II SA/Po 580/03
WyrokWSA w Poznaniu2006-01-19
Skład orzekający: Beata Sokołowska, Marzenna Kosewska, Maria Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo ustalił, że S.W. opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i tym samym zaistniały przesłanki do jej wymeldowania, uwzględniając zebrany materiał dowodowy?Ratio decidendi
Organ administracji naruszył zasady postępowania dowodowego (art. 7 i 77 k.p.a.), nie wyjaśniając w sposób dostateczny, czy skarżąca opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i gdzie znajduje się centrum jej życiowe. Wobec sprzeczności dowodów i nierozważenia wszystkich istotnych okoliczności, błędnie przyjęto podstawy do wymeldowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o wymeldowaniu S.W. z pobytu stałego. Organ I instancji orzekł o wymeldowaniu na wniosek właściciela budynku, twierdząc, że S.W. nie mieszka w L., lecz w G. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, uznając wyjaśnienia S.W. za niewiarygodne. S.W. w skardze do sądu administracyjnego podtrzymała swoje stanowisko, że jej stałym miejscem zamieszkania jest L., a pobyt w G. ma charakter sporadyczny.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy L., zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów sądowych i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Maria Kwiecińska (spr.) Protokolant ref. stażysta Marek Nowak po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi S.W. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy L. z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę [...],- ([...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ M. Kwiecińska /-/ B. Sokołowska /-/ M. Kosewska
U Z A S A D N I E N I E.
Decyzją z dnia [...] r. znak [...] Burmistrz Miasta i Gminy w L. orzekł o wymeldowaniu S.W. z pobytu stałego w L. ul. S. [...].
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż wniosek o wymeldowanie siostry S.W. złożył B.L., właściciel budynku przy ul. S. [...] w L. podnosząc, iż S.W. nie mieszka w tym domu od wielu lat, lecz zamieszkuje w swoim mieszkaniu w G., ul. M. [...].
Przesłuchana w charakterze strony S.W. zeznała, iż zamieszkuje w L. przy ul. S., tam też ma swoje rzeczy osobiste i tam opiekuje się swoją siostrą W.L., a w mieszkaniu w G. zamieszkują jej córki, u których czasem zostaje na noc, a to z tego względu, iż dorabia sobie handlem w G.
Przesłuchana w charakterze świadka W.L., zamieszkała w L., ul. S. [...] – siostra S.W., zeznała, że siostra mieszka w L. pod tym samym adresem i wspiera ją moralnie i materialnie.
Przeprowadzony wywiad policyjny w G. potwierdził fakt zamieszkiwania S.W. w mieszkaniu przy ul. M. Nr [...] w G., natomiast z wywiadu policyjnego przeprowadzonego w L. nie wynikało, by S.W. zamieszkiwała na stałe pod adresem ul. S. [...].
Mając powyższe na uwadze organ I instancji uznał, że zostały w niniejszym przypadku spełnione przesłanki z art. 15 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. Nr 87, poz. 960 z 2001 r.), nakazujące dokonania wymeldowania osoby, która bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, nie dokonując obowiązku wymeldowania.
W odwołaniu od powyższej decyzji wniesionym do Wojewody, S.W. zarzuciła, że organ I instancji oparł się na nierzetelnych informacjach, zamieszkuje bowiem ona na stałe w L. Wskazała również osoby, z którymi często widuje się w L.
Pismo zawierające odwołanie podpisało oprócz skarżącej, dziesięć innych osób.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Miasta i Gminy L., wskazując iż zebrany w postępowaniu przed organem I instancji materiał dowodowy stanowi podstawę do ustalenia, iż skarżąca w miejscu stałego zameldowania nie przebywa. Fakt ten potwierdza przeprowadzony wywiad meldunkowy.
Wyjaśnienia skarżącej uznał za niewiarygodne, w szczególności wobec faktu, iż oświadczyła ona, że w L. buduje swój dom i wymelduje się z miejsca stałego zameldowania po ukończeniu budowy. Uznał, że zostały spełnione przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, co nakłada na organ administracji wydanie decyzji o wymeldowaniu.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S.W. zarzuciła, iż miejscem jej stałego zamieszkania jest lokal przy ul. S. [...] w L. W mieszkaniu córek w G. czasami nocuje, ponieważ dorabia handlem na bazarze w G., nie jest to jednak miejsce jej stałego pobytu.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
O oddalenie skargi wniosła również uczestniczka postępowania M.P., która na podstawie umowy darowizny z dnia [...] r. rep. A Nr [...] nabyła własność nieruchomości zabudowanej, położonej w L. przy ul. S. [...]. Oświadczyła ona, że S.W. od wielu lat nie zamieszkuje w lokalu przy ul. S. [...] w L.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę uznać należy za zasadną.
W pierwszym rzędzie wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 7 kpa organ administracji winien dążyć w toku postępowania do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W tym celu zobowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 kpa). Ustalenie prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego, która nakłada na organ administracji obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisów prawa.
W niniejszym przypadku tym przepisem prawa materialnego był prawidłowo przytoczony w zaskarżonej decyzji przepis art. 15 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jednak w ocenie Sądu, organ administracji nie przeprowadził postępowania dowodowego w taki sposób, który jednocześnie pozwoliłby ustalić, czy zostały spełnione przesłanki wymeldowania określone tym przepisem.
Organ administracji dysponował zgodnymi zeznaniami skarżącej S.W. oraz świadka W.L., złożonych na rozprawie administracyjnej w dniu [...] r., z których wynikało, że S.W. przebywa w miejscu stałego pobytu przy ul. S. [...] w L. Przesłuchany w charakterze strony w dniu [...] r. B.L. oświadczył jedynie, że podtrzymuje w całości swój wniosek o wymeldowanie siostry – S.W., nie złożył natomiast w trakcie przesłuchania żadnych wyjaśnień co do okoliczności faktycznych uzasadniających ten wniosek. Nie została również przesłuchana M.W., córka skarżącej, w której mieszkaniu, zdaniem organu, przebywa na stałe skarżąca, przy czym w piśmie z dnia [...] r. znak [...] skierowanym do Urzędu Miasta i Gminy w L., Urząd Miejski w G. podał, że wezwana w charakterze świadka celem złożenia wyjaśnień M.W. nie stawiła się, mimo prawidłowego wezwania. Do pisma tego dołączono równocześnie protokół Nr [...] z rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu [...] r., w którym została zawarta adnotacja, że M.W. nie stawiła się i brak jest dowodu doręczenia wezwania.
Jeżeli więc organ administracji – jak najbardziej prawidłowo – uznał, że jest wskazane przeprowadzenie dowodu z zeznań M.W., żeby jednoznacznie ustalić, czy jej matka S.W. rzeczywiście zamieszkuje w G., świadek ten winien być prawidłowo wezwany na rozprawę. W każdym zaś razie organ winien wyjaśnić, dlaczego w toku postępowania uznał przeprowadzenie tego dowodu za zbędne, niedopuszczalne zaś było uznanie za prawidłowe doręczenie wezwania świadka w sytuacji, gdy organ nie dysponował dowodem doręczenia tego wezwania i odstąpienie w tej sytuacji od przeprowadzenia tego dowodu.
Wobec sprzeczności zebranych dowodów (wywiadu policyjnego, zeznań skarżącej i świadka W.L.) organ winien podjąć dalsze czynności w celu ustalenia w sposób jednoznaczny, gdzie mieści się centrum życiowe S.W., czy takim centrum życiowym jest dla niej dom przy ul. S. [...] w L., czy też mieszkanie jej córek w G., w którym, jak zeznała, od czasu do czasu nocuje, co z uwagi na stosunki rodzinne i fakt, że skarżąca dorabia sobie handlem w G., uznać należy za okoliczność, która sama w sobie nie świadczy, iż skarżąca swoje centrum życiowe, wbrew jej zeznaniom a także zeznaniom świadka W.L., posiada w mieszkaniu w G.
W zaskarżonej decyzji, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 107 § 3 kpa, organ nie odniósł się w ogóle do zeznań świadka W.L., zdyskredytowanie zaś zeznań strony na tej podstawie, że buduje ona w L. dom, uznać należy za nieprzekonywujące. Jest bowiem zrozumiałe, że jeżeli dom jest w trakcie budowy i nie nadaje się do zamieszkania, inwestor przebywa do czasu jego ukończenia w dotychczasowym miejscu zamieszkania.
Reasumując, uznać należy iż organ administracji naruszył zasady określone w art. 7 i 77 kpa, nie wyjaśnił w sposób dostateczny, czy istotnie S.W. opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, w wyniku czego błędnie przyjął, iż zaistniały na podstawie art. 15 ust. 1 pkt. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych podstawy do jej wymeldowania.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zaskarżoną decyzję należało uchylić.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji winien przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, w szczególności przesłuchać w charakterze świadka córki skarżącej M.W., rozważyć również potrzebę przeprowadzenia wizji lokalnej w lokalu przy ul. S. [...] w L., oraz wyjaśnić, czy wskazane i podpisane pod odwołaniem skarżącej osoby są przez nią wnioskowane jako świadkowie i ewentualnie rozważyć przesłuchanie tych osób względnie niektórych z nich.
Po zebraniu w ten sposób materiału dowodowego, organ administracji winien wnikliwie materiał ten ocenić i ustalić, czy istotnie skarżąca nie posiada swego centrum życiowego w lokalu przy ul. S. [...] w L.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Na podstawie art. 152 ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
/-/ M. Kwiecińska /-/B. Sokołowska /-/ M. Kosewska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło