II SA/Po 60/06
WyrokWSA w Poznaniu2006-07-18
Skład orzekający: Barbara Kamieńska, Barbara Drzazga, Wiesława Batorowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmioty uprawnione do nieruchomości przylegających do nieruchomości, na której planuje się inwestycję, mogą nabyć status strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jeśli projektowana inwestycja może oddziaływać ujemnie na ich nieruchomość?Ratio decidendi
Podmioty uprawnione do nieruchomości przylegających do nieruchomości, na której planuje się inwestycję, mogą nabyć status strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, ponieważ postępowanie to dotyczy ich interesu prawnego. Organ odwoławczy przeoczył, że zagrożenie praw dotyczących nieruchomości przylegającej do terenu planowanej inwestycji może mieć charakter potencjalny, a organy obu instancji uchyliły się od rozważenia zarzutu skarżącej Spółdzielni o potencjalnym negatywnym oddziaływaniu inwestycji na jej nieruchomość.Stan faktyczny
Spółdzielnia wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej remont i rozbudowę budynku handlowo-biurowego. Spółdzielnia, jako wieczysty użytkownik sąsiedniej działki, twierdziła, że niezawinione nieuczestniczenie w postępowaniu doprowadziło do naruszenia jej interesu prawnego, gdyż inwestycja znacząco ograniczy dostęp do jej budynku i może odciąć zasilanie w wodę. Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji ostatecznej, uznając, że Spółdzielnia nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, a podnoszone kwestie stanowią jedynie interes faktyczny.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant masz. Maria Kasztelan po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 05 lipca 2006 r. sprawy ze skargi "A" Spółdzielni z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej dotyczącej warunków zabudowy i zagospodarowania terenu; I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] Nr [...], II. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego – "A" Spółdzielni z siedzibą w P. kwotę 200,-zł (dwieście złotych) tytułem wpisu od skargi oraz kwotę 255,-zł (dwieście pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa w postępowaniu sądowoadministarcyjnym, III. Określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/W.Batorowicz /-/.B.Drzazga /-/B.Kamieńska
II SA/Po 60/06
U Z A S A D N I E N I E
Ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta na wniosek Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego Rolników w W. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji obejmującej remont i rozbudowę budynku handlowo-biurowego na działkach nr [...],[...],[...],[...] i [...] położonych w P. przy ul. [...].
Pismem z dnia [...] marca 2005r. o wznowienie postępowania w tej sprawie wniosły: "A" Spółdzielnia i "B" Turystyczna Spółdzielnia Wypoczynek w P., powołując jako przesłankę wznowienia niezawinione nieuczestniczenie w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony (art. 145 § 1 pkt 4 kpa), mimo że są wieczystymi użytkownikami działek nr [...],[...] oraz współwłaścicielami posadowionego na tych działach budynku "[...]" Działki te bezpośrednio graniczą z terenem planowanej inwestycji, a rozbudowa i modernizacja budynku należącego do inwestora znacząco ograniczy dostęp do głównego wejścia do części biurowej budynku "[...]", a nadto może doprowadzić do odcięcia zasilania w wodę.
Po wznowieniu postępowania Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] – wydaną na podstawie art. 151 § 1 i art. 104 kpa odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...].
Uzasadniając wskazał, że zarówno "A" Spółdzielnia jak i "B" Turystyczna Spółdzielnia Wypoczynek w P., nie posiadały przymiotu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, mimo że obie Spółdzielnie były użytkownikami wieczystymi działki sąsiedniej. Zgodnie z art. 28 kpa strona postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Tymczasem poruszane przez wnioskodawców kwestie, dotyczące dostarczania wody do budynku "A", ograniczenia dostępu do części biurowej, nie stanowią przesłanki powodującej uznanie wnioskodawców za stronę postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
W przewidzianym ustawą terminie wpłynęło odwołanie "A" (k. 72 akt administracyjnych) od decyzji organu I instancji, w którym podniesiono, że w przymiot strony "postępowania lokalizacyjnego" wyposażony jest szeroki krąg podmiotów m.in. wszyscy właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z działką, która stanowi przedmiot postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Dlatego Spółdzielniom należało umożliwić wzięcie czynnego udziału w postępowaniu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż decyzja ustalająca warunki zabudowy ma wyłącznie deklaratoryjny charakter, co oznacza, że stwierdza się w niej jedynie dopuszczalność z punktu widzenia przepisów prawa określonego zamierzenia inwestycyjnego wobec wskazanego terenu. Decyzja taka nie narusza interesu osób trzecich, co stwierdza się w art. 63 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) Ochrona interesu osób trzecich wyrażona w decyzji o warunkach zabudowy realizowana jest na etapie wydawania pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie można mówić o interesie faktycznym występującym po stronie odwołującego się, jest on bowiem zainteresowany sposobem zagospodarowania terenu, nie może jednak wykazać naruszenia prawa.
W skardze do Sądu Administracyjnego "A" Spółdzielnia wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako naruszającej prawo i przysługujący interes prawny oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżąca podkreśliła, że decyzja o warunkach zabudowy wiąże organ wydający pozwolenie na budowę, a swój interes prawny w postępowaniu o ustalenie tych warunków wywiodła z przepisów art. 1 ust. 2 pkt 7 i art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Obowiązuje tu także art. 28 kpa. Skarżąca ponownie wyjaśniła, że nieruchomość stanowiąca przedmiot przysługującego jej wieczystego użytkowania graniczy z nieruchomością, na której inwestycja ma być realizowana, realizacja inwestycji znacząco utrudni dostęp do nieruchomości skarżącej, a nadto jej nieruchomość zostanie odłączona od miejskiej sieci wodociągowej i to nie tylko na czas realizacji inwestycji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Odmawiając skarżącej Spółdzielni przymiotu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zagospodarowania ze względu na niewykazanie przez skarżącą naruszenia swojego prawa-organ odwoławczy przeoczył, że podmioty uprawnione do nieruchomości przylegających do nieruchomości, na której planuje się inwestycję mogą nabyć w procesie wydawania decyzji o warunkach zabudowy status strony, ponieważ postępowanie dotyczy ich interesu prawnego, co nie znaczy, że go narusza (patrz Z.Niewiadomski Komentarz do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Wyd. 2. C.H.Beck W-wa 2005r. str. 514). W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 1999r. syg. IV SA/ 858/97 (Lex nr 47313) trafnie stwierdzono, że istnienie przymiotu strony – w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy – po stronie właściciela nieruchomości sąsiedniej jest uzależnione od tego, czy projektowana inwestycja może oddziaływać ujemnie na jego nieruchomość, co jest równoznaczne z naruszeniem interesu prawnego. Zatem zagrożenie praw dotyczących nieruchomości przylegającej do terenu planowanej inwestycji może mieć charakter potencjalny.
W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji, z naruszeniem art. 77 § 1 i w konsekwencji art. 28 kpa, uchyliły się od rozważenia zarzutu skarżącej Spółdzielni, że projektowana inwestycja ze wskazanych przyczyn może oddziaływać ujemnie na jej nieruchomość, błędnie uznając, iż chodzi o interes faktyczny, a nie prawny.
Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt a, c, art. 152 i art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
/-/W.Batorowicz /-/.B.Drzazga /-/B.Kamieńska
hp
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło