II SA/Po 592/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2016 r. Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę Prezydent Miasta decyzją z dnia [...].06.2015 r. na podstawie art.7ust.1, 1a w zw. z art.5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 966 ze zm.) odmówił Pani J. M., przyznania dodatku mieszkaniowego na podstawie wniosku złożonego 20 maja 2015 r. wraz z deklaracją o wysokości dochodów gospodarstwa domowego. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, powołując się na przepis art. 5 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, że dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu mieszkalnego nie przekracza powierzchni normatywnej o więcej niż 30% albo 50 % pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. W niniejszej sprawie ustalono, że powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu wynosząca [...] m2 przekracza normatywną powierzchnię o więcej niż 30%. Ustalono również, że udział pow. pokoi i kuchni w pow. użytkowej zajmowanego mieszkania przekracza 60%. Wyjaśniono ponadto, iż w lokalu nie zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, wobec czego Pani J. M. nie może skorzystać z uprawnień określonych w art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Odwołanie w imieniu Pani J. M. złożyła Kancelaria G. G. J. W odwołaniu adwokaci, reprezentujący Panią J. M. zarzucili zaskarżonej decyzji iż nie zawiera prawidłowo sporządzonego uzasadnienia. Organ I instancji nie przeprowadził środka dowodowego w postaci wizji lokalnej nieruchomości, w której zamieszkuje skarżąca, tym samym nie może mieć wiedzy na temat rzeczywistej wielkości lokalu mieszkalnego oraz udziału powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej zajmowanego mieszkania. W tej sytuacji wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 13.06.2016 r. na podstawie art. 138 §1 pkt.1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano, że tryb i zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych regulują przepisy ustawy z dnia 21.06.2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz.966 zc zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28.12.2001 r. (Dz. U. Nr 156, poz.1817 ze zm.) w sprawie dodatków mieszkaniowych. Decyzje w sprawach dodatków mieszkaniowych nie mają charakteru uznaniowego. Organy administracyjne zobowiązane są do przestrzegania ścisłych reguł w sprawach dodatków mieszkaniowych wynikających z cyt. przepisów. Stosownie do art.7 ust.1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych: "Dodatek mieszkaniowy przyznaje na wniosek osoby uprawnionej do dodatku, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji administracyjnej Do wniosku dołącza się deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku oraz inne niezbędne dokumenty". Taki zapis ustawowy wskazuje, iż ubiegając się o przyznanie dodatku mieszkaniowego, osoba zainteresowana obowiązana jest każdorazowo złożyć wniosek o przyznanie dodatku wg wzoru określonego w zał. Nr 1 do rozporządzenia RM w sprawie dodatków mieszkaniowych oraz deklarację o dochodach gospodarstwa domowego wg wzoru określonego w zał. Nr 2 tegoż rozporządzenia oraz inne niezbędne dokumenty. Złożenie wniosku z deklaracją o dochodach i innymi niezbędnymi dokumentami stanowi podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego, które zakończone zostanie wydaniem decyzji administracyjnej przyznającej lub odmawiającej przyznania dodatku mieszkaniowego. Wnioskodawca by otrzymać dodatek mieszkaniowy musi łącznie spełniać następujące warunki: posiadać tytuł prawny do lokalu, a jeżeli nie posiada, to oczekiwać na przysługujący jej lokal zamienny lub socjalny (art. 2 cyt. ustawy o dodatkach mieszkaniowych, osiągać określony miesięczny dochód w przeliczeniu na jednego członka gospodarstwa domowego (art. 3 ww. ustawy, zajmować mieszkanie o odpowiedniej powierzchni użytkowej (art.5 ww. ustawy) ponosić wydatki związane z korzystaniem z mieszkania (art. 6 ust.3, 4 i 4a podanej ustawy oraz §§ 2, 3 i 4 cyt. rozporządzenia RM w sprawie dodatków mieszkaniowych. Jednym z kryteriów uprawniającym do przyznania dodatku mieszkaniowego jest zajmowanie mieszkania przez osobę ubiegającą się o świadczenie w postaci dodatku mieszkaniowego spełniającego kryterium metrażowe. Wiele danych na wniosku potwierdza zarządca (pkt 2-5,7-9,12), w tym dane dotyczące powierzchni użytkowej lokalu oraz łącznej powierzchni pokoi i kuchni. Zarówno we wniosku jak i informacji zarządcy ( k. 12 akt I instancji) podano, iż powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego zajmowanego przez Panią J. M. wynosi [...] m . Za lokal o tej powierzchni Pani J. M. opłaca od wielu lat czynsz. Należy zwrócić uwagę, że zarząd nieruchomości sprawuje profesjonalny zarządca Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej. Z informacji uzyskanej podczas przeprowadzonej rozmowy telefonicznej (notatka sł. w aktach II inst.), przez członka składu orzekającego Kolegium (spr.), od administratora domu wynika, że w 1998 r. (już po zniesieniu szczególnego trybu najmu) dokonano pomiarów lokali w budynku przy ul. D. [...] października 1998 r. sporządzono protokół z pomiarów dokonanych w lokalu mieszkalnym nr 2 zajmowanym przez Panią J. M. (wówczas J.Z.). Najemca mieszkania podpisała protokół zgadzając się z dokonanymi pomiarami. Zatem od momentu dokonania pomiarów ustalono, że rzeczywista powierzchnia użytkowa przedmiotowego lokalu mieszkalnego wynosi [...] m2. (2 pokoje - I o pow. [...] m2i II o pow. [...] m2 oraz kuchnia o pow. [...] m2) Właśnie ta powierzchnia objęta jest czynszem. Pani J. M. nigdy nie kwestionowała dokonanych pomiarów zgadzając się z wielkością zajmowanego mieszkania. W ustalonym stanie faktycznym skład orzekający Kolegium nie znajduje uzasadnionych podstaw do przeprowadzenia wizji lokalnej. Zauważa się ponadto, że Pani J. M. otrzymywała w innych okresach specjalny dodatek mieszkaniowy, gdyż nie kwalifikowała się ze względu na pow. użytkową zajmowanego mieszkania do otrzymywania dodatku mieszkaniowego ustawowego. Rada Miasta Poznania 10.12.2013 r. podjęła uchwałę Nr LX/918/VI/2013 dotyczącą zaprzestania przyznawania specjalnych dodatków mieszkaniowych (wypłacane były do końca maja 2014 r.) Specjalne dodatki mieszkaniowe były szczególnym rodzajem świadczeń przyznawanych na terenie Poznania w oparciu o przepisy uchwały Nr LW534/III/2000 Rady Miasta Poznania z dnia 17.10.2000 r. w sprawie zasad i trybu przyznawania, ustalania wysokości, finansowania i wypłacania specjalnych dodatków mieszkaniowych i zmieniającej ją uchwały Nr LXII/743/111/2001 r. z dnia 19.06.2001 r. osobom, które nie kwalifikowały się do otrzymania dodatku mieszkaniowego ustawowego. Cyt. przepisy inaczej niż w ustawie o dodatkach mieszkaniowych (korzystniej) regulowały kwestie dotyczące kryterium metrażowego. Dalej w uzasadnieniu podano, że Pani J. M. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i zajmuje mieszkanie o powierzchni użytkowej 54,98 m co wynika z wniosku zainteresowanej i informacji zarządcy k. 12 akt I inst.). Powierzchnia normatywna w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego wynosząca 35,00 m2 dla 1 osoby nie może przekraczać 30 % - art.5 ust.1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Regulacja zawarta w artykule 5 ust.5 tej ustawy daje możliwość przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli powierzchnia użytkowa lokalu zajmowanego przez 1 osobę przekracza powierzchnię normatywną o więcej niż 30 %- 45,50 m2 i nie więcej niż 50 %- 52,50 m2 pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu nie przekracza 60 %. Dodatek mieszkaniowy przyznaje się na powierzchnię normatywną. W rozpatrywanej sprawie powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego wynosząca 54,98 m przekracza powierzchnię normatywną wynoszącą dla 1-osobowego gospodarstwa domowego 35 m2 o więcej niż 50%. W takim przypadku nie ma znaczenia wielkość udziału powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu. Ustawodawca określił w tym przepisie górny pułap metrażu lokalu, którego przekroczenie uniemożliwia uzyskanie dodatku mieszkaniowego. Dalej wyjaśniono, iż w myśl art. 5 ust.3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27.08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz.721 ze zm.). W przypadku Pani J.i M. nie zachodzi potrzeba rozważenia, czy pomimo samotnego zamieszkiwania w lokalu nie zachodzą podstawy do powiększenia normatywnej powierzchni o 15 m2 na podstawie powołanego przepisu. We wniosku nie zaznaczyła w pkt 6, że w lokalu zamieszkuje osoba niepełnosprawna. Jak już podano w decyzji organu I instancji Pani J. M., znajdując się w trudnej sytuacji materialnej, może rozważyć możliwość ubiegania się pomoc z innych źródeł np. środków pomocy społecznej. Skargę do sądu złożyła za pośrednictwem fachowego pełnomocnika J. M. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i zwrotu kosztów postępowania. Decyzji zarzucono naruszenie art. 77 kpa polegające na nieprawidłowej ocenie materiału dowodowego, art. 85 kpa polegające na nieprzeprowadzeniu oględzin lokalu co doprowadziło do ustalenia nieprawidłowej powierzchni lokalu oraz art. 107 §1 kpa i nieprawidłowe sporządzenie uzasadnienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją dotychczasową argumentację Na rozprawie sądowoadministracyjnej pełnomocnik skarżącej podtrzymał wszystkie zarzuty i wnioski oraz uzupełnił zarzut o naruszenie art. 10 kpa albowiem organ drugiej instancji nie powiadomił skarżącej o zakończeniu postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 .), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 i § 2 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Oceniając niniejszą sprawę w świetle powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 133 p.p.s a Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. W przepisie tym mowa o aktach sprawy administracyjnej zawierającej cały materiał dowodowy, który stał się podstawą wydanego rozstrzygnięcia administracyjnego. Wydając wyrok Sąd dysponował kompletem akt administracyjnych i stwierdza, że zarzuty naruszenia art. 77 i 85 kodeksu postępowania administracyjnego są niezasadne. Zgodnie z Art. 77 § 1.kpa Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W przepisie tym chodzi o zebranie całego materiału dowodowego jaki jest niezbędny dla rozstrzygnięcia sprawy. Zakres potrzebnych dowodów należy określić i wyprowadzić z przepisów prawa materialnego, W niniejszej sprawie związanej z ubieganiem się przez J. M. z uzyskaniem dodatku mieszkaniowego przepisami prawa materialnego regulującego tę sprawę jest ustawa z 21.06.2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. 2013 poz,986 ). Organy prawidłowo powołały się na treść art. 5 ust.1 i 2 i 3 i 4 i 5 cyt. ustawy oraz art. 7 ust.1 . Ustalenia w zakresie powierzchni zajmowanego lokalu znajdują pełne odzwierciedlenie w zebranych dowodach. Organy ustaliły bowiem, że lokal który zajmuje skarżąca ma powierzchnię 54,98 m2 Powyższe ustalenie znajduje potwierdzenie w dokumentach. Jest to wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, gdzie w rubryce 5 skarżąca wpisała właśnie taką powierzchnią, a fakt ten został potwierdzony przez zarządcę domu - Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej poprzez przystawienie pieczątki i podpisem osoby uprawnionej. Kolejnym dokumentem potwierdzającym powierzchnie jest decyzja o przydział lokalu wydana w dniu 29 maja 1981 r. na nazwisko J. Z. oraz dokument o nazwie " stwierdzenie przedmiotu i warunków najmu umowa o najem lokalu mieszkalnego". Nie ma racji skarżąca zarzucając, że tylko notatka służbowa przeprowadzona z rozmowy telefonicznej stała się podstawą nieprawidłowych zdaniem skarżącej ustaleń. Otóż wspomniana notatka służbowa znajdująca się na karcie 10 akt administracyjnych potwierdza ustalenia wynikające z dokumentów wystawionych wcześniej. W ocenie Sądu nie było żadnych podstaw do tego aby organ przeprowadzał oględziny lokalu zajmowanego przez skarżącą, albowiem wielkość mieszkania została ustalona na podstawie wskazanych i omówionych przez organ dokumentów. Przepis art. 85 §1 kpa stanowi, że organ administracji może w razie potrzeby przeprowadzić oględziny. W okolicznościach niniejszego stanu faktycznego takie oględziny są zbędne. Dokumenty obrazują bowiem mieszkanie o jakiej powierzchni i jakim rozkładzie pokoi i kuchni skarżąca zajmuje. Okoliczność ta nigdy od momentu przydziału lokalu w 1981 r. nie była przez skarżącą kwestionowana. Można więc uznać, że obecne kwestionowanie powierzchni zajmowanego mieszkania składane jest tylko na potrzeby niniejszego postępowania i nie znajduje żadnego uprawdopodobnienia w zgromadzonych dokumentach. Należy jeszcze zwrócić uwagę, że przekroczenie powierzchni normatywnej uprawniającej do uzyskania dodatku mieszkaniowego jest bardzo duże. Skarżąca sama zajmuje lokal o ustalonej powierzchni 54,98 m składający się z dwóch pokoi i kuchni. Przepis art. 5 ust.1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych stanowi - Normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), zwana dalej "normatywną powierzchnią", w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać: 35 m2 - dla 1 osoby, Ustęp 5 cyt. przepisu stanowi, że dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż: 1) 30% albo 2) 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60% Prawidłowo ustalona wielkość mieszkania skarżącej obrazuje, że powierzchnia tego mieszkania przekracza o 57,08 % . Wszystkie istotne okoliczności stanu faktycznego zostały w sposób prawidłowy ustalone przez organy administracji , a dowody znajdują się w aktach sprawy. W uzasadnieniu decyzji SKO wyjaśniło zarówno na podstawie jakich dowodów ustaliło stan sprawy oraz wyjaśniło obowiązujące przepisy prawa materialnego – ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. W ocenie Sądu uzasadnienie organu II instancji spełnia więc przesłanki jakie wymaga przepis art. 107 §3 kpa. Odnośnie sformułowanego zarzutu naruszenia art. 10 §1 kpa to Sąd stwierdził, że formalnie jest on trafny, ale nie miał żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia. Omawiany przepis stanowi, że Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zarzut naruszenia postanowień art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się co do tego i składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. W okolicznościach niniejszego stanu faktycznego z taka sytuacją nie mamy do czynienia, ponieważ SKO przystąpiło do merytorycznego rozpoznawania odwołania w sytuacji jak Sąd Administracyjny uchylił postanowienie tegoż SKO stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca zaś nie wskazała jakich to czynności procesowych nie mogła dokonać oraz jaki by to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu powyższe uchybienie procesowe organu drugiej instancji nie miało żadnego wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia. Reasumując w ocenie Sądu skarga jest niezasadna wobec czego Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.