II SA/Po 588/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz /spr./ Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant masz. Maria Kasztelan po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi R.L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego; o d d a l a s k a r g ę /-/ A.Łaskarzewska /-/ W.Batorowicz /-/ St.Małek Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. nr [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie samowoli budowlanej w C. gm. R. przy ul. [...] (ul. [...]). W przewidzianym ustawą terminie odwołanie od tej decyzji wniósł R.L., który podniósł, że [...]r. złożył w biurze podawczym Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego zgłoszenie dotyczące samowoli budowlanej. Wszczęte w tej sprawie postępowanie administracyjne, zdaniem skarżącego prowadzono z naruszeniem dyrektyw ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej kpa). Pismem sporządzonym dnia [...]r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wezwał R.L. do wykazania przysługującego mu interesu prawnego w sprawie, w związku z wniesionym przez niego odwołaniem od decyzji w sprawie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej w C. W odpowiedzi na wezwanie organu, R.L. pismem sporządzonym dnia [...]r. wyjaśnił, że jest właścicielem działki przy ul. [...] w C. o nr [...], położonej w odległości 77m od wieży w górnej granicy, a 19,5 m w dolnej granicy od nieruchomości, na której została usytuowana baza telefonii komórkowej. Skarżący podniósł też, że posiada mandat radnego Gminy, i w wyniku interwencji mieszkańców podjął działania w sprawie inwestycji przy ul. [...]. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dnia [...]r. nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze. Uzasadniając organ wskazał na treść art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 1016 ze zm.) zgodnie, z którym przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. R.L. nie wykazał ponad wszelką wątpliwość, że przysługuje mu przymiot strony, nie przedłożył na tę okoliczność żadnych dokumentów, ani nie powołał żadnych przepisów, z których wynikać miałoby takie uprawnienie Natomiast analiza załączonej do akt sprawy decyzji o pozwoleniu na budowę nie pozwoliła stwierdzić, aby R.L. posiadał w przedmiotowej sprawie status strony. W skardze do sądu administracyjnego R.L. podniósł, że wykazał swój interes prawny poprzez przedłożenie aktu notarialnego z dnia [...]r. na mocy, którego został on współwłaścicielem nieruchomości położonej w bliskiej odległości od stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżący zarzucił również nieuwzględnienie pełnomocnictw udzielonych mu przez mieszkańców wsi M. i C. w dniu [...]r. oraz błędną i pobieżną analizę składanych i pism i dokumentów. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wyjaśniając, że dokument na który skarżący się powołuje "upoważnienie radnych do dalszego działania na rzecz wyeliminowania szkodliwych skutków tej strategicznej inwestycji" nie stanowi pełnomocnictwa w rozumieniu kpa. O braku interesu prawnego w sprawie świadczy zebrany w sprawie materiał dowodowy, m.in. w postaci mapy, na której zaznaczono obszar promieniowania anten nadawczych GSM i radiolinii. Na rozprawie w dniu [...]r. Sąd oddalił wniosek adwokata J.R. z dnia [...]r. o odroczenie terminu rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Pojęcie interesu prawnego ma charakter materialnoprawny, to znaczy, że musi wynikać z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej stanowiącej podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Nie wystarczy wykazać jakiegokolwiek interesu, ale musi mieć on charakter prawny, a więc musi istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwości wydania określonej decyzji lub podjęcia czynności. Skarżący w niniejszej sprawie interesu takiego nie posiadał. R.L. wywodził swój interes prawny w oparciu o prawo własności nieruchomości "położonej w bezpośredniej bliskości stacji bazowej telefonii komórkowej", oraz w oparciu o pełnomocnictwo udzielone jemu jako radnemu przez mieszkańców wsi M. i C. dnia [...]r. Wprawdzie stosownie do art. 28 Prawa budowlanego, stronami tego postępowania są inwestorzy, właściciele, użytkownicy wieczyści, zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, to jednak zaznaczyć należy, że sprawa niniejsza dotyczyła jedynie sprawdzenia podejrzenia samowoli budowlanej i wobec braku podstaw do jej stwierdzenia umorzono postępowanie. Gdyby skarżący nadal podtrzymywał, że przysługuje mu przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem pozwolenia na budowę może żądać w odrębnym postępowaniu wznowienia tego postępowania na podstawie przepisów Rozdziału 12 kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodzić się należy również z organami obu instancji, iż dokument na który powołuje się R.L. "Upoważnienie radnych do dalszego działania na rzecz wyeliminowania szkodliwych skutków strategicznej inwestycji" wraz z listą obecności zebrania wiejskiego [...]r. Klubu Sołeckiego na temat masztu telefonii komórkowej i jego skutków oddziaływania na środowisko nie mogą zostać uznane za pełnomocnictwo w rozumieniu przepisów kpa. R.L. jako osoba, która jedynie powiadomiła w interesie publicznym o popełnieniu samowoli budowlanej nie miał interesu prawnego w sprawie samowoli budowlanej w C. gm. R. przy ul. [...] (por. wyrok NSA z dn. 8 lipca 1999 r., sygn. IV SAB 28/99). Na marginesie można zauważyć, że w doktrynie zwraca się uwagę, iż w związku z wyłączeniem z udziału w sprawie pozwolenia na budowę właścicieli (użytkowników wieczystych) nieruchomości sąsiednich, które nie znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu przyjętym w ustawie Prawo budowlane, pojawia się problem ochrony praw tych właścicieli, których nieruchomości leżąc poza obszarem oddziaływania obiektu w rozumieniu ustawy Prawo budowlane, będą jednakże, z powodu budowy zrealizowanej na sąsiedniej nieruchomości, poddane tak zwanym materialnym immisjom pośrednim (np. przenikanie fal elektromagnetycznych). W świetle orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i Obywatela z dnia 11 grudnia 2001 r., nr 33870 konieczne jest zapewnienie wszystkim podmiotom możliwości dochodzenia przed sądem ochrony ich praw cywilnych zagrożonych budową realizowaną na sąsiednim gruncie, przy czym nie musi to być postępowanie przed sądem administracyjnym. W dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego uznaje się za dopuszczalne roszczenie negatoryjne w sytuacji gdy naruszenie własności jest wynikiem immisji spowodowanych budową obiektu budowlanego na gruncie sąsiednim, z tym że uwzględnienie takiego powództwa nie może polegać na nakazaniu rozbiórki obiektu posadowionego na podstawie i zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę (por. Z.Kostka, Prawo Budowlane. Komentarz, ODDK Gdańsk 2005 r. s. 69). Wobec powyższego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu administracyjnym (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ A.Łaskarzewska /-/ W.Batorowicz /-/ St.Małek MK