II SA/Po 60/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Popowska Sędzia WSA Maria Bohdanowicz(spr.) Protokolant referent - stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 kwietnia 2005r. sprawy ze skargi B.P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...], 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego B.P. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, /-/ M. Bohdanowicz /-/ M. Dybowski /-/ B. Popowska AR Decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r. nr 142 poz. 950 z późn. zm.) pozbawił B.P. ur. 25.II.1926r. uprawnień kombatanckich przyznanych przez Z W ZBoWiD decyzją z dnia [...] z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej - LWP w okresie od 12.VII.1947r. - do 31.XII.1947r. W uzasadnieniu decyzji podał, że B.P. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej, co w myśl wyżej cytowanego przepisu ustawy pozbawia uprawnień kombatanckich. W odwołaniu od tej decyzji B.P. podniósł, iż jako żołnierz powołany 12.VII.1947r.do Krakowskiej Brygady WOP pełnił służbę na strażnicy w miejscowości Witów. Jednocześnie potwierdził, że on i cała załoga strażnicy brała udział w rejonie granicy i straży nadgranicznej w likwidacji ugrupowań i band UPA. Stad też trudno mu się pogodzić z decyzją o pozbawieniu go uprawnień. Decyzją z [...] nr [...] Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich B.P., bowiem uzyskał je z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej. Podstawą rozstrzygnięcia merytorycznego jest art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy z 24.I.1991r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U z 1997r. nr 142 poz. 950 z późn. zm.). Decyzja ta uprawomocniła się. W dniu 6.VI.2002r. wnioskodawca złożył ponowny wniosek do Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych, domagając się przyznania mu uprawnień kombatanckich z innej podstawy. Podał we wniosku, że jako 13 letni chłopiec wraz z rodziną został wysiedlony do lagru w Łodzi gdzie przebywał cały miesiąc październik 1940r., a następnie wywieziono go z rodziną do Cycowa na gospodarstwo niemieckie. Decyzją z [...] nr [...] na podstawie art. 154 § 1 i 2 kpa oraz na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tj. Dz. U. z 2002r. nr 42, poz. 371) Kierownik urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] nr [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich i decyzji z dnia [...] nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia [...]. Kierownik Urzędu po ponownym rozpatrzeniu sprawy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zmienił się stan prawny, jak też nie uległo zmianie orzecznictwo. Jak wynika z oświadczeń świadków dołączonych do wniosku E.S. i M.B. w październiku 1940r. wnioskodawca przebywał w niemieckim obozie przejściowym w Łodzi. Organ przywołał § 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 20.IX.2001r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U nr 106, poz. 1154) oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z 24.I.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tj. z 2002r. nr 42 poz. 371) w których to uprawnienia kombatanckie przysługują osobom represjonowanym z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych w miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Ponieważ wnioskodawca urodził się [...].II.1926r. to w październiku 1940 wiek ten przekroczył . W odwołaniu od tej decyzji wnioskodawca podał, że czuje się pokrzywdzony decyzją gdyż zarówno w obozie jak i w gospodarstwie niemieckim dokąd go wywieziono cierpiał biedę i nędzę jako 14 letni chłopiec. Decyzją z [...] nr [...] Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych swoją decyzję z [...] utrzymał w mocy. W skardze do Sądu B.P. podniósł, iż mimo jego starań w czasie wojny, służbie w partyzantce i biedy, jakiej zaznał zarówno w obozie jako 14 - latek oraz na gospodarstwie rolnym, gdzie nie miał co jeść, nie uczył się, nie miał butów - nie ma żadnych uprawnień za krzywdę i stracone lata. Dodał także, iż z fundacji "Polsko - Niemieckie Pojednanie" otrzymał świadczenie za pobyt w obozie w Łodzi. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b i c określaja, iż przepisy ustawy z 24.I.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i obrazu powojennego (tj. z 2002r. nr 42, poz. 371) stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego w okresach przebywania z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych: "c" - w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa, "b" - w innych miejscach odosobnienia w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Wykonując delegację zawartą w art. 8 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy Prezes Rady Ministrów z 20.IX.2001r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. z 2001r.nr 106, poz. 1154) - wskazał w § 5 Łódź - Radogorza (ul. Liściasta) jako inne miejsce odosobnienia określone w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "b". Skoro zatem skarżący w chwili osadzenia miał więcej niż 14 lat, to w stosunku do niego nie można stosować jako podstawy represji w rozumieniu ustawy art. 4 ust. 1 pkt 1 lit c lecz art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b o ile zostanie przez organ i skarżącego uściślone miejsce pobytu. Bowiem cytowane rozporządzenie szczegółowo precyzuje miejsce odosobnienia jako Łódź - Radogorza ul. Liściasta. Natomiast z oświadczeń świadków M.B. i E.S. wynika jedynie miejscowość "Łódź" i obóz przejściowy. W ocenie Sądu uzależnienie przyznania uprawnień kombatanckich osobom osadzonym w obozach dla wysiedlonych podległych niemieckim centralom przesiedleńczym od nieprzekroczenia przez te osoby w dniu osadzenia wieku 14 lat, dokonane w cytowanym rozporządzeniu dotyczy miejsc odosobnienia określonych w art. 4 ust. 1 pkt. 1 lit. b i dotyczy Łodzi ul. Hutora, Łodzi ul. Kopernika 53/55, Łodzi ul. Łąkowa 4 i Łodzi ul. Żeligowskiego 41/43 (§ 6 pkt 4, 5, 6 i 7 rozporządzenia). Oznacza to, że uprawnienia te przysługują osobom osadzonym w miejscach odosobnienia określonych w cytowanym przepisie jeśli nie zachodzą negatywne przesłanki w art. 21 ust. 2 ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził zatem naruszenie przepisów wyżej cytowanych prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i uwzględniając skargę uchylił zaskarżoną decyzję oraz ją poprzedzającą Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] z mocy art.145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30.VIII.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z 30.VIII.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271). /-/M. Bohdanowicz /-/ M. Dybowski /-/ B. Popowska AR