II SA/Po 596/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr) Sędzia WSA Małgorzata Górecka Protokolant Sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2005r. sprawy ze skargi 1) J.M., 2) K.B., 3) S.R., 4) J.R., 5) J.R., 6) M.E., 7)T.E., 8) A.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje: decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...]r. Nr [...] oraz decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...]r. Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 100,-zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ E.Podrazik /-/ A.Łaskarzewska /-/ M.Górecka W dniu [...]r. Burmistrz Miasta i Gminy wydał decyzję nr [...], w której, na podstawie art. 36 ust. 4 i art. 37 ust. 6 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz na podstawie § 7 uchwały nr XIV/132/99 Rady Miejskiej Gminy P. z dnia 25.08.1998 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i letniskowej na obszarze ośrodka szkolno-wypoczynkowego w T., ustalił jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości działki nr [...] w T. w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i zbyciem tej nieruchomości w drodze sprzedaży przed upływem 5 lat od daty wejścia w życie uchwalonego planu. Opłata ustalona została w kwocie [...]zł, przy czym kwota ta została pomniejszona o kwotę [...]zł, do kwoty [...]zł, z tytułu partycypacji w kosztach opracowania planu i z tytułu przeliczenia udziału nieżyjącej P. M. Opłatą obciążono S. R., J. R., J. R., M. E., A. B. i T. E. Decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołań od decyzji organu I instancji, utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję Burmistrza Miasta i Gminy. W uzasadnieniu organ podał, przedmiotowa działka nr [...] w T. do dnia [...].1999 r. była przeznaczona w planie zagospodarowania przestrzennego na tereny ośrodka szkolno-wypoczynkowego. W dniu 25.08.1999 r. uchwałą nr XIV/132/99 Rada Miejska w P. zatwierdziła zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zabudowy mieszkaniowej w T. Właściciele działki nr [...] w dniu [...]r. zbyli tę nieruchomość na rzecz osób trzecich. W przepisie art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 07.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym przewidziany jest obowiązek wniesienia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego i zbyciem nieruchomości przed upływem 5 lat od dnia uchwalenia planu. W uchwale o zmianie planu z dnia 25.08.1999 r. określono wysokość opłaty na 30% wzrostu wartości nieruchomości. Ustawodawca nie ograniczył możliwości naliczenia opłaty nawet w ostatnim dniu okresu pięcioletniego i brak jest podstaw do zakwestionowania decyzji organu I instancji. Od powyższej decyzji skargę złożyli J. M., K.B., S. R., J. R., J. R., M. E., A. B. i T. E., domagając się jej uchylenia. Skarżący podnieśli, iż SKO błędnie oznaczyło strony postępowania i nie odniosło się do argumentów podniesionych w odwołaniu. Decyzja o naliczeniu opłaty winna być wydana przez organ niezwłocznie po otrzymaniu aktu notarialnego, na co wskazuje przepis art. 37 ust. 6 ustawy. Niedopuszczalne jest wszczynanie postępowania o opłacie w terminie 4 lat po dostarczeniu aktu notarialnego sprzedaży, skoro ustawa wymaga wydania bezzwłocznego wydania decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, choć z innych przyczyn niż w niej podniesione. W toku postępowania administracyjnego przed organem I instancji, w wyniku, którego wydana została decyzja Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...]r. nr [...] ustalająca opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a następnie zaskarżona decyzja SKO, dopuszczono się poważnych uchybień i naruszeń przepisów postępowania. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...]r. nr [...] wydane zostały w następujących okolicznościach: Postępowanie w sprawie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości-działki nr [...] w T. w związku z uchwaleniem w dniu 25.08.1999 r. uchwałą nr XIV/132/99 przez Radę Miejską Gminy P. zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego T. i sprzedażą tej nieruchomości przez właścicieli w dniu [...].1999 r. wszczęto w [...].2003 r. W dniu [...]r. sporządzony został operat szacunkowy nieruchomości i skarżący J. M. i S. R. w dniu [...]r. złożyli wnioski dotyczące nakładów. W dniu [...]r. Burmistrz Miasta i Gminy wydał decyzję nr [...], w której ustalił powyższą opłatę na kwotę [...]zł (po dokonanym pomniejszeniu o kwotę [...]zł pierwotnej wysokości [...]zł) i obciążył nią J. M., K.B., S. R., J. R., J. R., M. E., A. B. i T. E. Od powyższej decyzji zostały wniesione odwołania przez J. M., K.B. i S. R. W dniu [...]r. Burmistrz Miasta i Gminy wydał w przedmiotowej sprawie dwie decyzje, a mianowicie decyzję nr [...], w której na podstawie art. 154 kpa, po rozpatrzeniu wymienionych odwołań, organ I instancji uchylił decyzję własną z dnia [...]r. nr [...], oraz decyzję nr [...], w której Burmistrz ustalił na nowo opłatę, i która została następnie utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją SKO. Pierwsza z wymienionych decyzji, tj. decyzja nr [...] uchylająca decyzję z dnia [...]r. wydana została z naruszeniem powołanego w niej przepisu art. 154 kpa oraz zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego z art. 15 kpa. Przepis art. 154 kpa reguluje jeden z nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji ostatecznej, pozwalający na zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej, na mocy, której żadna ze stron nie nabyła prawa, gdy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Norma z art. 154 kpa w przedmiotowej sprawie w ogóle nie mogła mieć zastosowania. Przepis ten dotyczy decyzji ostatecznych, od których stronie nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji. Tryb odwoławczy ma pierwszeństwo przed nadzwyczajnymi trybami weryfikacji decyzji. Jeżeli strona korzysta z postępowania odwoławczego to do jego zakończenia nie powinny być podejmowane działania w ramach nadzwyczajnych środków wzruszenia decyzji. W przedmiotowej sprawie J. M., K.B. i S. R. takie odwołania złożyli i postępowanie odwoławcze nie zostało zakończone. Postępowanie uregulowane w art. 154 kpa odnosi się do decyzji, na mocy, której strona nie nabyła prawa, zaś decyzja Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...]r. do takich nie należy. Decyzją, na mocy, której strona nabywa prawo, jest bowiem także decyzją zawierającą rozstrzygnięcie o obowiązku strony. Od decyzji powyższej stronom postępowania służyło odwołanie, była to decyzja nie ostateczna i zgodnie z art. 130 § 1 kpa przed upływem terminu do wniesienia od niej odwołania nie ulegała wykonaniu. W tej sytuacji niedopuszczalne było wydanie przez Burmistrza Miasta i Gminy w tej samej dacie, tj. w dniu [...]r., decyzji nr [...] ponownie ustalającej opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wydanie przez organ I instancji obu opisanych decyzji z dnia [...]r. naruszyło podstawowe zasady postępowania, w tym zasadę praworządności i zasadę dwuinstancyjności. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności stwierdzić należy, iż decyzja Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...]r. nr [...], decyzja Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...]r. nr [...] i zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydane zostały z naruszeniem ogólnych zasad i przepisów postępowania, w szczególności art. 6 kpa, art. 15 kpa, art. 154 kpa, art. 130 § 1 kpa i art. 138 kpa. Uchybienia te, stanowiąc naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje koniecznością uchylenia wymienionych decyzji. Ponownie rozpoznając sprawę należy nadać prawidłowy bieg odwołaniom stron postępowania złożonym od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...]r. i rozpoznać je zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) orzeczono jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 powołanej wyżej ustawy. Rozstrzygnięcie o wykonalności zaskarżonej decyzji oparto o art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ E.Podrazik /-/ A.Łaskarzewska /-/ M.Górecka MK