II SA/Po 598/21

PostanowienieWSA w Poznaniu2021-08-16

Skład orzekający: Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na działalność organu administracji publicznej, w tym na sposób pobrania opłaty skarbowej, podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?
Ratio decidendi
Skarga na działalność organu administracji publicznej, która nie mieści się w katalogu spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych określonym w art. 3 § 2, § 2a i § 3 P.p.s.a., jest niedopuszczalna. W szczególności, sądy administracyjne nie kontrolują tzw. skarg powszechnych (obywatelskich) wnoszonych na podstawie art. 227 K.p.a., które dotyczą krytyki nienależytego wykonywania lub organizacji zadań przez organy. W związku z tym, skarga dotycząca sposobu pobrania opłaty skarbowej, która stanowi krytykę działań organu, podlega odrzuceniu jako sprawa nie należąca do właściwości sądu administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący W. K. złożył skargę na działalność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, kwestionując pobranie od niego opłaty skarbowej w wysokości [...] zł od wniosku o zbadanie zgodności pomiędzy stanem faktycznym pobudowanych i użytkowanych obiektów inwentarskich a decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ administracji przyznał, że opłata została pobrana bez podstawy prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono skarżącemu uiszczony wpis sądowy.

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Po 598/21 POSTANOWIENIE Dnia 16 sierpnia 2021r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2021r. na posiedzeniu niejawnym skargi W. K. na działalność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] - pismo z dnia [...] stycznia 2020r., nr [...] w przedmiocie pobrania opłaty skarbowej postanawia 1. odrzucić skargę ; 2. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie [...]zł. /-/ A. Kiersnowska-Tylewicz Pismem z dnia [...] czerwca 2021 r. W. K. domagał się rozpatrzenia jego skargi na działania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], w tym rozstrzygnięcia, dlaczego wskazanym pismem pobrano od niego [...] zł opłaty skarbowej od wniosku o zbadanie zgodności pomiędzy stanem faktycznym pobudowanych i użytkowanych obiektów inwentarskich a decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego [...] odniósł się do dotychczas wszczynanych przez skarżącego postępowań oraz wskazał, że opłatę skarbową pobrano od skarżącego bez podstawy prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a., postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2020 poz. 1325, dalej: o.p.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. 2021 poz. 422), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI o.p. oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Oprócz spraw wyżej wymienionych sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Ponadto Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 4 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z zakresu kognicji sądów administracyjnych ustawodawca wyłączył natomiast sprawy enumeratywnie wskazane w art. 5 p.p.s.a. Przystępując do rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia (postanowienie WSA w Warszawie z 5. listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 1852/20). Podkreślić należy, że "działanie organów administracji publicznej (podmiotów wykonujących zadania publiczne), którego nie można sklasyfikować jako jednej z form wskazanych w art. 3 § 2, § 2a i § 3 p.p.s.a., nie podlega kontroli sądowej, a podjęte próby jej zainicjowania poprzez złożenie skargi nie mogą być skuteczne. Właściwość sądu administracyjnego nie obejmuje natomiast spraw zainicjowanych skargami na działalność organów, a więc takich, których przedmiotem jest krytyka nienależytego wykonywania lub organizacji zadań przez organy i ich pracowników, skarg zawierających zarzuty wadliwej działalności organu, wyrażających niezadowolenie z jego pracy, wytykających zaniechania i inne nieprawidłowości, czyli skarg tzw. powszechnych (obywatelskich) wymienionych w art. 227 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "K.p.a."), wnoszonych na podstawie przepisów Działu VIII k.p.a. "Skargi i wnioski". Z pisma skarżącego z dnia [...] czerwca 2021 r., skierowanego tutejszego sądu wynika, że skarżący oczekuje od Sądu sprawowania nadzoru nad działaniami PINB podejmowanymi wobec niego, wyrażając niezadowolenie z pobrania przez ten organ opłaty skarbowej (skądinąd pobranej bez podstawy prawnej, co organ przyznał w odpowiedzi na skargę). Jak już powyżej wskazano, przedmiot skargi do sądu administracyjnego jest ściśle określony przepisami prawa. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Uwzględniając powyższe, wobec tego, że skarga wniesiona przez W. K. nie mieści się w zakresie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. /-/ A. Kiersnowska-Tylewicz

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło