II SA/Po 598/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant St. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2011 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Prorektora Uniwersytetu "A" w P. z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie stypendium doktoranckiego; postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwotę 200,- (dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Decyzją z dnia (...) września 2010 r. Nr (...) Prorektor "A" (dalej: Prorektor "A"), działając na podstawie art. 200 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) oraz § 12 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie studiów doktoranckich prowadzonych przez jednostki organizacyjne uczelni (Dz.U. z 2007 r. Nr 1 poz. 3), § 2, 4, 7 i 8 Regulaminu przyznawania stypendiów doktoranckich na "A" oraz przepisów wewnętrznych regulujących ustrój tej uczelni postanowił nie przyznać Pani K. C. stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2010/2011. Jako powód negatywnego rozstrzygnięcia podano brak wystarczających środków budżetowych, wskazując na treść art. 98 ust. 1 ww. ustawy, zgodnie z którym przyznanie stypendium jest możliwe tylko w ramach środków, którymi uczelnia dysponuje. Decyzja została doręczona stronie w dniu (...) września 2010 r. K. C. pismem z dnia (...) października 2010 r., oznaczonym jako "odwołanie" od ww. decyzji, zakwestionowała to rozstrzygnięcie z uwagi na nieprawidłową, jej zdaniem, ocenę jej osiągnięć jako doktoranta. W konsekwencji przyznana jej liczba punktów za osiągnięcia jest nieadekwatna do działalności. Decyzją z dnia (...) października 2010 r. Nr (...) Prorektor "A" ponownie orzekł o nie przyznaniu wnioskowanego stypendium doktoranckiego z przytoczeniem argumentacji przyjętej w decyzji z dnia (...) września 2010 r. Decyzja została doręczona K. C. w dniu (...) października 2010 r. wraz z pouczeniem o sposobie i trybie jej zaskarżenia do sądu administracyjnego. W dalszej kolejności ten sam organ wydał w dniu (...) października 2010 r. decyzję Nr (...) o treści tożsamej z treścią decyzji wcześniejszych, z (...) września oraz (...) października 2010 r. W decyzji zamieszczono pouczenie o prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Pismem wniesionym w dniu (...) lutego 2011 r., oznaczonym jako "Odwołanie", skierowanym do Prorektora i opatrzonym datą (...) lutego 2011 r., K. C. wskazała, iż "chciałaby po raz trzeci odwołać się od decyzji w sprawie nie przyznania jej stypendium". Do pisma, zawierającego polemikę z przyjętym kryterium oceny jej osiągnięć, załączyła dokumenty na potwierdzenie jej stanowiska: zaświadczenia o uczestnictwie w konferencjach, programach i grantach naukowych oraz artykuł jej autorstwa pt. "Schizofrenia w świetle badań psychologii i psychiatrii międzykulturowej". Prorektor "A" pismem z dnia (...) maja 2011 r. znak (...), wskazując, iż działa w odpowiedzi na odwołanie od decyzji w sprawie nieprzyznania stypendium doktoranckiego, poinformował K. C., że utrzymuje w mocy decyzję własną nr (...). Uzasadniając stanowisko Prorektor wyjaśnił, iż Kierownik Studium Doktoranckiego odnosząc się do zarzutów skarżącej poinformował, że otrzymała ona minimalną liczbę punktów za publikacje z powodu braku odpowiedniej noty bibliograficznej, a jej aktywność w projektach międzynarodowych nie miała charakteru pracy naukowo-badawczej. Maksymalną liczbę punktów przyznano natomiast za działalność na rzecz Uczelni. Zgodnie z listą rankingową otrzymała łącznie 10,5 pkt, podczas gdy stypendium doktoranckie przyznawane było od 10,5 pkt. W końcowej części pisma zamieszczono pouczenie o prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. K. C. w dniu 25 czerwca 2011 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, oznaczając swoje pismo jako skargę na decyzję z dnia (...) maja 2011 r. nr (...). Wniosła o przyjęcie skargi do rozpoznania i uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca ponowiła podniesione wcześniej zarzuty dotyczące wadliwej oceny jej dorobku jako doktoranta, w wyniku czego pozbawiono ją prawa do należnego stypendium. Dodatkowo zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym naruszenie art. 107 § 1 i 3 kpa. W odpowiedzi na skargę Prorektor "A" wniósł w pierwszej kolejności o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. Skarżony organ przytoczył na wstępie stan sprawy oraz podał przyczyny odmownego rozpatrzenia wniosku skarżącej o przyznanie stypendium doktoranckiego. W dalszej kolejności wskazał, iż decyzje w tej sprawie wydane zostały w dniu (...) września 2010 r., a następnie w dniu (...) października 2010 r., w wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazano, iż ostatnia z wymienionych decyzji została skarżącej doręczona w dniu (...) października 2010 r., wraz z prawidłowym pouczeniem o terminie i sposobie jej zaskarżenia. Termin do wniesienia skargi upłynął w dniu (...) listopada 2010 r. i skarga w tym terminie nie została wniesiona. Natomiast pismo Prorektora z dnia (...) maja 2011 r. było informacją o przyczynach nie przyznania skarżącej stypendium. Wskazano, iż w piśmie tym przywołana została decyzja o numerze (...), a zarówno ta decyzja, jak i pismo z dnia (...) maja 2011 r., nie zawierają podpisu skarżącej potwierdzającego ich odbiór przez skarżącą. Decyzja o numerze (...) znajduje się w aktach sprawy i jest identyczna w swej treści jak decyzja z dnia (...) października 2010 r., została sporządzona z datą późniejszą i nie ma podpisu skarżącej, na podstawie którego możliwe byłoby przyjęcie, że decyzja ta została skarżącej doręczona. Organ wywiódł, iż w tych okolicznościach jest związany decyzją z dnia (...) października 2010 r. Decyzja ta z racji wniesienia skargi po terminie jest prawomocna i z tej przyczyny skarga podlegać powinna odrzuceniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje, w zakresie istotnym dla rozpatrywanej sprawy dotyczącej odmowy przyznania stypendium doktoranckiego, orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 ppsa. Postępowanie w przedmiocie przyznania stypendium doktoranckiego jest bowiem postępowaniem administracyjnym, które kończy się wydaniem decyzji administracyjnej, zgodnie z art. 200 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 ze zm). Zgodnie z art. 207 ust. 1 powyższej ustawy do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm. – dalej kpa) oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. W przedmiotowej sprawie w pierwszej kolejności rozważenia wymagało jaki charakter ma zaskarżone pismo Prorektora "A" z dnia (...) maja 2011 r. Zdaniem skarżącej pismo to stanowi decyzję administracyjną. Stanowiska tego Sąd rozpatrujący przedmiotową sprawę nie podziela. Zgodnie z art. 104 k.p.a. "organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej". Przepis ten nawiązuje do treści art. 1 pkt 1 kpa, który określając przedmiot postępowania administracyjnego, jednocześnie zaznacza, że jest ono wszczynane i prowadzone w celu rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy administracyjnej w formie decyzji. W rozpatrywanej sprawie istotnym jest, że wniosek skarżącej o przyznanie stypendium doktoranckiego został załatwiony ostateczną decyzją z dnia (...) października 2010 r. Nr (...). Decyzji tej K. C. nie zaskarżyła, w trybie określonym przepisami ustawy o szkolnictwie wyższym oraz ppsa. Nie została zaskarżona także decyzja z dnia (...) października 2010 r. Nr (...), zdaniem Sądu doręczona skarżącej w dniu (...) listopada 2010 r., zgodnie z zamieszczoną na decyzji datą potwierdzenia jej odbioru. W konsekwencji wskazane decyzje korzystają z waloru ostateczności. Wymienione powyżej decyzje kończyły ostatecznie postępowanie w sprawie wniosku skarżącej o przyznanie stypendium. W świetle powyższego uznać należy, iż rozpatrując pismo skarżącej z dnia (...) lutego 2011 r. Prorektor nie działał w trybie zwyczajnym określonym przepisami ustawy o szkolnictwie wyższym, zgodnie z którymi stypendium doktoranckie przyznawane jest na dany rok akademicki (art. 199 ust. 5 ustawy o szkolnictwie wyższym). W konsekwencji pismo Prorektora "A" nie może zostać uznane za decyzję administracyjną, aczkolwiek niewątpliwie pismo to zawiera pewne cechy decyzji. Wskazać należy, iż decyzja administracyjna to jednostronna czynność prawna organu administracji publicznej posiadająca odpowiednią formę. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że minimum wymagań formalnych, jakie powinna spełniać decyzja, to: oznaczenie organu wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby działającej w imieniu organu (wyrok NSA z dnia 20 lipca 1981 r., SA 1163/81, OSP 1982, z. 9-10, poz. 169 z glosą J. Borkowskiego). Pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami, pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 k.p.a., jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania ich jako decyzji. Do takich elementów należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji. Dla prawidłowej kwalifikacji aktu skierowanego do osoby żądającej określonego działania organu działającego w strukturach administracji należy także kierować się tym, czy akt taki oznacza formę rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w znaczeniu przyjętym w art. 1 pkt 1 i art. 104 kpa. Przepis art. 104 kpa nawiązuje bowiem do treści art. 1 pkt 1 kpa, który określając przedmiot postępowania administracyjnego, jednocześnie zaznacza, że jest ono wszczynane i prowadzone w celu rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy administracyjnej w formie decyzji. W rozpatrywanym przypadku skarga została wniesiona na udzieloną przez Prorektora "A" odpowiedź na pismo skarżącej z dnia (...) lutego 2011 r. Pismo to skarżąca wniosła w sytuacji, gdy w obrocie prawnym funkcjonowała ostateczna decyzja o nieprzyznaniu jej stypendium doktoranckiego na kolejny rok studiów doktoranckich. W dniu (...) lutego 2011 r. sprawa z wniosku skarżącej o przyznanie przedmiotowego stypendium była więc zakończona i ostatecznie załatwiona, a to oznacza, że Prorektor "A" nie mógł wydać kolejnej decyzji w trybie zwyczajnym. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że w związku z pismem skarżącej Prorektor nie działał w trybie nadzwyczajnym, określonym przepisami art. 145 i art. 154 kpa. Wskazać bowiem należy, iż w przeciwieństwie do decyzji z dnia (...) września, (...) października oraz (...) października 2010 r., pismu z dnia (...) maja 2011 r. nie nadano formy decyzji administracyjnej, jak w przypadku wskazanych rozstrzygnięć. W ocenie Sądu wskazanie w tym piśmie, iż skierowane zostaje do strony skarżącej w rozpatrzeniu odwołania od decyzji nr (...) oraz zamieszczenie w końcowej jego części pouczenia o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie pozwalają uznać, iż mamy do czynienia z decyzją administracyjną. W tym miejscu wskazać należy, iż nawet w przypadku uznania, że pismo Prorektora "A" z dnia (...) maja 2011 r. jest decyzja wydaną w trybie nadzwyczajnym, decyzja taka podlegałaby zaskarżeniu do sądu administracyjnego po uprzednim wyczerpaniu trybu odwoławczego, określonego w art. 207 ustawy o szkolnictwie wyższym w związku z przepisami kpa. Ponieważ uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej, ma mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może nastąpić w każdym czasie, skarżąca może ponownie wystąpić do Prorektora w sprawie przedmiotowego stypendium, tym razem z wnioskiem o zmianę niekorzystnej dla niej decyzji w trybie art. 154 kpa. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 6 ppsa skargę odrzucił. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi Sąd orzekł na mocy art. 232 § 1 pkt 1 ppsa. Wobec braku podstaw prawnych dla przyjęcia skargi do rozpoznania Sąd nie był uprawniony do dokonania oceny prawidłowości działania organów "A" w rozpatrywaniu wniosku skarżącej o przyznanie stypendium doktoranckiego.