II SA/Po 591/07

Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji dotyczącej ustalenia warunków zabudowy terenu postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka Skarżąca T.G. wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych. Wniosek argumentowała tym, że mąż jej poważnie choruje, wymaga ciągłej opieki lekarskiej oraz drogich leków. Pozostałe dochody również przeznacza na opiekę lekarską. Wnioskodawczyni oświadczyła, że ma na utrzymaniu córkę trwale bezrobotną. Wskazała także na rosnące koszty utrzymania mieszkania. Wnioskodawczyni oświadczyła, że gospodarstwo domowe prowadzi z mężem oraz dwiema pełnoletnimi córkami. W części wniosku o prawo pomocy dotyczącej posiadanego majątku skarżąca wskazała, że jest właścicielką mieszkania o powierzchni [...] m² w [...] oraz współwłaścicielką w ¼ budynku mieszkalnego w [...]. Wnioskodawczyni oświadczyła, że rodzina utrzymuje się z emerytury męża oraz wynagrodzenia na pracę skarżącej i córki – [...] w łącznej wysokości [...] zł. brutto miesięcznie. Podała, że nie ma żadnych oszczędności, czy wartościowych ruchomości. W dniu 21 grudnia 2007r. wnioskodawczyni uiściła kwotę 200 zł tytułem wpisu od skargi. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w części następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania. Oznacza to, że na wnioskodawczyni spoczywa ciężar uprawdopodobnienia, że jej sytuacja majątkowa i finansowa jest na tyle trudna, iż nie ma możliwości poniesienia najmniejszych nawet kosztów tego postępowania bez uszczerbku w niezbędnych kosztach swojego bieżącego utrzymania. Do uwzględnienia przedmiotowego wniosku nie wystarczy ogólnikowe twierdzenie o trudnej sytuacji finansowej. Zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych chociażby w części powoduje obciążenie tymi należnościami Skarbu Państwa, więc innych podatników. Nie można, więc stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem tej instytucji jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowanych dostęp ten nie tyle utrudnia, co wręcz uniemożliwia (postanowienia NSA z dnia 6 października 2004r. GZ 61/04, GZ 64/04, niepubl.). Prawo pomocy powinno być zatem udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Natomiast z przedłożonego przez skarżącą oświadczenia wynika, że sytuacja finansowa nie jest aż tak zła jak ją przedstawia. Czteroosobowa rodzina utrzymuje się ze stałego miesięcznego dochodu w łącznej wysokości [...] zł brutto, co daje kwotę około [...] zł brutto miesięcznie na jednego członka rodziny. Skarżąca podnosiła, że poważne obciążenie jej domowego budżetu stanowią koszty leków i leczenia jej męża, jednak nie poddała by nie była w stanie pokryć tych wydatków oraz bieżących kosztów utrzymania rodziny. Nie wskazała, że ma jakieś zaległości płatnicze w tych niezbędnych wydatkach, np. za media. Przyjąć więc należy, że uzyskiwane dochody pozwalają na terminowe regulowanie wszystkich niezbędnych należności. Dochody osiągane przez rodzinę skarżącej pozwoliły także na uiszczenie wpisu od skargi w kwocie 200 zł., nie czekając na rozstrzygnięcie wniosku o prawo pomocy i w terminie zakreślonym w stosownym wezwaniu. Skarżąca prócz mieszkania, w którym mieszka wraz z rodziną posiada majątek nieruchomy, co w zasadzie wyłącza możliwość skorzystania z dobrodziejstwa prawa pomocy. Majątek ten bowiem stanowi źródło dodatkowego dochodu poprzez jego wydzierżawienie, sprzedaż lub obciążenie. W tym stanie rzeczy oraz biorąc pod uwagę wysokość przewidywanych kosztów sądowych na dalszym etapie postępowania sądowoadministracyjnego, wnioskodawczyni nie wykazała, że nie ma możliwości ich uiszczenia bez uszczerbku w koniecznych swoich wydatkach. Wniosek o prawo pomocy należało oddalić na podstawie art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przypomnieć także należy, że wnioskodawczyni może ubiegać się o prawo pomocy w każdym czasie, również w przyszłości aż do prawomocnego zakończenia postępowania sądowego, gdy tylko wykaże, że posiadany stan majątkowy i finansowy oraz osiągane przez nią dochody nie wystarczają na pokrycie kosztów tego postępowania chociażby w części. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka