II SA/Po 580/15
PostanowienieWSA w Poznaniu2015-08-10
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona z mocy ustawy jest zwolniona z obowiązku ich uiszczenia?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega oddaleniu, jeśli strona z mocy ustawy jest już zwolniona z obowiązku ich uiszczenia. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie ustanowienia pełnomocnika, gdy sytuacja majątkowa, rodzinna i finansowa strony uzasadnia takie rozwiązanie.Stan faktyczny
Skarżąca B. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wnioskodawczyni podała, że jest zarejestrowana jako bezrobotna, pracuje na umowę zlecenie, otrzymuje zasiłek rodzinny i utrzymuje małoletnią córkę. Sąd rozpoznał wniosek, uwzględniając sytuację materialną skarżącej oraz przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić dla B. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, oraz oddalić wniosek o prawo pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 sierpnia 2015r wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2015r. Nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej postanawia 1. ustanowić dla B. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. oddalić wniosek o prawo pomocy w pozostałym zakresie. /-/ K.Witkowicz-Grochowska
Skarżąca B. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
We wniosku wnioskodawczyni oświadczyła, że była zarejestrowana jako bezrobotna bez prawa do zasiłku, zatrudniła się na umowę zlecenie z wynagrodzeniem około [...] zł brutto miesięcznie. Otrzymuje zasiłek rodzinny w kwocie [...] zł miesięcznie. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małoletnią córką. Podała, że zamieszkuje w mieszkaniu socjalnym, nie posiada żadnego majątku nieruchomego, oszczędności, czy wartościowych ruchomości.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, ze zm., dalej "p.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 d) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Stąd skarżąca wnosząc skargę w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.).
Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jej udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 d) p.p.s.a.
Wyjaśnić należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych pozostaje aktualne jedynie w sytuacji, gdy na podmiocie występującym z takim żądaniem ciąży obowiązek uiszczenia tych kosztów. Skoro skarżąca zwolniona z ustawy nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sadowych, zwolnienie od tych kosztów w drodze postanowienia nie może być przyznane i w konsekwencji należy oddalić wniosek w tym zakresie (art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a.). Żądanie obejmujące wydanie orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych jest bezzasadne.
Skarżąca złożyła także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Aktualnie pracuje na umowę zlecenie i z tego tytułu otrzymuje [...] zł brutto miesięcznie. Korzysta z pomocy społecznej i otrzymuje zasiłek rodzinny. Posiada na swoim utrzymaniu małoletnia córkę. Nie ma żadnego majątku, z którego mogłaby czerpać środki na swoje utrzymanie, a także nie dysponuje żadnymi oszczędnościami. Przedstawiona przez skarżącą sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy i ustanowić adwokata.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1d i art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K.Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło