II SA/Po 585/07
WyrokWSA w Poznaniu2008-11-13
Skład orzekający: Jolanta Szaniecka, Barbara Kamieńska, Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać demontaż urządzenia obrotowego (barierki) w obiekcie handlowym na podstawie przepisów dotyczących warunków technicznych budynków i ich usytuowania, jeśli urządzenie to zostało zamontowane zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę lub pozwoleniu na użytkowanie?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy nadzoru budowlanego nie zbadały decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i pozwalającej na użytkowanie obiektu, co jest kluczowe, gdyż art. 66 Prawa budowlanego nie pozwala na nakazanie usunięcia stanu zaakceptowanego w takich decyzjach, gdyż służy on usuwaniu nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania obiektu.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał demontaż czteroskrzydłowej bariery obrotowej w obiekcie handlowym, uznając, że uniemożliwia ona dostęp osobom niepełnosprawnym. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na błędy proceduralne i brak analizy zgodności z przepisami. Po ponownym postępowaniu PINB ponownie nakazał demontaż. Spółka odwołała się, zarzucając błędną wykładnię przepisów. WSA uchylił decyzje organów obu instancji, wskazując na naruszenie przepisów postępowania, w szczególności brak analizy dokumentacji związanej z pozwoleniem na budowę i użytkowanie obiektu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Bela po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2008 r. sprawy ze skargi "A" –Sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w T. P. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta L. z dnia [...] r. Nr [...], II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza od W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. na rzecz skarżącej kwotę [...],- zł (...) tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ J. Szaniecka /-/ B. Kamieńska
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta L. (dalej PINB dla m. L.) w wyniku oględzin dokonanych w dniu [...] r. w obiekcie handlowym "L." w L. przy ul. A. ustalił, że dostęp na halę sprzedaży odbywa się poprzez zamontowaną barierę obrotową czteroskrzydłową, która uniemożliwia bez pomocy obsługi sklepu wjazd do obiektu osobom niepełnosprawnym poruszającym się na wózkach inwalidzkich.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] PINB dla m. L. na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.) nakazał właścicielowi obiektu "L. P." Sp. z o.o. z siedzibą w J. wykonanie bezkolizyjnego korzystania przez osoby niepełnosprawne z przedmiotowego obiektu poprzez zdemontowanie bariery obrotowej czteroskrzydłowej zamontowaną w wejściu na salę sprzedaży przedmiotowego pawilonu.
W następstwie wniesionego przez Spółkę "L. P." odwołania W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. (dalej WINB w P.) decyzją z dnia [...] r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że kluczową kwestią w przedmiotowej sprawie jest poszanowanie przepisów szeroko rozumianego Prawa budowlanego (ustawy wraz z przepisami wykonawczymi), w związku z poszanowaniem godności osób niepełnosprawnych. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2000 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.) doprecyzowuje zalecenia zawarte w art. 5 ustawy z 7.07.1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Do treści przepisu art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, który wskazuje na sposób w jaki obiekt winien być użytkowany, odsyła art. 61 usytuowany w rozdziale 6 ustawy - Utrzymanie obiektów budowlanych. Organ I instancji nie zauważył, że art. 61 i art. 5 Prawa budowlanego są przepisami ogólnymi i nie stanowią samodzielnej podstawy prawnej. Podstawę prawną do wydania decyzji administracyjnej stanowią natomiast kolejne przepisy rozdziału 6 ustawy. Wskazano także, iż w decyzji nie określono terminu wykonania obowiązku, co narusza art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Wskazano, iż rozstrzygnięcie musi zostać tak sformułowane, aby możliwe było wykonanie nałożonego obowiązku, także w trybie wykonania zastępczego.
W ocenie organu odwoławczego organ I instancji w sposób wadliwy przeprowadził postępowanie zmierzające do wydania zaskarżonej decyzji. Wskazano, iż obowiązkiem organu jest w pierwszej kolejności ustalenie strony postępowania, tymczasem zawiadomienie o kontroli wysłano do L. M. w L., natomiast decyzję skierowano do Spółki L. P. z siedzibą w J.. W protokole kontroli, który stanowi podstawę wydania zaskarżonej decyzji, stwierdzono jedynie, że "sklep nie spełnia warunków swobodnego dostępu osób niepełnosprawnych poruszających się na wózkach inwalidzkich, ponieważ wejście do Sali sprzedaży jest przegrodzone kołowrotkiem i barierką; nie ma możliwości udostępnienia osobnego wejścia dla osób niepełnosprawnych". Organ I instancji nie dokonał oceny zgodności barierki obrotowej czteroskrzydłowej z przepisami techniczno-budowlanymi. Przepisy nie zabraniają montowania takiej barierki, czy drzwi obrotowych, wymagają jedynie usytuowania przy nich drzwi rozwieranych lub rozsuwanych, przystosowanych do ruchu osób niepełnosprawnych oraz spełnienia pozostałych warunków przystosowania obiektu do swobodnego korzystania z niego przez osoby niepełnosprawne. Zasadnym jest zatem uzupełnienie materiału dowodowego.
Nadto organ II instancji wskazał, że Powiatowy Inspektor winien w uzasadnieniu decyzji wskazać dowody, na których się oparł rozstrzygając sprawę, wskazać fakty, które uznał za udowodnione oraz podać, którym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także w uzasadnieniu prawnym decyzji wyjaśnić podstawę prawną decyzji z przytoczeniem przepisów prawa, a z przeprowadzonych czynności kontrolnych sporządzić właściwy protokół.
Ponowne oględziny obiekcie handlowym "L." w L. przy ul. A. pracownicy PINB dla m. L. przeprowadzili w dniu [...] r. Ustalono, że dostęp do obiektu odbywa się poprzez podwójne rozsuwane drzwi wejściowe o szerokości w świetle 1,0 m, ciąg komunikacyjny od wejścia do obiektu do sali sprzedaży ma szerokość 205 cm, a w świetle zakończony jest dwoma bramkami, przy czym dla klientów sklepu dostęp na halę sprzedaży odbywa się poprzez zamontowaną barierę obrotową czteroskrzydłową, która uniemożliwia bez pomocy obsługi sklepu wjazd do obiektu osobom niepełnosprawnym poruszającym się na wózkach inwalidzkich. Ustalono, iż wyjście ze sklepu dla osób niepełnosprawnych przystosowane jest przy ostatnim stanowisku kasy. Z treści protokołu oględzin wynika, iż uczestniczył w tych czynnościach upoważniony przez Spółkę "L." Kierownik ds. budowlanych. Protokół został podpisany przez osoby uczestniczące w oględzinach.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] PINB dla m. L. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej kpa), art. 66 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.) oraz § 62 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2000 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.) PINB dla m. L. nakazał firmie L. M. L. ul. A. wykonanie bezkolizyjnego korzystania przez osoby niepełnosprawne z przedmiotowego obiektu poprzez zdemontowanie bariery obrotowej czteroskrzydłowej zamontowaną w wejściu na salę sprzedaży przedmiotowego pawilonu handlowego w terminie do [...] r.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, iż zastosował się do wskazań zawartych w uzasadnieniu decyzji WINB w P.. Przytoczył ustalenia, których dokonano w trakcie kontroli przeprowadzonej [...] r. Stwierdził, że stan techniczny obiektu jest nieodpowiedni, ponieważ nie spełnia wymogów zawartych w obowiązujących przepisach prawa. Wyjaśnił, iż rozpatrując sprawę uwzględnił postanowienia art. 61 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego oraz § 62 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie( Dz.U.2002.75.690.ze zm.). Wyjaśniono, iż zgodnie z tym ostatnim przepisem drzwi wejściowe do budynku i ogólnodostępnym pomieszczeń użytkowych oraz do mieszkań powinny mieć w świetle ościeżnicy co najmniej szerokość [...] m i wysokość [...] m natomiast zgodnie z ust. 2 w wejściach do budynku i ogólnodostępnych pomieszczeń użytkowych mogą być zastosowane drzwi obrotowe lub wahadłowe, pod warunkiem usytuowania przy nich drzwi rozwieranych lub rozsuwanych, przystosowanych do ruchu osób niepełnosprawnych. Spółka "L. P." S.S. sp. z o.o. odwołała się od decyzji PINB dla m. L. domagając się jej uchylania i umorzenia postępowania.
W uzasadnieniu odwołania Spółka zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 61 oraz art. 5 ustawy Prawo budowlane przez ich niewłaściwą wykładnię i błędne zastosowanie. Zdaniem skarżącej art. 61 określa jedynie podmioty zobowiązane do dbania o stan techniczny obiektu budowlanego, natomiast art. 5 formułuje ogólną zasadę prawa budowlanego, określającą, jakie wymagania powinien spełnić obiekt budowlany, oraz jego budowa i użytkowanie. Spółka wskazuje, iż przepisy mające charakter zasady ogólnej wymagają uwzględnienia przy interpretacji innych postanowień ustawy oraz przepisów wykonawczych, nie powinny natomiast stanowić samodzielnej podstawy rozstrzygnięć administracyjnych. Powołanie w sentencji decyzji administracyjnej wyłącznie art. 5 ustawy Prawo budowlane bez wskazania konkretnej normy szczegółowej, stanowi według skarżącej poważną wadę decyzji i powinno być przesłanką do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Przepis art. 5 powołanej ustawy nie zawiera żadnych konkretnych norm prawnych, które określałyby zasady, jakim powinny odpowiadać obiekty handlowe w kontekście przedmiotowego problemu. Brak takich norm przesądza o niemożności zarzucenia, że zostały one przez skarżącą naruszone. W konsekwencji nie można również stwierdzić, aby wystąpiła którakolwiek z przesłanek określonych w przepisie art. 66 ustawy Prawo budowlane, co zdaniem skarżącej świadczy o bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania i skutkuje koniecznością jego umorzenia.
Odnosząc się do przedmiotowego stanu faktycznego odwołująca się wskazała, że to co w ocenie organu nadzoru budowlanego stanowi brak możliwości wjazdu na halę sprzedaży dla osób niepełnosprawnych, w rzeczywistości jest jedynie niewiele znaczącą niedogodnością, eliminowaną zresztą natychmiast przez obsługę pawilonu, jeżeli zachodzi taka potrzeba. Rozwiązanie zaproponowane przez Spółkę tj. instalacja dzwonka przywoławczego w przypadku sytuacji problemowej mieści się w pojęciu niezbędnych warunków do korzystania z obiektów użyteczności publicznej którego ustawodawca użył w art. 5 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Analiza treści powołanego przez organ I instancji § 62 ust. 2 rozporządzenia wyraźnie wskazuje na fakt, iż nie powinien on znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie. Przepis ten wskazuje w jakich sytuacjach i pod jakimi warunkami mogą być zastosowane drzwi obrotowe lub wahadłowe, natomiast w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z urządzeniem obrotowym zamontowanym przy kasie, które w żaden sposób nie przypomina "drzwi obrotowych lub wahadłowych". Podobnie art. 5 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego nie zawiera żadnych konkretnych norm, które określałyby szczegółowe i jednoznaczne zasady, jakim powinny odpowiadać obiekty handlowe w kontekście przedmiotowego problemu. Tym samym skoro brak norm prawnych, które regulowałyby tę kwestię, to nie można zarzucać stronie ich naruszenia, bowiem w myśl zasady legalizmu (art. 6 kpa) organy administracji publicznej działają wyłącznie na podstawie przepisów prawa.
WINB w P. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na mocy art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej podstawy prawnej i w tym zakresie przywołał art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z 7.07.1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz w zakresie w którym określa adresata decyzji i w tym zakresie przywołał "L. P. S.S. z o.o. sp. k. ul. P., J. T.P. oraz w zakresie terminu wykonania obowiązku, określając ten termin na dzień [...] r., a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż przedmiotem postępowania jest istniejąca przy wejściu na salę sprzedaży przedmiotowego obiektu czteroskrzydłowa barierka obrotowa. Wskazano, iż wjazd wózkiem na salę sprzedaży dokonuje się przez kołowrót metalowy, usytuowany tuż przy barierce, a kołowrót w stanie zamkniętym tworzy przejście o szerokości [...]cm. Podkreślono, iż zgodnie z art. 61 ustawy Prawo budowlane właściciel lub zarządca budynku zobowiązany jest utrzymywać i użytkować obiekt budowlanych, zgodnie z zasadami o których mowa w art. 5 ust. 2 tej ustawy. Wyjaśniono, iż przedmiotowy obiekt handlowy jest obiektem użyteczności publicznej, a kwestionowana barierka uniemożliwia wjazd na salę sprzedaży wózkiem inwalidzkim. Istnienie takiej przeszkody oznacza, ze obiekt użytkowany jest w sposób niezgodny z zasadą wyrażoną w art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Wskazano, iż przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) doprecyzowują zalecenia zawarte w art. 5 ustawy Prawo budowlane, w szczególności przepis § 62 ust. 2 powołanego rozporządzenia. Zgodnie z przepisem § 62 ust. 2 cytowanego rozporządzenia, w wejściach do budynku i ogólnodostępnej pomieszczeń użytkowych mogą być zastosowane drzwi obrotowe lub wahadłowe pod warunkiem usytuowania przy nich drzwi rozwieranych lub rozsuwanych, przystosowanych do ruchu osób niepełnosprawnych. Ponieważ w obiekcie handlowym będącym przedmiotem postępowania drzwi rozwierane usytuowane są nie przy barierce, ale w ciągu poprzedzającym stąd przedmiotowa barierka ogranicza otwór wejściowy na salę sprzedaży. Zatem zastosowanie przedmiotowej barierki ogranicza otwór wejściowy do wnętrza obiektu, co podlega postanowieniom § 62 ust. 2 rozporządzenia. Powyższe przesądza o konieczności zdemontowania tego urządzenia i stanowi o konieczności utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji. Wskazano także, iż powołany w tej decyzji przepis art. 61 i art. 5 ustawy Prawo budowlane nie stanowią samodzielnej podstawy prawnej tego rodzaju rozstrzygnięcia, lecz określają obowiązki wskazanych podmiotów, organ odwoławczy skorzystał z możliwości wydania orzeczenia merytoryczno-reformacyjnego, co umożliwiło przytoczenie w podstawie prawnej rozstrzygnięcia właściwych przepisów. Wskazano także, iż za adresata decyzji powinien zostać uznany właściciel obiektu, a nie jeden z sieci sklepów spożywczych, natomiast określenie nowego terminu wykonania obowiązku związane jest z wniesieniem odwołania od decyzji organu I instancji.
Spółka "L. P." złożyła skargę na opisaną decyzję WWINB w P. domagając się jej uchylenia w całości.
Skarżąca zarzuciła decyzji naruszenie przepisów art. 5 Prawa budowlanego i § 62 ust 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, wstrzymanie jej wykonania oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazano, iż chybiony jest zarzut naruszenia przez Spółkę art. 5 ustawy Prawo budowlane. Artykuł 5 formułuje ogólną zasadę prawa budowlanego. Tego typu przepis nie może stanowić samodzielnej postawy rozstrzygnięć administracyjnych, a decyzja wydana z powołaniem jedynie art. 5 cyt. ustawy, bez wskazania konkretnej normy szczegółowej stanowi poważną wadę decyzji, która jest podstawą do wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego. Skarżąca zakwestionowała zarzut naruszenia przepisu § 62 ust. 2 rozporządzenia, wskazując, iż dotyczy on drzwi obrotowych lub wahadłowych, w przedmiotowej sprawie zakwestionowane zostało natomiast urządzenie obrotowe zamontowane przy kasie, które w żaden sposób nie przypomina drzwi obrotowych lub wahadłowych i nie jest usytuowane przy wejściu do budynku. Ponieważ zdaniem skarżącej w przedmiotowej sprawie nie naruszone zostały przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zaś art. 5 ustawy Prawo budowlane nie może stanowić samodzielnej podstawy prawnej rozstrzygnięć administracyjnych. Zastosowane w sprawie przepisy nie zawierają żadnych konkretnych norm, które określałyby szczegółowe i jednoznaczne zasady, jakim powinny odpowiadać obiekty handlowe w kontekście przedmiotowego problemu. Tym samym nie zachodzi sytuacja, w której przedmiotowy obiekt byłby w nieodpowiednim stanie technicznym.
W odpowiedzi na skargę W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych przyczyn, aniżeli podniesiono w jej treści.
Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, iż w przedmiotowej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy § 62 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie(Dz.U. 2002.75.690 ze zm.)
Istotą przepisu art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu na dzień decyzji organu II instancji) jest wprowadzenia gwarancji prawnych, które zapewnią osobom niepełnosprawnym, a zwłaszcza poruszającym się na wózkach inwalidzkich, swobodny dostęp do budynków zamieszkania zbiorowego, użyteczności publicznej oraz ogólnodostępnych pomieszczeń użytkowych. Tak postawiony przez ustawodawcę cel ma być osiągnięty przez takie projektowanie i budowanie tego typu obiektów, aby wolne były one od barier architektonicznych utrudniających lub uniemożliwiających osobom niepełnosprawnym korzystanie z tego rodzaju obiektów. Ta zasada prawa budowlanego uszczegółowiana jest przez przepisy § 16 i § 62 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepisy te regulują kwestie dojść, dojazdów oraz wejść do budynków zamieszkania zbiorowego, użyteczności publicznej oraz ogólnodostępnych pomieszczeń użytkowych. Prawdą jest, iż przepis § 62 ust 2 rozporządzenia nie wymienia literalnie czteroskrzydłowej obrotowej barierki, a jedynie drzwi wahadłowe lub obrotowe, jednak celem przepisu jest zapewnienie swobodnego przejścia osobom niepełnosprawnym, które pozwalałoby im na samodzielne korzystanie z budynków zamieszkania zbiorowego, użyteczności publicznej oraz ogólnodostępnych pomieszczeń użytkowych. Niewątpliwie urządzenie obrotowe, zainstalowane w ciągu komunikacyjnym prowadzącym do hali sklepowej, stanowi barierę fizyczną, która odgradza i reguluje dostęp do hali sprzedaży, spełniając analogiczną funkcję jak drzwi. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że urządzenie to jest tylko urządzeniem zamontowanym przy kasach wewnątrz pawilonu handlowego. Usytuowane, bowiem na końcu ciągu komunikacyjnego prowadzącego od wejścia do pawilonu handlowego odgradza ciąg komunikacyjny od hali sprzedaży. Nie jest to, więc jakiekolwiek urządzenie sklepowe, jeżeli bowiem uniemożliwia ono korzystanie z hali sprzedaży osobom niepełnosprawnym, to uniemożliwia ono w istocie jakiekolwiek korzystanie przez osoby niepełnosprawne z pawilonu handlowego. Uznać, więc należy, iż w takim przypadku dochodzi do naruszenie celu, jaki wypełnić miały normy prawne tworzone przez przepis art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu jak wyżej oraz § 62 ust. 2 cyt. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
W ocenie Sądu w toku przedmiotowego postępowania dopuszczono się naruszeń prawa procesowego, które mogły mieć istotny wpływ wynik sprawy. Wskazać w tym miejscu należy na istotne braki w postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym przez organ pierwszej instancji, które jednak nie zostały uzupełnione w toku postępowania przed organem odwoławczym. Zarówno organ I jak i II instancji nie dokonały analizy decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej pozwolenie na budowę, jak również decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu. Zbadanie tych rozstrzygnięć pozwoliłoby organom na ustalenie, czy przedmiotowa czteroskrzydłowa barierka obrotowa została zamontowana zgodnie z ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, czy istniała w chwili udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Powyższe ustalenie ma w sprawie istotne znaczenie, albowiem powołany przez organy obu instancji przepis art. 66 ustawy Prawo budowlane nie daje podstaw do nakazania usunięcia stanu niezgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi, jeżeli stan ten został zaakceptowany w decyzji o pozwoleniu na budowę lub w innej decyzji o podobnym charakterze. Kwestionowanie w takiej sytuacji zgodności obiektu budowlanego z wymogami określonymi w przepisach techniczno-budowlanych oznaczałoby, bowiem naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnej. Przepis ów, jako że umieszczony został w rozdziale ustawy Prawo budowlane "Utrzymanie obiektów budowlanych", służy usunięciu nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania obiektu. Nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 (obowiązujący w dacie wydania decyzji przez organ I instancji), będzie zatem z reguły wynikiem zużycia technicznego obiektu budowlanego lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania (Z.Kostka, Prawo budowlane. Komentarz, ODDK, Gdańsk 2004, s. 169-170).
W tym kontekście brak wyjaśnienia przez organy nadzoru budowlanego treści projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę, zaniechanie ustalenia, czy sporne urządzenie było zamontowane w chwili udzielenia pozwolenia na użytkowanie jest istotnym naruszeniem zasady wyrażonej w art. 7, 75 § 1, 77 § 1 k.p.a. nakazującej organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w tym do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Dopiero te ustalenia pozwoliłyby organom nadzoru ocenić zasadność ingerencji w trybie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w brzmieniu na dzień wydania decyzji przez organ II instancji, który w swej treści odpowiada przepisowi art. 66 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego, stanowiącego podstawę wydania decyzji przez organ I instancji.
Zakres postępowania dowodowego prowadzonego przez sąd wyznaczony jest przez podstawową funkcję sądowej kontroli administracji, tj. ocenę z punktu widzenia legalności zaskarżonej decyzji. Dokonywanie przez sąd administracyjny samodzielnych ustaleń faktycznych jest, zatem dopuszczalne jedynie w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego działania (J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LexisNexis, Warszawa 2006 r., s. 249). Sąd nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Może on dokonywać jedynie takich ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem tejże decyzji (por. wyrok NSA z 7.02.2001 r., V SA 671/00, Lex nr 50129).
W niniejszej sprawie przeprowadzenie dowodów uzupełniających, celem wyjaśnienia wskazanych wyżej okoliczności wykraczałoby poza dopuszczony wspomnianym przepisem zakres. Nadto podkreślenia wymaga, że dopuszczenie uzupełniającego dowodu jest jedynie uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu.
Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania zawartych w art. 7, 77 § 1, 75 § 1 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku.
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni poczynione w niniejszym uzasadnieniu rozważania tak co do wykładni przepisów prawa jak i konieczności poczynienia dodatkowych ustaleń faktycznych.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na mocy art. 152 powołanej ustawy.
/-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ J.Szaniecka /-/ B.Kamieńska
MK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło