II SA/Po 6/12

WyrokWSA w Poznaniu2012-03-08

Skład orzekający: Maria Kwiecińska, Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Jakub Zieliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy uchybienia proceduralne nie stanowią braków postępowania dowodowego niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy powinien dążyć do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i wydać decyzję zgodnie z art. 138 § 1 k.p.a., a uchylenie decyzji i przekazanie jej do ponownego rozpatrzenia jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy naruszenia postępowania mają istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i wiążą się z brakami postępowania dowodowego. W przypadku gdy uchybienia dotyczą jedynie wadliwości uzasadnienia lub niewłaściwej oceny materiału dowodowego, a materiał dowodowy jest wystarczający, organ odwoławczy powinien uzupełnić postępowanie dowodowe na podstawie art. 136 k.p.a. i wydać decyzję merytoryczną.
Stan faktyczny
Wójt Gminy R. ustalił opłatę adiacencką dla J.K. z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po podziale działek w miejscowości K. Gmina R. Wartość nieruchomości przed i po podziale została określona w operacie szacunkowym sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego. Strona skarżąca zarzuciła błędy w wycenie oraz naruszenie prawa do zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do niego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżący wniósł skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi odwoławczemu. Zasądził od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie 200 zł. Zdecydował o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 marca 2012 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2011 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Wójt Gminy R. decyzją z dnia [...] 2011 r. nr [...] ustalił J. K. opłatę adiacencką w wysokości 16.739,70 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w miejscowości K., gm. R. o numerach ewidencyjnych: [...] opow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...]o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...]o pow. [...] m2, na skutek podziału nieruchomości nr [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2 i zatwierdzonego decyzją Wójta Gminy R. nr [...] z dnia [...] 2009 r., która stała się ostateczna w dniu 1 września 2009 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż J. K. jako właściciel nieruchomości położonych w miejscowości K. gm. R. oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] pow. [...] m2 , [...]o pow. [...] m2 , [...]o pow [...] m2 [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m , wniósł o zatwierdzenie podziału na 10 działek oznaczonych numerami [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2 [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2 , [...] o pow. [...]m2 [...] o pow. [...] m2 ( poszerzenie drogi publicznej). Podział został zatwierdzony decyzją Wójta Gminy R. nr [...] z dnia [...] 2009r., która stała się ostateczna 1 września 2009r. Przedmiotowe nieruchomości nie były objęte planem miejscowym zagospodarowania przestrzennego Gminy R.. Organ wskazał, iż podziału nieruchomości można było dokonać jeśli przed złożeniem wniosku o podział była wydana decyzja o warunkach zabudowy. W dniu 11 października 2007r. została wydana decyzja przez Wójta Gminy R. o warunkach zabudowy [...] dla budowy 2 budynków mieszkalnych jednorodzinnych oraz 2 zbiorników bezodpływowych na działce [...] położonej w miejscowości K., a w dniu [...] 2008r. została wydana przez Wójta Gminy decyzja o warunkach zabudowy [...]dla budowy 8 budynków mieszkalnych jednorodzinnych na działkach [...] , [...] , [...] , [...] oraz drogi wewnętrznej na działce [...] położonych w miejscowości K. gm. R.. W związku z powyższym organ uznał, iż ziściły się przesłanki wymienione w art. 98a ust. 1a ustawy z dnia 31 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Dalej Burmistrz Gminy R. wyjaśnił, iż ustalenie opłaty adiacenckiej, stosownie do treści 146 ust. 1a ustawy o gospodarcze nieruchomościami, nastąpiło po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego W. B.. Wartość nieruchomości przed podziałem i po podziale została określona w operacie szacunkowym w dniu 4 kwietnia 2011 r. oraz 17 maja 2011 r. według cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej, zgodnie z przepisami tj. ustawy o gospodarce nieruchomościami i rozporządzeniem Rady Ministrów z 21 września 2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego. Następnie organ przedstawił w jaki sposób biegły dokonał wyceny przedmiotowych działek, jakiej użył metody szacowania i w jaki sposób określił wagi cech rynkowych wpływających na cenę nieruchomości. Na stronie 5 decyzji organ umieścił tabelę z której wskazał wartość poszczególnych działek. Łączną wartość działek sprzed podziału określił na kwotę 1 214 374,- zł i łączną wartość działek powstałych w wyniku podziału określił na kwotę: 1 270 173,- zł. Organ stwierdził, iż po podziale wartość przedmiotowej nieruchomości wzrosła o kwotę 55 799,- zł Wójt Gminy R. wskazał także, iż pismem z dnia 10 maja 2011 r. J. K. wniósł uwagi do sporządzonego operatu szacunkowego. W związku z powyższym rzeczoznawca majątkowy przedstawił nowy operat w dniu 17 maja 2011 r. uwzględniając zawarte uwagi w piśmie z dnia 10 maja 2011 r. oraz przekazał pisemne wyjaśnienia. Na stronie 6 decyzji organ umieścił tabelę, w której w punktach 1 i 2 określił, iż wartości przedmiotowej nieruchomości po podziale wynosiła 1214 374,- zł, a przed podziałem wynosiła 1270 173,-. W punkcie 3 tabeli organ stwierdził, że wartość nieruchomości wzrosła o 55 799,-zł . W punkcie 4 wskazano, iż stawka procentowa opłaty adiacenckiej zgodne z uchwałą Rady Gminy R. nr [...]z [...] ierpnia 2005 r. wynosi 30 % natomiast w punkcie 5, iż do zapłaty jest kwota 16 739,70 zł. Wójt Gminy R. stwierdził, że operat szacunkowy i materiał zgromadzony stanowi dowód w sprawie. Operat sporządzony przez osobę uprawnioną i zawiera w swojej treści wymagane przepisami prawa elementy niezbędne i służące do wykazania wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej podziału. Ponadto rzeczoznawca w przedstawionym operacie szacunkowym obszernie wyjaśnił powody zastosowania metody i techniki wyceny do ustalenia wzrostu wartości rynkowej przedmiotowej nieruchomości. Organ uznał, że udowodniony został fakt i okoliczności, które uzasadniają naliczenie opłaty adiacenckiej. W odwołaniu od powyższej decyzji J. K. podniósł, iż z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, a zwłaszcza z tabeli na stronie 6 wynika, że wartość przedmiotowych nieruchomości przed podziałem była wyższa niż po podziale, a zatem nie ma podstaw do ustalenia opłaty adiacenckiej z uwagi na brak przesłanki wzrostu wartości nieruchomości. Postępowanie administracyjne powinno być umorzone. Strona zarzuciła także naruszenie przepisów art. 7, 8, 10 i 81 k.p.a., gdyż organ I instancji pozbawił ją możliwości zapoznania się z całością zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, w szczególności uniemożliwił ustosunkowanie się do wyjaśnień rzeczoznawcy majątkowego z dnia 27 czerwca 2011 r., które zostały doręczone stronie w dniu 8 lipca 2011 r. tj. po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Postanowieniem z dnia [...] 2011 r. Wójt Gminy R. sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w decyzji z dnia [...] 2011 r. nr [...] stwierdzając, iż w tabeli na stronie 6 uzasadnienia decyzji, określając wartość nieruchomości po podziale wpisano kwotę 1 214 374,- zł zamiast 1 270 173,- zł, natomiast określając wartość nieruchomości przed podziałem wpisano kwotę 1 270 173,- zł zamiast 1 214 374,- zł. Organ stwierdził, iż oczywistość tego błędu wynika z treści uzasadnienia decyzji, w tym z opisu przebiegu postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. postanowieniem z dnia [...] 2011 r. uchyliło powyższe postanowienie o sprostowaniu omyłki, w skutek zażalenia wniesionego przez J. K.. W ocenie Kolegium oczywistość omyłki pisarskiej nie wynika wcale z treści uzasadnienia decyzji Wójta Gminy R., zwłaszcza z danych zawartych w tabeli na stronie 5. Zgodnie z danymi zawartymi w tej tabeli wartość nieruchomości przed podziałem winna wynosić 1 238 117,- zł a nie 1 214 374 zł. Decyzją z dnia [...] 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., działając na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 107 par. 3 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 98a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji nie dokonał analizy operatu szacunkowego pod względem formalnym i prawnym, a ocena ta nie znalazła się w uzasadnieniu decyzji. Operat powinien być sporządzony z uwzględnieniem obowiązujących przepisów, w szczególności przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 roku w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego, a także standardów zawodowych oraz specyfiki badanej nieruchomości i terenu, na którym jest położona. Rzeczoznawca powinien odnieść się do zarzutów postawionych przed skarżącego w odwołaniu. W ocenie Kolegium zaskarżona decyzja nie czyni zadość przepisowi art. 107 §1 i 3 k.p.a. Z uzasadnienia decyzji nie sposób dowiedzieć się na jakiej podstawie organ I instancji uznał za wiarygodny operat z dnia 4 kwietnia 2011 r. skoro w aktach sprawy znajdują się dwie jego wersje (jedna doręczona organowi 13 kwietnia 2011 r. a druga 17 maja 2011 r.). Zdaniem Kolegium Wójt Gminy R. nie wiedział na podstawie której wersji operatu orzeka, co znalazło wyraz w błędzie w tabeli na stronie 5 operatu, gdyż suma wartości poszczególnych nieruchomości w żaden sposób nie daje wartości 1 214 374 zł. Organ I instancji przed wydaniem decyzji winien był wezwać rzeczoznawcę do jasnego sprecyzowania, który z dwóch operatów, sporządzonych w tej samej dacie, jest prawidłowy a który nie - tym samym, który z tych operatów rzeczoznawca anuluje a który pozostawia w obrocie prawnym. Zdaniem organu odwoławczego nie do przyjęcia jest sytuacja gdy w obrocie prawnym pozostają dwa operaty dotyczące tej samej nieruchomości sporządzone w tej samej dacie przez tego samego rzeczoznawcę zawierające różne dane. Skoro rzeczoznawca popełnił błąd to winien go naprawić sporządzając albo nowy operat (w nowej dacie) albo korygując pomyłkę poprzez sporządzenie aneksu do operatu. Organ I instancji w części korzystał z danych zawartych w operacie dostarczonym w dniu 13 kwietnia 2011 r. a częściowo z danych z operatu dostarczonego w dniu 17 maja 2011 r. Niezbędne jest uzyskanie od rzeczoznawcy jasnej informacji który operat jest prawidłowy, a który anuluje, koniecznym jest zatem przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Kolegium stwierdziło, iż ponownie rozstrzygając sprawę organ I instancji winien: - uzyskać od rzeczoznawcy informację, który operat jest aktualny, a który operat anuluje, - ustosunkować się we własnym zakresie lub za pośrednictwem rzeczoznawcy do zarzutów skarżącego podniesionych w odwołaniu, - zawiadomić strony o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem i możliwością składania uwag i wniosków przed wydaniem decyzji, - wydać decyzję z prawidłowym uzasadnieniem, spełniającym wymogi art. 107 k.p.a W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania zarzucając naruszenie art. 98a ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 107 § 3 , 105 i 8 K.p.a. Skarżący podniósł, iż niezbędną przesłanką do ustalenia opłaty adiacenckiej jest ustalenie, iż w wyniku podziału nieruchomości nastąpił wzrost jej wartości. Tymczasem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w uzasadnieniu swojej decyzji na stronie 6 wskazało, iż wartość przedmiotowej nieruchomości przed podziałem wynosiła 1 270 173,- zł a wartość po podziale 1 214 374,- zł a zatem wartość nieruchomości w wyniku podziału spadła. W ocenie skarżącego powyższe powoduje, iż wystąpiła podstawa do umorzenia na podstawie art. 105 K.p.a. postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej jako bezprzedmiotowego. Skarżący zarzucił także naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. gdyż organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się w żaden sposób do zarzutu podniesionego w odwołaniu, dotyczącego zaistnienia przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego. Powyższy brak stanowił także naruszenie przepisu art. 8 K.p.a. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy Sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W realiach niniejszej sprawy podkreślić trzeba, iż sąd administracyjny nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi i zawartą w skardze argumentacją. Obowiązany jest natomiast, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Oznacza to, iż podniesione w skardze zarzuty nie są wyłącznym kryterium badania legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd ma bowiem obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) i art 136 k.p.a. w stopniu, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją wydaną w pierwszej instancji podlega ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji w wyniku odwołania, skutecznie wniesionego przez legitymowany podmiot. Istota zasady dwuinstancyjności sprowadza się do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej w jej całokształcie, zatem również z uwzględnieniem okoliczności i dowodów przedstawionych w odwołaniu oraz w postępowaniu odwoławczym. Wobec tego obowiązkiem organu II instancji jest rozpatrzenie odwołania i rozstrzygnięcie sprawy poprzez wydanie decyzji zgodnie z treścią art. 138 k.p.a. Organ ten nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę, dążąc do merytorycznego jej zakończenia. Zgodnie z treścią art. 138 § 1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję lub uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, lub umarza postępowanie odwoławcze. Natomiast przepis art. 138 § 2 k.p.a. , będący podstawą prawną zaskarżonej decyzji stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Analiza treści powołanych przepisów prowadzi do wniosku, iż w pierwszym rzędzie organ odwoławczy powinien dążyć do wydania jednego z rozstrzygnięć określonych w art. 138 § 1 k.p.a. Natomiast uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji powinno być wyjątkiem i następować wyłącznie z przyczyn wskazanych w art. 138 § 2. Decyzję taką można wydać tylko wówczas gdy zostały spełnione dwa warunki - gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Podkreślić należy, że w świetle treści całego art. 138 kpa, w § 2 nie chodzi o każde dostrzeżone przez organ odwoławczy uchybienie procesowe, którego dopuścił się organ I instancji, ale mowa jest w nim przede wszystkim o brakach postępowania dowodowego niezbędnego do poczynienia ustaleń koniecznych do rozstrzygnięcia sprawy. Rozważając, czy w sprawie nie powinno się wydać rozstrzygnięcia określonego w art. 138 § 2 k.p.a. organ powinien mieć też na uwadze przepis art. 136 k.p.a., który upoważnia organ odwoławczy do przeprowadzenia na wniosek strony lub z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecenie przeprowadzenia tego postępowania organowi I instancji. Decyzja kasacyjna może być wydana tylko wówczas, gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, albo przeprowadzone przez tenże organ postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do rozstrzygnięcie sprawy i brak jest podstaw do zastosowania w postępowaniu odwoławczym art. 136 k.p.a. W sytuacji gdy przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego przewidzianego w art. 136 k.p.a. umożliwiałoby temu organowi prawidłowe załatwienie sprawy, podjęcie przez niego decyzji kasacyjnej byłoby zdaniem Sądu równoznaczne z naruszeniem obu tych przepisów. Trzeba zauważyć, iż treść art. 138 § 2 k.p.a. mimo uzależnienia możliwości uchylenia decyzji organu I instancji od naruszenia treści przepisów postępowania i znaczenia tego naruszenia dla treści rozstrzygnięcia, w dalszym ciągu kładzie nacisk na konieczny dla wyjaśnienia zakres sprawy. Zatem to rozległość dodatkowego, koniecznego do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, ma znaczenie dla rodzaju decyzji jaką może podjąć organ II instancji. Organ odwoławczy zawsze winien też mieć na uwadze treść art. 12 k.p.a. z której wynika zasada szybkości i prostoty postępowania, która nakłada na organy administracji obowiązek załatwienia sprawy w możliwie szybkim terminie. W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy nie rozważył należycie czy rzeczywiście zaistniały przesłanki do wydania decyzji kasacyjnej i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Sąd podziela dokonane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. ustalenia, z których wynika, iż decyzja Wójta Gminy R. z dnia 4 lipca 2011 r. wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w szczególności przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Niewątpliwie decyzja organu i instancji zawiera wyliczenia (tabela na stronie 5 i 6 decyzji), które nie korespondują z ostatecznymi ustaleniami decyzji – z wyliczoną kwotą opłaty adiacenckiej. Z decyzji tej nie wynika także jednoznacznie, która wersja operatu szacunkowego sporządzonego przez biegłego W. B. i opatrzonego datą 4 kwietnia 2011 r. stanowiła dowód, na którym opierał się Wójt Gminy R.. Jednakże w ocenie Sądu powyższe uchybienia nie stanowią braków postępowania dowodowego niezbędnego do poczynienia ustaleń koniecznych do rozstrzygnięcia sprawy a świadczą o wadliwości sporządzonego uzasadnienia decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.) lub niewłaściwym rozpatrzeniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Organ odwoławczy w wytycznych dla organu I instancji wskazał, iż niezbędne jest ustalenie u biegłego, która z wersji operatu szacunkowego z 4 kwietnia 2011 r.- ta nadesłana dnia 13 kwietnia 2011 r. czy nadesłana dnia 17 maja 2011 r. – jest aktualna, a która nie. Tym samym Kolegium nie zanegowało faktu istnienia operatu szacunkowego, którego sporządzenie jest niezbędne do wydania decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej, co stanowiło by istotny brak postępowania dowodowego, a miało tyko wątpliwości co do ważności jednej z jego wersji. W ocenie Sądu powyższe wątpliwości organ odwoławczy winien był ustalić samodzielnie - korzystając z uprawnienia, o którym mowa art. 136 k.p.a. - powinien zwrócić się do biegłego o wskazanie aktualnej wersji sporządzonego do operatu szacunkowego, a następnie rozpatrzyć sprawę w oparciu o wskazaną w ten sposób wersję operatu oceniając go pod względem formalnym. W ramach uzupełniającego postępowania dowodowego Kolegium może też zwrócić się do biegłego o odniesienie się do zarzutów podniesionych w odwołaniu – co nakazało uczynić organowi I instancji. Niemniej należy zauważyć, iż J. K. w odwołaniu nie zawarł jakichkolwiek uwag do wyceny dokonanej w operacie szacunkowym, a jedynie kwestionował ustalenia dokonane przez organ I instancji i podniósł okoliczność naruszenia przez ten organ przepisów art. 10 i 81 k.p.a. Brak jest zatem podstaw do zawartego w uzasadnieniu zakażonej decyzji stwierdzenia, iż rzeczoznawca powinien odnieść się do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu. Strona skarżąca w odwołaniu od decyzji organu I instancji słusznie zarzuciła naruszenie art. 10 i 81 k.p.a. poprzez uniemożliwienie jej wypowiedzenia się, w postępowaniu przed organem I instancji, co do treści pisma biegłego z dnia 27 czerwca 2011 r., które zostało jej doręczone już po wydaniu decyzji przez Wójta Gminy R. W ocenie Sądu uchybienie to także nie stanowi podstawy do wydania decyzji kasatoryjnej, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Strona podnosząc w odwołaniu zarzut naruszenia art. art. 10 i 81 k.p.a. nie odniosła się bowiem w żaden sposób do stanowiska wyrażonego w piśmie rzeczoznawcy z dnia 21 czerwca 2011 r. chociaż w chwili złożenia odwołania, treść tego pisma była jej już znana. Tym samym nie wskazała, jakie okoliczności faktyczne – jaki zakres sprawy mający znaczenie dla rozstrzygnięcia, nie został jeszcze wyjaśniony w związku z tym uchybieniem. Reasumując należy podkreślić, iż w rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy nie wskazał podstaw uzasadniających odstąpienie przez niego od merytorycznego rozpatrzenia odwołania i wydanie decyzji kasacyjnej w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. Mimo stwierdzenia, iż decyzja organu I instancja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania to uchybienia te nie wiążą się z takimi brakami postępowania dowodowego, których uzupełnienie przez organ I instancji jest niezbędne do poczynienia ustaleń koniecznych do rozstrzygnięcia sprawy. Dostrzeżone przez Kolegium braki mogą być bowiem uzupełnione w ramach dodatkowego postępowania dowodowego – art. 136 k.p.a. Zdaniem Sądu błędna ocena przez organ I instancji zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie uzasadnia zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a. w sytuacji gdy zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy i ewentualnie wymaga jedynie uzupełnienia. W związku z powyższym Sąd uchyli zaskarżona decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy winien sam zwrócić się do rzeczoznawcy o wyjaśnienie wątpliwości co do aktualnej wersji sporządzonego operatu szacunkowego, a następnie rozpatrzyć sprawę w oparciu o wskazaną w ten sposób wersję operatu oceniając go pod względem formalnym. W świetle poczynionych wyżej rozważań należy uznać za przedwczesne rozpatrywanie przez Sąd postawionych w skardze zarzutów dotyczących bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego przed dokonaniem przez organ odwoławczy oceny sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego. Trzeba jednak zaznaczyć, iż wbrew twierdzeniom skarżącego Kolegium w swojej decyzji nigdzie nie stwierdziło, iż wartość przedmiotowej nieruchomości przed podziałem była wyższa niż po podziale, a jedynie przytoczyło ustalenia organu I instancji w tym zakresie, kwestionując zarazem ich prawidłowość. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a, a wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło