II SA/Po 591/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2012 r. sprawy ze skargi B. L. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego; oddala skargę Decyzją z dnia [...] 2012 r. znak [...] Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. nr [...] wydaną w dniu [...] 2011 r. o umorzeniu jako bezprzedmiotowe postępowania w sprawie niezgodnego z prawem wykonania wymiany pokrycia dachu budynku mieszkalnego w S. przy ul. L. [...] przez H. i Z. S.. Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym: Przeprowadzona przez inspektorów z Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w C. w dniu 23 lipca 2010 roku kontrola robót budowlanych prowadzonych na działce przy ul. L. [...] w S. wykazała, że H. i Z. S. realizują roboty budowlane polegające na wymianie pokrycia dachowego. Organ ustalił, że inwestorzy wykonali roboty polegające na zmianie pokrycia dachowego z eternitu na blachę na budynku mieszkalnym położonym w S. przy ulicy L. [...], na działce nr [...], a zamiar wykonania tych robót budowlanych, niewymagających pozwolenia na budowę, zgłosili w Starostwie Powiatowym w C.. Zgłoszenie to zarejestrowano w Starostwie Powiatowym w C. pod nr [...] w dniu [...] 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. ustali, że Starosta C. nie zgłosił w ustawowym terminie sprzeciwu co do zamierzonej zmiany pokrycia dachowego, a zatem dokonane przez H. i Z. S. zgłoszenie jest prawnie skuteczne. W dniu 23 sierpnia 2010 r. H. Szykowna przekazała do organu I instancji wyniki pomiarów geodezyjnych które wykazały, że dach budynku należącego do H. i Z. S. wystaje nad teren posesji będącej własnością B. L. - w kalenicy budynku 20 mm, przy okapie 10 mm, natomiast rynna 23 mm. W tej sytuacji Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. decyzją z dnia [...] 2012 roku nałożył na H. i Z. S. obowiązek doprowadzenia wykonanych robót polegających na wymianie pokrycia dachu do stanu zgodnego z prawem, to jest zmniejszenia gabarytów dachu od strony sąsiedniej nieruchomości przy ul. L. [...] w taki sposób, aby nie przekraczały granicy nieruchomości między posesjami. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania H. i Z. S., decyzją z dnia [...]2011 r., znak [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Kolejną decyzją z dnia [...] 2011 r. Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. ponownie nałożył na właścicieli budynku mieszkalnego w S. przy ul. L. [...] - H. i Z. S. obowiązek doprowadzenia wykonanych robót polegających na wymianie pokrycia dachu do stanu zgodnego z prawem, to jest zmniejszenia gabarytów dachu od strony sąsiedniej nieruchomości przy ul. L. [...] w taki sposób, aby nie przekraczały granicy nieruchomości między posesjami. Powyższa decyzja w wyniku odwołania H. i Z. S., została decyzją Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]2011 r., znak: [...] uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W dniu 7 listopada 2011 r. H. i Z. S. dostarczyli do organu I instancji, dokonane przez uprawnionego geodetę inż. B. R. pomiary geodezyjne pionowości dachu budynku mieszkalnego w S. ul. L. nr 9 będącego ich własnością. Geodeta dokonujący badania pionowości budynku uwzględnił zmiany w posiadaniu gruntów ujęte w zawiadomieniu Sądu Rejonowego V Wydział Ksiąg Wieczystych w C. Dz. Kw. Nr [...] z dnia 23 kwietnia 2010 roku. W tym dniu z Księgi Wieczystej nr [...] dokonano odłączenia działki nr [...] o obszarze 0.0007 ha i przyłączono ją do KW nr [...] (własność H. i Z. S.). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. stwierdził, iż z przedstawionego dokumentu wynika, że żadna część budynku mieszkalnego w tym kalenicy dachu, okapu dachu, oraz rynny nie wystaje nad teren posesji której właścicielem jest B. L. (działka nr [...] ) i w związku z powyższym wydał w dniu [...] 2011 r. decyzję nr [...] o umorzeniu jako bezprzedmiotowe postępowania w sprawie niezgodnego z prawem wykonania wymiany pokrycia dachu budynku mieszkalnego w S. przy ul. L. [...] przez H. i Z. S.. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła B. L.. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 26 stycznia 2012 r. na podstawie art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego zlecił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w C. niezwłoczne przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, poprzez uzyskanie potwierdzonego za zgodność z oryginałem zgłoszenia wykonania robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę z dnia 11 maj 2010 r. wraz z załącznikami, wniesionego przez H. i Z. S. do Starostwa Powiatowego w C., a także urzędowego dokumentu potwierdzającego fakt niewniesienia sprzeciwu wobec powyższego zgłoszenia. Ponadto zlecił organowi I instancji przeprowadzenie kontroli nieruchomości położonej w S. przy ul. L. [...] w celu dokładnego ustalenia, jakie roboty budowlane zostały wykonane, a także czy przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane zgodnie ze zgłoszeniem z dnia 11 maja 2010 r. W dniu 2 marca 2012 r. do Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynęły akta sprawy wraz z żądanymi dodatkowymi dokumentami. Decyzją z dnia [...] 2012 r., znak [...]Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. nr [...] wydaną w dniu [...] 2011 r. o umorzeniu postępowania w sprawie. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, iż bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 105 K.p.a. ma miejsce, gdy w sposób oczywisty organ administracji publicznej stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Zdaniem organu odwoławczego ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika, że przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane po uprzednim dokonaniu przez H. i Z. S. zgłoszenia w Starostwie Powiatowym w C. zamiaru zmiany pokrycia dachowego z eternitu na blachę, na budynku mieszkalnym położonym w S. przy ul. L. [...], dz. nr [...] . Wobec powyższego zgłoszenia Starosta C. nie wniósł w drodze decyzji sprzeciwu. Ponadto z badania pionowości budynku położonego przy ul. L. [...] w S. wykonanego przez uprawnionego geodetę wynika, że przedmiotowy budynek wraz z pokryciem dachowym mieści się na działce należącej do inwestorów. Organ wskazał także, że z protokołu kontrolnego sporządzonego przez pracowników Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. w dniu 7 lutego 2012 r. wynika, iż wykonane przez H. i Z. S. nowe pokrycie dachowe posiada identyczne wymiary, jak pierwotne pokrycie z płyt azbestowo-cementowych. Wobec powyższego, zdaniem organu odwoławczego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. z uwagi na fakt, iż przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane legalnie, po uprzednim dokonaniu zgłoszenia we właściwym organie, prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne w sprawie. Skargę na powyższą decyzję wniosła B. L. podnosząc, iż organ I instancji nie przeprowadził kontroli stanu faktycznego pokrycia dachowego budynku należącego do H. i Z. S. Budynek ten znajduje się na granicy z działką należącą do skarżącej i pokrycie dachowe przekracza tę granicę. Skarżąca podniosła, iż po wymianie dachu spływająca z dachu woda niszczy jej płot i fundament. Zdaniem B. L., H. i Z. S. nie posiadają żadnych dokumentów potwierdzających legalność budowy należących do nich budynków gospodarczych. Budynki te pobudowano bez pozwolenia na budowę z przekroczeniem granicy działki nr 1027. Jednocześnie skarżąca wniosła o zasądzenie od H. i Z. S. kwoty 3000,- zł wraz z odsetkami za użytkowanie przez kilkanaście lat należącej do niej nieruchomości. Odpowiadając na skargę Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 25 września 2012 r. skarżąca zarysowała konflikt jaki toczy się między nią a H. i Z. S. dotyczący, w jej ocenie, bezprawnego zajęcia (użytkowania) przez Państwo S. fragmentu należącej do niej nieruchomości. Wskazała, iż granica jej działki była wielokrotnie przekraczana w czasie budowy budynków. Strona podniosła, iż płaci podatek od nieruchomości także za cześć działki zajętą przez tych sąsiadów. Pismem z dnia 5 października 2012 r. H. i Z. S. wnieśli o oddalenie skargi podnosząc, iż nieprawdą jest aby organ nadzoru budowlanego nie przeprowadził ustaleń dotyczących stanu fatycznego. Zdaniem uczestników postępowania pozostałe zarzuty skarżącej nie maja związku z niniejszą sprawą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem kontroli jest zbadanie, czy organy administracji publicznej w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni się to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie jej przez sąd administracyjny następuje w sytuacjach określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), to jest w przypadku uchybienia przepisom prawa materialnego, jeżeli uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy, w przypadku rozstrzygnięcia dotkniętego wadą uzasadniającą wznowienie postępowania, jak również w przypadku naruszenia innych przepisów postępowania , jeżeli mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest decyzja organu nadzoru budowlanego o umorzeniu jako bezprzedmiotowe postępowania w sprawie legalności wykonania wymiany pokrycia dachu budynku mieszkalnego położonego przy ul. L. [...] w S. W toku przeprowadzonego postępowania organu obu instancji prawidłowo ustaliły, iż roboty budowlane polegające na wymianie pokrycia dachu budynku z pokrywy eternitowej na blaszaną wymagały uprzedniego zgłoszenia tych robót do właściwego organu architektoniczno-budowlanego. Zgodnie bowiem z treścią art. 30 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 29 ust 12 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (DZ. U. z2101, nr 243 poz. 1623 ze zm.) zgłoszenia właściwemu organowi wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych. Niewątpliwie roboty budowlane wykonane przez inwestorów – H. i Z. S. należy zakwalifikować jako remont, przez który należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego). Jak wynika z akt sprawy inwestorzy w dniu 12 maja 2010 r. złożyli stosowne zgłoszenie do Starosty C. wraz z stosowną dokumentacją, a organ ten nie złożył sprzeciwu. Organy nadzoru budowlanego ustaliły także, w oparciu o przedłożoną wraz z głoszeniem dokumenty oraz przeprowadzoną w dniu 7 lutego 2012 r. kontrolę przedmiotowego obiektu budowlanego, iż roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z złożonych zgłoszeniem. Ponadto wymieniony dach w całości znajduje się w granicach nieruchomości należącej do H. i Z. S. co potwierdzają dokonane przez uprawnionego geodetę w dniu 31 października 2011 r. pomiary badania pionowości dachu budynku mieszkalnego w Szamocie , ul. L. [...]. Z dokonanych pomiarów wynika, iż dach w całości znajduje się nad działkami geodezyjnymi nr [...] i [...] , które są własnością inwestorów i nie przekracza granicy z działką [...]należącą do B. L. Organy I instancji wykazał, że działka o nr [...] w momencie wykonania robót budowlanych należała do Z. i H. S. (KW nr [...] prowadzona przez Sąd Rejonowy w C.) Należy stwierdzić, że przeprowadzone przez organy nadzoru budowlanego ustalenia co do stanu faktyczne są wyczerpujące zgodnie z wrażoną w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.) zasadą prawdy obiektywnej, która nakłada na organ administracji obowiązek podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Skoro ze zgromadzonego w sprawie materiału jednoznacznie wynika, iż przedmiotowe roboty budowlane polegające na zmianie pokrycia dachowego zostały wykonane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego, a zatem postępowanie prowadzone w celu zbadania legalności wykonanych robót budowlanych należało umorzyć zgodnie z art. 105 K.p.a., gdyż stało się ono bezprzedmiotowe, co też organy nadzoru budowlanego uczyniły. Przepis art. 105 § 1 K.p.a. wiąże bezprzedmiotowość postępowania z brakiem któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, co w konsekwencji powoduje niemożność rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Decyzja o umorzeniu postępowania zapada więc w sytuacji, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub organ administracji stwierdził oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej (w formie decyzji administracyjnej) ingerencji organu administracyjnego, co oznacza, że jakiekolwiek rozstrzygnięcie organu – pozytywne, czy negatywne – staje się prawnie niedopuszczalne. Inaczej mówiąc: bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 K.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. W niniejszej sprawie umorzenie postępowania nastąpiło wobec stwierdzenia braku podstawy faktycznej do wydania przez organ nadzoru budowlanego jednego z rozstrzygnięć przewidzianych w powołanych w art. 83 Prawa budowlanego przepisach, a to wobec stwierdzenia, iż przedmiotowe roboty budowlane zostały przeprowadzone bez naruszenia przepisów prawa budowlanego. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez skarżącą zauważyć należy, iż sprowadzając się one do kwestionowania tytułu prawnego H. i Z. S. do dysponowania działką nr [...] oraz naruszania przez inwestorów jej praw właścicielskich związanych z działką o nr [...]. Sąd pragnie wyjaśnić, iż w świetle brzmienia przepisów ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawy Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi nie jest uprawniony do rozstrzygania sporów o charakterze cywilnoprawnym w tym rozstrzygania sporów związanych z naruszaniem praw rzeczowych takich jak prawo własności oraz nie jest właściwy do orzekania w sprawach o charakterze odszkodowawczym. Ponadto sąd administracyjny związany jest wynikającym z art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r., nr 124, poz.1361 ze zm.) domniemaniem, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Nie jest tym samym uprawniony do kwestionowania zapisów zawartych w prowadzonej przez Sąd Rejonowy w C. księdze wieczystej nr [...] , dotyczących praw przysługujących H. i Z. S. do działki o nr [...]. Podkreślić przy tym stanowczo należy, iż okoliczność, iż Z. i H. S. nabyli z dniem 1 stycznia 1986 r. przez zasiedzenie własność nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] została prawomocnie przesądzona postanowieniem Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] 1996 r., sygn. [...] i okoliczność ta, aczkolwiek kwestionowana przez skarżącą nie może być ponownie weryfikowana w postępowaniu administracyjnym, bądź sądowoadministracyjnym. Bez jakiegokolwiek znaczenia dla wyjaśnienia kwestii własności powyższej nieruchomości gruntowej pozostają przy tym zagadnienia związane z uiszczaniem przez skarżącą, bądź inne osoby podatku gruntowego od tej nieruchomości. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.