II SA/Po 595/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi K. M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] w przedmiocie przedłożenia oceny technicznej budynku postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia /-/ J. Szuma Pismem z dnia 25 czerwca 2019 r. (k. 3-11 akt sądowych) K. M. wniosła skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2019 r., [...] (k. 47-48 akt administracyjnych organu drugiej instancji). Tym ostatnim rozstrzygnięciem zasadniczo utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta K. z dnia [...] 2019 r., [...] (k. 47-48 akt administracyjnych organu pierwszej instancji) o nałożeniu na skarżącą obowiązku przedłożenia oceny technicznej budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na [...] przy ul. [...]. Organ drugiej w swym postanowieniu uchylił rozstrzygnięcie organu powiatowego w części dotyczącej terminu przedłożenia ekspertyzy, określając zarazem, że powinno to nastąpić do dnia 30 sierpnia 2019 r. W skardze K. M. wskazała, że wnosi "o wstrzymanie terminu nałożonego obowiązku" upływającego 30 sierpnia 2019 r. (k. 3 akt sądowych). W ślad za skargą złożyła też odrębny wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia (k. 44-56 akt sądowych). W obszernej argumentacji eksponowała, że stan jej budynku jest skutkiem działań podjętych na działce sąsiedniej ([...]), na której istniała stacja paliw, następnie rozebrana. W ocenie K. M. nieprawidłowo wykonane prace spowodowały, że dochodzi do spływania wody zatrzymywanej na działce sąsiedniej (dodatkowo zanieczyszczonej, co pozostaje w związku z dawnym sposobem eksploatacji nieruchomości) w kierunku jej działki. Poza wnikliwym przedstawieniem przyczyn technicznych nieprawidłowości w stosunkach wodnych, skarżąca podkreślała, że nie powinna ponosić kosztów przywrócenia należytego stanu rzeczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji jest zasadny. Stosownie do art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd, na wniosek skarżącego, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Dokonując oceny zasadności złożonego wniosku należy podkreślić, że instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Skarżąca zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania upatruje – jak należy odczytywać na podstawie całokształtu jej wypowiedzi w kontekście okoliczności sprawy – w konieczności poniesienia wydatków na opracowanie ekspertyzy oraz wadliwości zaskarżonego postanowienia. Argumenty zawarte w złożonym wniosku należało ocenić w kontekście zaistnienia przesłanek zawartych w art. 61 § 3 P.p.s.a., z uwzględnieniem faktu, że znaczna szkoda to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie wydane w oparciu o art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Jak wskazano, z argumentacji wniosku można wywieść, że argumentem podniesionym przez skarżącą na poparcie zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia jest konieczność poniesienia wydatków na opracowanie ekspertyzy. Dokonując oceny zasadności złożonego wniosku Sąd wziął pod uwagę, że ekspertyza techniczna musi być sporządzona przez osobę posiadającą stosowne kwalifikacje i uprawnienia, a jej przygotowanie będzie wymagało znacznego nakładu pracy i wiązać będzie się ze znacznymi kosztami. Również uwzględniając doświadczenie życiowe Sąd wziął pod uwagę, że sporządzenie takiej ekspertyzy może spowodować szkodę. W sytuacji bowiem, gdyby hipotetycznie na skutek prawomocnego wyroku doszło do wyeliminowania z obrotu zaskarżonego postanowienia, wówczas zlecona i opłacona ekspertyza techniczna mogłaby okazać się nieprzydatna, przy czym zleceniodawca nie miałby roszczenia o zwrot kosztów poniesionych na wynagrodzenie eksperta. Oceniając powyższe w nieco szerszej perspektywie warto także mieć na względzie, że K. M. co do zasady kwestionuje potrzebę obciążania ją obowiązkami związanymi – jak utrzymuje – z konsekwencjami działań właściciela działki sąsiedniej dotyczącymi stosunków wodnych. Zaskarżone postanowienie zmusza ją tymczasem do zlecenia ekspertyzy stanu technicznego jej budynku powodowanego zawilgoceniem i podniesienia kosztów jej sporządzenia. Skarżąca wykonawszy przymusowo postanowienie przed zakończeniem postępowania sądowego znalazłaby się w sytuacji, w której ochrona sądowa jawiłaby się z jej perspektywy jako iluzoryczna. Te wszystkie okoliczności zadecydowały o uznaniu potrzeby wstrzymania wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia do czasu prawomocnego rozpoznania sprawy przez Sąd. Z opisanych wyżej powodów Sąd na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. Stosownie do art. 61 § 5 P.p.s.a. postanowienie zostało wydane na posiedzeniu niejawnym. /-/ J. Szuma