II SA/Po 585/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie Sędzia NSA Ewa Makosz - Frymus Sędzia WSA Bożena Popowska (spr) Protokolant referent - stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2004 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu; uchyla zaskarżoną decyzję /-/ B.Popowska /-/M.Dybowski /-/E.Makosz-Frymus 4/II SA/Po 585/02 U Z A S A D N I E N I E W dniu V.10.1999 r. J. M. złożył wniosek o rejestrację pojazdu marki Nissan Terrano, wskazując, iż będzie to pierwsza rejestracja i załączając między innymi zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym (k. 12). W odpowiedzi na wniosek w dniu [...].10.1999 r. Starosta Powiatowy w Z. wydał decyzję o rejestracji pojazdu marki Nissan Terrano. Pismem opatrzonym datą [...].11.2001 r. Prokurator Rejonowy w Z. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego sprzeciw wobec w/w decyzji Starosty Powiatowego, zarzucając rażące naruszenie art. 68 ust. 9, art. 72 ust. 1 pkt 3 oraz art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm. dalej Prd) oraz art. 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 19.06.1999 r. w sprawie oznaczania i rejestracji pojazdów (Dz. U. Nr 59, poz. 632) " poprzez zmianę w dowodzie rejestracyjnym oznaczenia rodzaju i przeznaczenia pojazdu z samochodu osobowego na ciężarowy bez uprzedniego uzyskania świadectwa homologacji na nowy typ pojazdu" (k. 17). Prokurator żądał wszczęcia z urzędu postępowania w/w sprawie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu sprzeciwu Prokurator podnosił, że jak wynika z dokumentów, poprzednio w/w pojazd był zarejestrowany jako osobowy, a wnioskodawca do wniosku o zarejestrowanie nie dołączył świadectwa homologacji na nowy typ pojazdu. Na poparcie słuszności swoich twierdzeń, Prokurator dołączył do sprzeciwu odpis uchwały składu 5 sędziów NSA z 23.10.2000 r. OPK 17/2000. W myśl tezy w/w uchwały: "... warunkiem dokonania zmiany w dowodzie rejestracyjnym rodzaju i przeznaczenia pojazdu, z samochodu osobowego na ciężarowy specjalizowany, jest dołączenie nowego świadectwa homologacji na dany typ pojazdu". W piśmie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].12.2001 r. Starosta Z.i stwierdził, iż wskazana uchwała NSA jest kontrowersyjna i z jej uzasadnieniem nie zgadza się Minister Transportu i Gospodarki Morskiej (MTiGM) w pismach z dnia [...]..12.2000 r. i z dnia [...]..01.2000 r. (k. 22). Starosta powołał się głównie na stanowisko MTiGM, wg. którego wprowadzone zmiany w nowych nie zarejestrowanych pojazdach muszą być potwierdzone świadectwem homologacji, zaś zmiany dokonane w używanych pojazdach po rejestracji potwierdzone muszą być odpowiednim badaniem technicznym. Starosta dodał, iż powyższe stanowisko jest dla Wydziału Komunikacji wiążące i było stosowane. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]..01.2002 r. Nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Powiatowego w Z. z dnia [...].10.1999 r. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że rejestracja pojazdu Nissan Terrano była pierwszą rejestracją tego pojazdu w kraju, po jego sprowadzeniu z zagranicy, którego to faktu, zdaniem Kolegium, Prokurator nie uwzględnił. Zastosowanie znajduje więc art. 72 ust. 1 pkt 5 Prd, wymagający dowodu odprawy celnej przywozowej. Pozostałe dokumenty wskazuje rozporządzenie MTiGM z 19.06.1999 r., wymieniając w § 3 ust. 1 m. in. zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu. Wymagane dokumenty J. M. złożył wraz z wnioskiem. Zatem, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego decyzja Starosty Z. nie narusza prawa, a więc brak podstaw do stwierdzenia nieważności w/w decyzji (k. 27 - 33). W dniu [...].03.2002 r. Prokurator Rejonowy w Z. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na w/w decyzję ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]..01.2002 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi Prokurator podnosi, że przedmiotowy samochód został sprowadzony z zagranicy jako samochód osobowy i po dokonaniu zmian w pojeździe został zarejestrowany jako ciężarowy bez uzyskania świadectwa homologacji. Zdaniem Prokuratora rejestracja w w/w okolicznościach jest niezgodna z wymogami art. 68 ust. 9 Prd; takie stanowisko znalazło potwierdzenie w orzecznictwie NSA (cyt. wyżej uchwała NSA z 23.10.2000 r.). W dniu [...]..03.2002 r. w odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację prawną i faktyczną przedstawioną we własnej decyzji z dnia [...]..01.2002 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zdaniem Sądu, w sprawie, w której przedmiotem jest rejestracja pojazdu Nissan Terrano na wniosek J. M. bezsporne są, w świetle zebranych dowodów, dwa fakty: dokonanie zmian w pojeździe, po których pojazd z osobowego stał się ciężarowy oraz dokonanie pierwszej rejestracji w kraju w/w pojazdu. Obydwie sytuacje podlegają unormowaniu przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym z dnia 20.06.1997 r. (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.). Wymogi rejestracji określa art. 72 oraz wydane na jego podstawie rozporządzenie MTiGM z 13.06.1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczaniu pojazdów (Dz. U. Nr 59, poz. 632) zaś okoliczności obligujące do uzyskania świadectwa homologacji normuje art. 68 ust. 1 i 9 Prd. Należy dodać, iż wydane w dniu 7.10.1999 r. na podstawie art. 68 ust. 13 Prd rozporządzenie MTiGM w sprawie homologacji pojazdów (Dz. U. Nr 91, poz. 1039) weszło w życie 17.11.1999 r. a więc po wydaniu decyzji w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu Nissan Terrano. Zdaniem Sądu zarówno Samorządowe Kolegium Odwoławcze jak wcześniej Starosta Powiatowy w Z. wydając decyzję, wyprowadzili skutki prawne głównie z faktu, iż przedmiotowy pojazd (po sprowadzeniu z zagranicy do kraju, zgłoszony został do pierwszej rejestracji. SKO wskazywało zwłaszcza na przepisy rozporządzenia MTiGM w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów. Wymienia ono dokumenty, które winny być dołączone do wniosku o pierwszą rejestrację pojazdu sprowadzonego z zagranicy, w trybie § 3 ust. 1 pkt 4 - zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu. W/w rozporządzenie MTiGM nie wymienia w tym katalogu świadectwa homologacji. Zdaniem Sądu, szczegółowe unormowanie kwestii rejestracji pojazdów w przepisach wykonawczych nie zwalnia od stosowania przepisów ustawy (Prd). Co prawda literalne brzmienie znajdującego tu zastosowanie art. 77 Prd w dniu wydania decyzji przez Starostę i w dniu wydania decyzji przez SKO różniło się , to jednak wymogi dotyczące rejestracji, co do istoty nie zmieniły się. I tak Prd wg. brzmienia z 1999 r., wśród dokumentów stanowiących podstawę rejestracji wymienia: "wyciąg ze świadectwa homologacji (...) lub zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli są wymagane" (art. 72 ust. 1 pkt 3). Natomiast art. 72 wg. brzmienia z 2001 r. w odrębnych punktach wymienia: "wyciąg ze świadectwa homologacji, jeżeli jest wymagany" (art. 1 pkt 3) oraz "zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego, jeżeli jest wymagane" (ust. 1 pkt 4). Sąd podziela pogląd, że obowiązek przedstawienia tych dokumentów ciąży na składającym wniosek, a w racie ich nieprzedstawienia nie może nastąpić rejestracja (wyrok NSA z 12.03.1998 r., II SA 32/98 LEX nr 41680 ora Ustawa Prawo o ruchu drogowym, Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2003, str. 522). Jeżeli zatem w konkretnym przypadku zachodzi wymóg przedstawienia świadectwa homologacji, to organ rejestrujący winien takiego dokumentu żądać. Zdaniem Sądu, wymóg taki zachodził w przypadku zmiany kwalifikacji pojazdu Nissan Terrano, który po sprowadzeniu do kraju a przed pierwszą rejestracją został przerobiony z osobowego na ciężarowy. W myśl art. 71 ust. 1 i 2 PRD, dowód rejestracyjny jest dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego zaś pojazdy są dopuszczone do ruchu, jeżeli spełniają warunki określone w art. 66 oraz są zarejestrowane. Spełnienie warunków określonych w art. 66 Prd potwierdza świadectwo homologacji (art. 68). W myśl art. 68 ust. 9, w razie wprowadzenia zmian w typie pojazdu, przedmiocie wyposażenia lub części wpływających na zmianę warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa homologacji, producent lub importer jest obowiązany uzyskać nowe świadectwo homologacji na dany typ pojazdu, przedmiot wyposażenia lub część. W myśl art. 68 ust. 2, za producenta uważa się również podmiot dokonujący montażu lub zabudowy pojazdów. Wg orzecznictwa, art. 68 ust. 9 Prd w stanie prawnym przed wejściem w życie ustawy z 6.09. 2001 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. nr 129 poz. 1444) przewidywał obowiązek uzyskania nowego świadectwa homologacji w przypadku dokonania zmiany rodzaju i przeznaczenia pojazdu z samochodu osobowego na samochód ciężarowy (uchwała składu 5 Sędziów NSA z 1.07.2002 r. sygn. OPK 22/02 opubl. ONSA 2003, Nr 2, poz. 52). W cyt. uchwale NSA przytoczył swoje wcześniejsze uchwały i wyroki prezentujące stanowisko, iż zmiana rodzaju i przeznaczenia pojazdu przez przerobienie samochodu osobowego na ciężarowy powodowała zmianę typu pojazdu w rozumieniu art. 68 ust. 9 Prd, co rodziło obowiązek uzyskania nowego świadectwa homologacji. W opinii Sądu cyt. wyżej art. 68 ust. 9 powinien znaleźć zastosowanie w rozważanej sprawie. Podsumowując Sąd prezentuje stanowisko, że stan faktyczny sprawy z wniosku J. M. o rejestrację pojazdu Nissan Terrano, wypełnia hipotezę art. 68 ust. 9 i art. 72 ust. 1 Prd i na podstawie obu przepisów należało wyprowadzić konsekwencje prawne. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji wyroku. W trakcie dalszego rozpatrywania sprawy należy uwzględnić wszystkie materialnoprawne podstawy rejestracji przerobionego pojazdu; nie tylko fakt pierwszej rejestracji w kraju pojazdu ale i zmianę jego kwalifikacji z osobowego na ciężarowy. /-/ B.Popowska /-/M.Dybowski /-/E.Makosz-Frymus KB/