II SA/Po 59/18
PostanowienieWSA w Poznaniu2018-03-08
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja finansowa i majątkowa skarżącej uzasadnia przyznanie prawa pomocy w całości, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja finansowa i majątkowa skarżącej, uwzględniając dochody jej i męża, ponoszone niezbędne koszty utrzymania rodziny, koszty leczenia oraz korzystanie z kredytu odnawialnego, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w całości. Po zaspokojeniu podstawowych potrzeb rodziny nie pozostają wolne środki, które mogłyby zostać przeznaczone na koszty sądowe lub wynagrodzenie pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżąca E. G. wniosła skargę do WSA w Poznaniu na postanowienie WINB w przedmiocie nałożenia grzywny. Wraz ze skargą złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Wnioskodawczyni przedstawiła swoją sytuację finansową i majątkową, wskazując na niskie dochody z pracy i renty męża, wysokie koszty utrzymania, leczenia oraz korzystanie z kredytu. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedstawiła dodatkową dokumentację.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącą od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niej adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 08 marca 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E. G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej E. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżąca E. G. wraz ze skargą jaką wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. We wniosku na formularzu PPF skarżąca podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe jedynie z mężem, nie stać jej na adwokata, ponieważ mają niskie dochody, ledwo wystarcza im na utrzymanie. Skarżąca uzyskuje wynagrodzenie z umowy o pracę w kwocie [...] zł, a jej mąż rentę w wysokości [...]zł netto miesięcznie, co łącznie daje [...]zł. Skarżąca oświadczyła, że wraz z mężem są współwłaścicielami domu o powierzchni około [...] m² o wartości około [...]zł w T. Nie posiada innych nieruchomości, wartościowych ruchomości czy oszczędności. Mają samochód osobowy z 2009r., za który spłacają kredyt. Skarżąca wyszczególniła miesięczne stałe wydatki: spłata kredytu [...] zł., media i telefon [...] zł, koszty mieszkania [...] zł, koszty leczenia [...] zł, ubezpieczenie majątku [...]zł.
Wnioskodawczyni wezwana do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm. - dalej "P.p.s.a.") przedstawiła kserokopie dokumentacji źródłowej:
- skarżąca uzyskuje z umowy pracę około [...] zł neto miesięcznie
- potwierdzenie zapłaty ubezpieczenia domu w wysokości [...] zł rocznie,
- podatek od nieruchomości za 2018r. ustalono na kwotę [...]zł,
- wydruki z rachunku bakowego skarżącej, z którego wynika, że miesięczne salda są ujemne [...]zł na dzień 25 lutego 2018r., na rachunek wpływa tylko wynagrodzenie skarżącej oraz renta jej męża w wysokości około [...] zł miesięcznie, o dokonywane są płatności na bieżące koszty utrzymania rodziny oraz spłatę kredytu; skarżąca wyjaśniła, że korzysta z kredytu odnawialnego w rachunku bankowym.
Dodatkowo skarżąca podała, że ponosi koszty zakupu drewna na opał w kwocie [...] zł oraz węgla [...]zł, przy czym nie stać ich na ogrzewanie całego domu.
Zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest obowiązek ponoszenia przez stronę kosztów postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 P.p.s.a.). Wniosek o prawo pomocy można wnieść w każdym czasie i obejmuje on koszty postępowania aktualne na dzień wniesienia wniosku oraz na przyszłość (art. 243 §1 P.p.s.a.).
Przyznanie prawa pomocy w całości następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a.). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na wnioskodawcy ubiegającym się o prawo pomocy. Owe wykazanie polega w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że skarżąca nie dysponują środkami, które mogłaby przeznaczyć na uiszczenie kosztów postępowania chociażby w części.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach oraz jego uzupełnienia wynika, że aktualna sytuacja wnioskodawczyni i jej rodziny nie pozwala na poniesienie przez nią kosztów postępowania w niniejszej sprawie chociażby częściowo. Istotna w tym zakresie jest aktualna sytuacja majątkowa i finansowa rodziny i możliwości płatnicze wnioskodawczyni oceniane są przez pryzmat dochodów osiąganych przez wszystkich domowników prowadzących wspólne gospodarstwo domowe. Rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę skarżącej oraz renty jej męża. Wysokość uzyskiwanych dochodów pozwala jedynie na poniesienie koniecznych kosztów bieżącego i podstawowego utrzymania rodziny skarżącej. Wprawdzie nie ma zaległości płatniczych, ale posiłkuje się kredytem w rachunku bankowym, którego saldo przynajmniej od 6 miesięcy jest ujemne. Posiadany majątek nieruchomy jest wykorzystywany na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych rodziny i nie przynosi żadnych dochodów. Skarżąca wykorzystuje swoje możliwości zarobkowania i nie ma innych możliwości uzyskania dodatkowych środków finansowych. Nadto choroba męża wymaga ponoszenia zwiększonych wydatków na leki i leczenie. Wobec powyższego, przyjąć należy, że skarżąca po zaspokojeniu koniecznych i podstawowych kosztów swojego utrzymania oraz rodziny nie dysponuje już wolnymi środkami, które mogłaby przeznaczyć na poniesienie kosztów sądowych chociażby w części oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wyboru.
Z istoty prawa pomocy wynika, bowiem możliwość przyznania prawa pomocy jedynie w sytuacji, gdy po uiszczeniu koniecznych kosztów bieżącego utrzymania skarżącej i rodziny, nie pozostają już żadne wolne środki. W konsekwencji przyjąć należy, że przedstawiona sytuacja finansowa rodziny skarżącej pozwala na przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło