał się J.Ch., zaś z dowodu doręczenia (k. 20 akt adm.) można ustalić, że pouczenie powyższe odebrał M.K. w dniu 15.01.2003 r. Decyzję Burmistrz Miasta i Gminy S. wydał w dniu [...] r., a więc przed upływem terminu wskazanego w pouczeniu. Prawu strony do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego towarzyszy obowiązek organu prowadzącego postępowanie pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenie końcowego oświadczenia, a także obowiązek wstrzymania się od wydania decyzji do czasu złożenia tego oświadczenia w wyznaczonym terminie. Wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy nie zwrócił uwagi, że organ pierwszej instancji wydał decyzję z naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 kpa). Zapewnienie zaś czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania ma na celu zapewnienie jej wpływu na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, zgodnie z zasadą ogólną prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 kpa. Ze względu na powyższe okoliczności należało uznać, iż organy administracji obu instancji wydając przedmiotowe decyzje naruszyły przepisy postępowania (art. 6 kpa, 7 kpa, 20 kpa, 67 kpa, 68 kpa i 69 kpa) w sposób mający istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji winien przeprowadzić zgodnie z wymogami procesowymi postępowanie dowodowe sporządzając pod względem formalnym i materialnym prawidłowe protokóły z dokonanych czynności, zapewniając stronie czynny udział w każdym stadium postępowania. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c oraz art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270). /-/M. Kwiecińska /-/B. Sokołowska /-/M. Kosewska JS