II SA/Po 597/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi 1) J.M., 2) K.B., 3) S.R., 4) J.R., 5) J.R., 6) M.E., 7) A.B., 8) T.E. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości; o d d a l a s k a r g ę /-/ B.Drzazga /-/ W.Batorowicz /-/ St.Małek Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia [...]r. orzekł ustalić S. R., J. R., J. R., M. E., A. B., T. E. jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości dz. nr [...] położonej w obrębie T., Gm. P. o pow. [...]m2 w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i zbyciem w drodze sprzedaży tej nieruchomości przed upływem 5 lat od daty wejścia w życie uchwalonego planu zagospodarowania, w wysokości 30% wzrostu wartości tej nieruchomości, tj. w kwocie [...]zł, którą to kwotę w tej samej decyzji pomniejszono do kwoty [...]zł (z tytułu partycypacji w kosztach opracowania planu oraz rozliczenia udziału zmarłej P. M.). Z uzasadnienia decyzji wynikało, że uchwała nr XIV/132/99 z dnia 25 sierpnia 1999r. Rada Miasta i Gminy P. uchwaliła plan zagospodarowania przestrzennego terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i letniskowej na obszarze obejmującym dz. nr [...] o pow. [...]m2 położoną w T. Gm. P. stanowiącą współwłasność S. R., J. R., J. R., M. E., A. B., T. E., P. M. Wskazana uchwała spowodowała zmianę przedmiotowej nieruchomości z przeznaczeniem pod zakładowy ośrodek wypoczynku pobytowego na teren mieszkaniowy. Nieruchomość oznaczona dz. nr [...] została zbyta w drodze sprzedaży – akt notarialny z dnia [...]1999r., sporządzony w Kancelarii Notarialnej w P. przed notariuszem M.K., nr Rep. [...]. Wobec powyższego wszczęte zostało postępowanie na podstawie art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 07 lipca 1994r. (Dz.U. z 1994r. Nr 89 poz. 415) zmierzające do pobrania jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek zmiany przeznaczenia terenu. Z operatu opracowanego przez rzeczoznawcę wynikało, że wartość gruntu z przeznaczeniem pod ośrodek wypoczynkowy (przed uchwaleniem planu) wynosiła [...]zł, a wartość nieruchomości przeznaczonej pod zabudowę mieszkalną (po uchwaleniu) wynosiła [...]zł. Opłata w wysokości 30% wzrostu od kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy tymi wartościami wyniosła [...]zł. Kwotę tę pomniejszono o kwotę [...]zł z tytułu udziału w kosztach sporządzenia planu oraz o kwotę [...]zł z tytułu ¼ udziału nieżyjącej obecnie P. M. Po dokonanych pomniejszeniach opłata wyniosła [...]zł. Odwołanie od decyzji wnieśli S. R., J. R., J. R., M. E., A. B., T. E. W uzasadnieniu podnieśli, że wprawdzie sprzedaż działek nastąpiła przed upływem pięciu lat od wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ale wydanie decyzji nastąpiło dopiero po upływie czterech lat od powiadomienia burmistrza o tym fakcie przez notariusza. Terminu czterech lat nie można uznać jako bezzwłoczny. Zdaniem odwołujących się termin ten nie powinien przekraczać dwóch miesięcy. Uchybienie terminu z kpa uznać należy zatem za wystarczające do uchylenia decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzja z dnia [...]r. utrzymało w mocy zaskarżona decyzję. Uzasadnienie decyzji sprowadzało się do wyrażenia poglądu, iż organ I instancji zachował pięcioletni termin do wydania decyzji. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnieśli S. R., J. R., J. R., M. E., A. B., T. E. oraz K. B. i J. M. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż K. B. i J. M. nie byli objęci decyzją I instancji. W dalszym postępowaniu J. M. brał udział jako pełnomocnik stron, a K. B. jako strona innej decyzji (obejmującej inne działki). Zdaniem skarżących wydanie decyzji nie nastąpiło bezzwłocznie po otrzymaniu wypisu z aktu notarialnego, a powstałe opóźnienie może stanowić dla stron znaczną szkodę. W piśmie procesowym z dnia [...]r. skarżący J. M. wskazał na błędną podstawę prawną decyzji. Jego zdaniem decyzja winna być wydana na podstawie przepisów Ordynacja podatkowa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie była uzasadniona. Wskazywana przez skarżącego jako podstawa prawna naliczenia objętej decyzją organu pierwszej instancji opłaty planistycznej, Ordynacja podatkowa nie miała zastosowania. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie zajmował w podobnych sprawach stanowisko sprowadzające się do wyrażenia poglądu, że do ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, o której mowa w art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym, nie mają zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej (por. wyrok NSA z 03.09.2004r. OSK 520/04). Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w całości aprobuje pogląd wyrażony w uzasadnieniu powołanego wyroku. W szczególności podkreślić należy, co było podstawą wywodu NSA we wskazanym orzeczeniu, że jednorazowa opłata na rzecz gminy (renta planistyczna) nie jest podatkiem w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137 poz. 926 ze zm.) mimo pewnych cech z podatkiem wspólnych, jak charakter publicznoprawny, nieodpłatny, przymusowy i bezzwrotny. Ustawodawca nie nadał przepisom ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie opłaty planistycznej statusu podatku i nie ma podstaw, aby fakt ten domniemywać i w konsekwencji stosować do tych opłat przepisy Ordynacji podatkowej. Opłata planistyczna nie ma jednoznacznie charakteru fiskalnego, który wyróżnia zobowiązania podatkowe. Obowiązek opłaty powstaje jako wynik prowadzenia przez gminę określonej polityki przestrzennej. W konsekwencji przyjąć należało, że nie ma zastosowania termin 3-letni określony w Ordynacji podatkowej jako obowiązek do wydania decyzji ostatecznej. Zastosowana norma art. 36 ust. 6 i 7 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, przewiduje dla dochodzenia opłat termin 5-letni od dnia, w którym zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stały się obowiązujące. Termin ten nie został przekroczony. Odnośnie zarzutu uchybienia terminu przewidzianego, w art. 35 kpa, który nakłada na organ obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, podobnie jak art. 36 ust. 9 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nakazujący ustalenie opłaty w drodze decyzji bezzwłocznie, zauważyć należy, że przepisy te mają charakter dyscyplinujący organ i wydanie decyzji bez zachowania wskazanej bezzwłoczności nie skutkuje uznaniem jej za wydaną sprzecznie z prawem. Trafne okazały się wywody skarżących, co do błędnego określenia w decyzji SKO jako osób odwołujących się J. M. i K. B. J. M. działał jako pełnomocnik uczestników w postępowaniu przy akcie notarialnym sprzedaży nieruchomości, a K.B. występowała jako strona w innych decyzjach. Prawidłowo natomiast SKO wymieniło jako odwołującego się S. R. Podkreślić należało, że w aktach postępowania administracyjnego nie ma pełnomocnictwa dla J. M. do reprezentowania innych uczestników postępowania. J. M. działał jako pełnomocnik T. E., A. B., M. E. jedynie przy sprzedaży nieruchomości. Skoro jednak odwołanie złożył S. R. - osoba objęta decyzją organu I instancji, to przyjąć należało, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznało właściwą decyzję na skutek odwołania osoby, której ta decyzja dotyczyła. J. M. i K. B. wymienieni zostali w decyzji jako osoby odwołujące się na skutek niestaranności organu drugiej instancji, która to omyłka winna być skorygowana w trybie art. 113 kpa. Skargę wniosły wszystkie osoby objęte decyzją organu I instancji i ta skarga okazała się nieuzasadniona z powodów przytoczonych powyżej, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Skargę wniesioną przez J. M. i K. B. Sąd oddalił, gdyż decyzje organów obu instancji tych osób nie dotyczyły. /-/ B.Drzazga /-/ W.Batorowicz /-/ St.Małek MarK