II SA/Po 596/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi Z. C. na postanowienie Komendanta Policji z dnia [...] maja 2020 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] Pismem z dnia [...] marca 2019 r. Z. C. wystąpił do Komendanta Policji Powiatowej w G. W. o sporządzenie notatki z zajścia na ul. [...], w G. W. w dniu [...] lutego 2020 r., wskazując że jest mu ona potrzebna do sprawy cywilnej. Komendant Powiatowy Policji w P. postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], działając na podstawie art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256; dalej: "K.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku Z. C., postanowił odmówić wydania zaświadczenia. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że rozpatrywany wniosek nie spełnia przesłanek zawartych w art. 217 § 2 K.p.a., ponieważ zaświadczenia wydawane są zgodnie z art. 217 § 2 K.p.a., gdy urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Wnioskodawca nie wykazał, że posiada interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Fakt prowadzenia sporu sądowego może być rozpatrywany wyłącznie jako posiadanie przez wnioskodawcę interesu faktycznego, nie zaś prawnego, co eliminuje możliwość wydania zaświadczenia o żądanej przez wnioskodawcę treści. Innymi słowy, zamiar posłużenia się dokumentem, o którego wydanie ubiega się wnioskodawca, na potrzeby postępowania sądowego wskazuje jedynie na interes faktyczny wnioskodawcy. Domaganie się przez wnioskodawcę wydania zaświadczenia w celu wykorzystania w procesach toczących się lub mających się toczyć przed sądami powszechnymi nie stwarza po stronie wnioskodawcy interesu prawnego, uzasadniającego i umożliwiającego wydanie zaświadczenia o żądanej treści. W związku z powyższym zasadnym jest wydanie postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia. W zażaleniu z dnia [...] marca 2020 r. do Komendanta Policji Z. C. wskazał, że nie zgadza się z treścią postanowienia. Podniósł, że domagał się notatki ze zdarzenia z dnia [...] lutego 2020 r. przy ul. [...] w G. W. i jej nie otrzymał. W tej sprawie do dnia dzisiejszego nie otrzymał żadnej informacji. Komendant Policji postanowieniem z dnia [...] maja 2020 r., nr [...] (nr sprawy [...]), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 123 § 1 w zw. z art. 219 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że w opisanym stanie faktycznym i prawnym organ I instancji podjął rozstrzygnięcie w pełni prawidłowe pod względem formalnym oraz właściwe merytorycznie z punktu widzenia prawa materialnego. Przesłanką wydania zaświadczenia poza wnioskiem strony jest bowiem albo istnienie przepisu prawa, który wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego, albo ubieganie się przez daną osobę o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Zdaniem organu odwoławczego w rozpoznawanej organ I instancji rozpatrujący wniosek Z. C. o wydanie zaświadczenia prawidłowo przyjął, że nie ma on interesu prawnego w żądaniu wydania zaświadczenia o treści objętej wnioskiem. Nie wskazał bowiem przepisu prawa materialnego, z którego wynikałyby jego prawa lub obowiązki, kreujące jego interes prawny. Przepisu takiego nie można także doszukać się w obowiązujących regulacjach prawnych. Niezależnie od powyższego organ odwoławczy podkreślił, że nie istnieje żaden przepis prawa cywilnego, jak i Kodeksu postępowania administracyjnego, który obligowałby organ Policji do wydania zaświadczenia w celu użycia go przez wnioskodawcę jako dowodu w postępowaniu przedcywilnym (albo cywilnym). W takim przypadku, jeśli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego nie wymaga przepis prawa, osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia urzędowo potwierdzającego te fakty lub stan prawny musi wykazać swój interes prawny, aby takie potwierdzenie otrzymać. W skardze z dnia [...] czerwca 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Z. C. powtórzył zarzuty zawarte w zażaleniu. W odpowiedzi na skargę Komendant Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2020 r. pełnomocnik skarżącego ustanowiony z urzędu podtrzymał skargę i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego wskazał, że organ administracji, do którego skierowano wniosek o wydanie zaświadczenia, winien był w celu ustalenia interesu prawnego wnioskodawcy przeprowadzić stosowne postępowanie wyjaśniające, o którym mowa w art. 218 § 2 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn, niż w niej wskazano. W niniejszej sprawie kontroli Sądu poddano postanowienie Komendanta Policji z dnia [...] maja 2020 r., nr [...] (nr sprawy [...]), utrzymujące w mocy postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w G. W. z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], odmawiające wydania zaświadczenia na wniosek skarżącego z dnia [...] marca 2019 r. Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma treść wniosku Z. C. z dnia [...] marca 2019 r., a także poprzedzająca ten wniosek korespondencja z organem I instancji. Z akt sprawy wynika bowiem, że Z. C. pierwotnie wystąpił o "sporządzenie notatki z dnia [...] lutego 2020 r. o zajściu w miejscowości G. W.. na ul. [...]" pismem z dnia [...] lutego 2019 r. W odpowiedzi, pismem z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...], Komendant Powiatowy Policji w G. W., w związku z wnioskiem Z. C. z dnia [...] lutego 2020 r. dotyczącym dokumentacji z przeprowadzonej interwencji w dniu [...] lutego 2020 r. pod adresem G. W.. ul. [...], poinformował, że "stosowna dokumentacja z przeprowadzonych czynności została odpowiednio sporządzona i odnotowana w systemach." Posiadając wiedzę o sporządzeniu dokumentacji ze wskazanej interwencji, skarżący pismem z dnia [...] marca 2019 r. – które zostało potraktowane jako wniosek inicjujący postępowanie w niniejszej sprawie – powołując się na sygnaturę pisma z dnia [...] lutego 2020 r. złożył wniosek "o sporządzenie notatki" z zajścia z dnia [...] lutego 2020 r., którą potrzebuje do sprawy cywilnej (k. nienumerowane akt adm.). Choć więc skarżący w piśmie z dnia [...] marca 2019 r. określił swoje żądanie jako wniosek o "sporządzenie notatki", to – w kontekście posiadanej już przez skarżącego wiedzy o istnieniu dokumentacji z przeprowadzonych z w dniu [...] lutego 2020 r. czynności – zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że skarżący w istocie wystąpił o jej udostępnienie. Jednocześnie skarżący podał jaki jest cel uzyskania tej dokumentacji – wykorzystanie w procesie cywilnym. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organy orzekające w sposób dowolny i zdecydowanie pochopny uznały, że żądanie Z. C. określone we wniosku z [...] marca 2019 r. sprowadza się do uzyskania zaświadczenia. Tym samym błędnie rozpoznano sprawę w postępowaniu, o którym mowa w art. 1 pkt 4 K.p.a. Tymczasem w demokratycznym Państwie prawnym postępowanie przed wszystkimi organami władzy publicznej, które są prawnie powołane do rozstrzygania o sytuacji jednostki, powinno spełniać pewne wymagania sprawiedliwości i rzetelności. Z zasady demokratycznego Państwa prawnego wynika ogólny wymóg, aby wszelkie postępowania prowadzone przez organy władzy publicznej w celu rozstrzygnięcia spraw indywidualnych odpowiadały standardom sprawiedliwości proceduralnej (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 2008 r., o sygn. akt P 57/07, publ. OTK ZU z 2008 r., seria A, Nr 10, poz. 178). W związku z powyższym, od organu administracji publicznej, do którego wpływa wniosek jednostki, należy oczekiwać, że jako gospodarz postępowania właściwy do załatwienia sprawy, nie tylko będzie działał w granicach i na podstawie przepisów prawa (art. 6 K.p.a.), ale i będzie czuwał nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa (art. 9 K.p.a.), w konsekwencji czego dokona takiego doboru procedury i środków prowadzących do rozstrzygnięcia sprawy, które w możliwie najszerszym stopniu zrealizują prawo jednostki do sprawiedliwej administracji. Ze względu na treść wniosku, tj. żądanie udostępnienia dokumentacji z przeprowadzonej interwencji w dniu [...] lutego 2020 r. pod adresem G. W.. ul. [...], Komendant Policji Powiatowej w G. W. winien był uwzględnić, że jako organ administracji rządowej na obszarze województwa w sprawach ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego na mocy art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r., poz. 360), jest organem władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176; dalej: "u.p.z.p."), a więc podmiotem zobowiązanym do udostępniania posiadanych informacji publicznych. Zdaniem Sądu pismo skarżącego z dnia [...] marca 2019 r. stanowi bowiem wniosek z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. o udzielenie informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), uchylił zaskarżone postanowienie Komendanta Policji z dnia [...] maja 2020 r., nr [...] (nr sprawy [...]), a także poprzedzające je postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], albowiem wydano je z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 9 K.p.a., art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a. i art. 219 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji potraktuje wniosek skarżącego z dnia [...] marca 2020 r. jako wniosek o udzielenie informacji publicznej w zakresie udostępnienia dokumentacji sporządzonej przez funkcjonariuszy Policji w toku interwencji przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2020 r., bez względu na to, jaką formę przybrała. Doświadczenie życiowe pokazuje bowiem, że przeciętny obywatel nie odróżnia od siebie pojęć "notatki służbowej", "notatki urzędowej", czy też "notatnika służbowego". Wszystkie te rodzaje dokumentów, wraz z raportami i protokołami, są natomiast wytwarzane przez policjantów w celu dokumentowania podejmowanych przez nich czynności. Z uwagi na procedowanie przez organy rozstrzygające w sprawie w niewłaściwym trybie, Sąd odstąpił od przesądzenia, czy żądane przez skarżącego informacje stanowią informacje publiczne, które winny podlegać udostępnieniu, gdyż na tym etapie postępowania byłoby to przedwczesne. Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na mocy pkt 2 zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 23 października 2020 r. wydanego w oparciu o art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.