II SA/Po 598/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka (spr) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant Sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2006r. sprawy ze skargi J.M., K.B., S.R., J.R., J.R., M.E., A.B., T.E. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2004r. Nr [...] w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] października 2003r. Nr [...], oraz decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] października 2003r. Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 100-zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ W.Batorowicz /-/ J.Szaniecka /-/ A.Łaskarzewska Burmistrz Miasta i Gminy P. decyzją z dnia [...] października 2003 r. Nr [...], na podstawie art. 36 ust. 4 i art. 37 ust. 6 ustawy z dnia 27.III.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80 poz. 717) oraz § 7 uchwały nr XIV/132/99 Rady Miejskiej Gminy P. z 25.VIII.1998 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i letniskowej na obszarze ośrodka szkoleniowo-wypoczynkowego w T. ustalił jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości obejmującej działkę nr [...] położoną w obrębie T. gm.P. o powierzchni [...] m2 w związku z uchwaleniem planu miejscowego i zbyciem nieruchomości przed upływem 5 lat od daty wejścia w życie uchwalonego planu. Opłata ustalona została w kwocie [...] zł, przy czym kwotę tą pomniejszono o kwotę [...] zł z tytułu partycypacji w kosztach opracowania planu oraz o kwotę [...] zł z tytułu przeliczenia udziału nieżyjącej P. M. Opłatą obciążono S. R., J. R., J. R., M. E., A. B. i T. E. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymało w mocy zaskarżoną przez S. R. i J. M. odwołaniem decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu powołanej decyzji organ odwoławczy podał, że przedmiotowa działka o numerze [...], do dnia [...] sierpnia 1999 r. była przeznaczona w planie miejscowym na tereny ośrodka szkolno-wypoczynkowego. W dniu [...] sierpnia 1999 r. Rada Miejska w P. zatwierdziła zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez wprowadzenie zabudowy mieszkaniowej. Właściciele przedmiotowej działki w dniu [...].XI.1999 r. aktem notarialnym zbyli tą nieruchomość na rzecz osób trzecich. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.jedn. Dz.U. Nr 15 poz. 139 z 1999 r. ze zm.) przewiduje obowiązek wniesienia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i zbyciem nieruchomości przed upływem 5 lat od uchwalenia tego planu (art. 36 ust. 3). W uchwale o zmianie planu określono wysokość opłaty na 30 % wzrostu wartości nieruchomości. Ustawodawca nie ograniczył możliwości naliczenia tej opłaty nawet w ostatnim dniu okresu pięcioletniego i dlatego brak było podstaw do zakwestionowania decyzji organu pierwszej instancji. Skargę na powyższa decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. M., K. B., S. R., J. R., J. R., M. E., A. B. i T. E. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji skarżący podnieśli, że organ odwoławczy błędnie oznaczył strony postępowania i nie odniósł się do argumentów powołanych w odwołaniu. Ponadto decyzja o naliczeniu opłaty winna być wydana niezwłocznie po otrzymaniu aktu notarialnego, zatem niedopuszczalne było wszczęcie postępowania po 4 latach od daty sprzedaży nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn niż w niej wywiedziono. W toku postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzut ten uzasadniają następujące okoliczności niniejszej sprawy. Postępowanie w sprawie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości - działki nr [...] położonej w T. w związku z uchwaleniem w dniu [...].VIII.1999 r. zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego T. i sprzedażą tej nieruchomości przez jej właścicieli w dniu [...].XI.1999 r., wszczęte zostało w styczniu 2003 r. W dniu [...] października 2003 r. Burmistrz Miasta i Gminy P. wydał decyzję o numerze [...], w której ustalił powyższą opłatę na kwotę [...] zł (po dokonanym umniejszeniu o kwotę [...] zł) i obciążył nią S. R., J. R., J. R., M. E., A. B., T. E., K. B. i J. M. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli J. M., K. B. i S. R. Decyzją z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy P. "po rozpatrzeniu odwołań" na podstawie art. 154 kpa uchylił opisaną wyżej decyzję własną z dnia [...] października 2003 r. Równocześnie decyzją z tej samej daty, oznaczoną numerem [...] (bliżej opisaną na wstępie uzasadnienia) Burmistrz ustalił nową opłatę planistyczną i decyzja ta została utrzymana w mocy zaskarżoną do sądu administracyjnego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Pierwsza z wymienionych wyżej decyzji Burmistrza (o numerze [...]) w sposób oczywisty naruszyła powołany w niej art. 154 kpa, a także wyrażoną w art. 15 kpa zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Art. 154 kpa reguluje jeden z nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji ostatecznej. Pozwala on na zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej, jeśli na jej podstawie żadna ze stron nie nabyła prawa i gdy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Wystarczy zatem wskazać, że decyzja z dnia [...] października 2003 r. nie była decyzją ostateczną (wniesiono od niej odwołanie i postępowanie odwoławcze nie zostało zakończone) ani też decyzją, która nie zawierała rozstrzygnięcia o prawach stron. Niezależnie od opisanych wyżej wad decyzji z [...].X.2003 r. wydanej na podstawie art. 154 kpa należy wskazać, że decyzja ta przed upływem terminu do wniesienia odwołania nie podlegała wykonaniu (art. 130 § 1 kpa). Zatem niedopuszczalne było wydanie w tym samym dniu decyzji ponownie ustalającej opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości (decyzji o numerze [...]). Na marginesie dodać należy, że decyzja organu pierwszej instancji uchylająca decyzję z dnia [...].X.2003 r. nie znajduje również oparcia w art. 132 kpa, gdyż nie spełnia przesłanek określonych w tym przepisie (brak zgody wszystkich stron na uchylenie zaskarżonej odwołaniem decyzji, brak orzeczenia co do istoty sprawy i uwzględnienia odwołania w całości). Powyższe rozważania oznaczają, że wydanie przez Burmistrza Miasta i Gminy P. obu opisanych decyzji z dnia [...] października 2003 r. naruszyło podstawowe zasady postępowania w tym zasadę praworządności i zasadę dwuinstancyjności (art. 6, 15, 127, 130, 154 kpa). Tych nieprawidłowości nie dostrzegł organ odwoławczy, co czyni również wadliwą decyzję drugoinstancyjną. Ponadto zauważyć trzeba, że organ odwoławczy potraktował odwołanie J. M. i S. R. jako wniesione jedynie od decyzji Burmistrza z dnia [...].X.2003 r. ustalającej opłatę planistyczną (o numerze [...]). Tymczasem w odwołaniu jako przedmiot zaskarżenia wskazano datę decyzji i jej numer, bez powołania liter "U" względnie "N" różnicujących numerację dwóch decyzji z tej samej daty. To oznacza, że w postępowaniu odwoławczym nie ustalono jednoznacznie przedmiotu zaskarżenia. Z przyczyn wyżej podanych na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w pkt. I sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 powołanej ustawy. Rozstrzygnięcie o wykonalności zaskarżonej decyzji oparto o art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznając ponownie sprawę należy nadać prawidłowy bieg odwołaniom stron wniesionym od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] października 2003 r. i rozpoznać je zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. /-/ W.Batorowicz /-/ J.Szaniecka /-/ A.Łaskarzewska MK