II SA/Po 599/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu w dniu 7 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. A. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia odrzucić skargę. /-/ E. Podrazik Pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. B. A. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] maja 2015 r., nr [...], umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Starosty W. z dnia [...] października 2013 r. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że nie zgadza się z wydanym rozstrzygnięciem, wdając się w merytoryczną polemikę ze stanowiskiem organu administracji publicznej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Jak wynika zarazem z art. 52 § 2 p.p.s.a., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Odnosząc te uwagi do specyfiki rozważanej sprawy, należy wskazać, że zaskarżona decyzja Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] (k. 115-116 akt adm.), została wydana w wyniku złożenia przez B. A. wniosku z dnia [...] kwietnia 2015 r., o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] Starosty W. z dnia [...] października 2013 r. o zmianie decyzji nr [...] o pozwoleniu na budowę z dnia [...] grudnia 2003 r. (k. 73-74 akt adm.). Tym samym postępowanie nadzwyczajne zainicjowane przez skarżącego dotyczyło wzruszenia decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z art. 157 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach określonych w art. 156 § 1 k.p.a. jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze – ten organ. Jak wynika przy tym z art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm., dalej: "pr. bud."), do właściwości organów administracji architektoniczno-budowlanej należą sprawy określone w ustawie i niezastrzeżone do właściwości innych organów. Katalog spraw przekazanych do kompetencji organów nadzoru budowlanego został przy tym określony w art. 83 pr. bud. Tym samym w świetle art. 81 ust. 1 pkt 2 pr. bud. należy stwierdzić, że do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej należy wydawanie decyzji administracyjnych w sprawie pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 82 ust. 2 pr. bud., co do zasady organem I instancji w zakresie administracji architektoniczno-budowlanej jest starosta. Jak wynika natomiast z art. 82 ust. 3 pr. bud., organem wyższego stopnia w stosunku do starosty jest wojewoda. Z kolei w art. 88a ust. 1 pkt 1 pr. bud. ustawodawca wskazuje, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w szczególności sprawuje funkcję organu wyższego stopnia w stosunku do wojewodów oraz sprawuje nadzór nad ich działalnością. Konsekwentnie zatem, mając na uwadze art. 157 § 1 k.p.a., należy uznać, że Wojewoda Wielkopolski był właściwy jako organ I instancji do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty W. z dnia [...] października 2003 r. W myśl ogólnej zasady wyrażonej w art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Reguła ta znajduje również zastosowanie w nadzwyczajnych trybach zmierzających do wzruszenia decyzji ostatecznej, a zatem także w przypadku zainicjowania postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. W konsekwencji od decyzji wojewody wydanej w opisanym trybie w celu weryfikacji ostatecznego pozwolenia na budowę stronie przysługuje zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. w zw. z art. 82 ust. 3 i art. 88a ust. 1 pkt 1 pr. bud. odwołanie tylko do jednej instancji, tj. do Generalnego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Tym samym dopiero w razie skorzystania z tego środka odwoławczego możliwe jest skuteczne wniesienie skargi na decyzję z dnia [...] maja 2015 r. (k. 2-3 akt sądowych). Na obecnym etapie skarga z dnia [...] czerwca 2015 r. jest natomiast przedwczesna, gdyż nie wyczerpano jeszcze wszystkich środków zaskarżenia, tj. nie wniesiono odwołania. Tym samym skarga podlegała odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jako niedopuszczalna. Sąd pragnie w tym miejscu zauważyć, że skarżący został błędnie pouczony o przysługujących mu środkach zaskarżenia. W zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2015 r. wskazano bowiem, że służy od niej skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Jak zaznaczono powyżej, taka możliwość nie istnieje z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia. Jednocześnie pouczenie udzielone przez organ administracji publicznej nie może modyfikować powszechnie wiążących norm prawnych. Skarżący nie powinien jednak w takim przypadku ponosić negatywnych konsekwencji uchybienia dokonanego przez organ administracji publicznej. Dlatego może on złożyć odwołanie od decyzji z dnia [...] maja 2015 r., składając zarazem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od tego rozstrzygnięcia. We wspomnianym wniosku o przywrócenie terminu może on z kolei powołać się na okoliczności niniejszej sprawy, a w szczególności na wadliwe pouczenie zawarte w decyzji z dnia [...] maja 2015 r. Podsumowując, skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia, gdyż nie wniósł odwołania od decyzji z dnia [...] maja 2015 r. Dlatego skarga jako przedwczesna okazała się niedopuszczalna i podlegała odrzuceniu. W tej sytuacji Sąd orzekł na podstawie art. 16 § 2, art. 52 § 1 i 2 oraz art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jak w sentencji. /-/ E. Podrazik