II SA/Po 602/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ E.Podrazik /-/ A.Łaskarzewska Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. ([...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., na podstawie art. 105 § 1 i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, umorzył postępowanie administracyjne w sprawie pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wybudowanego przez M. N. i B. N. na nieruchomości położonej w K. przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w dniu [...] czerwca 2009 r. podjął zawieszone postępowanie administracyjne w sprawie pozwolenia na użytkowanie wyżej opisanego budynku. Organ wyjaśnił, iż zawieszenie postępowania nastąpiło postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. ze względu na konieczność uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. ([...]) utrzymał w mocy decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ([...]) z dnia [...] maja 2008 r. stwierdzającą nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. [...]z dnia 10 września 1997 r. na częściowe użytkowanie budynku mieszkalnego inwestorów położonego na wyżej opisanej nieruchomości. Dalej organ podał, iż w dniu 25 maja 2009 r. B.N. złożył w tutejszym urzędzie wraz z wymaganymi załącznikami zawiadomienie o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego i organ rozpatrzył wniosek inwestora, gdyż inwestycja została wykonana w całości, a zgodnie z art. 55 ustawy Prawo budowlane nie jest wymagane wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W ocenie organu, w świetle powyższego postępowanie administracyjne w sprawie pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego stało się bezprzedmiotowe. Odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...] czerwca 2009 r. złożyła A. K. która zarzuciła naruszenie art. 6-9 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego i wskazała, iż czym innym jest umorzenie postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania, a czym innym jest postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie. Ponadto odwołująca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu I instancji, iż nie "(...) nie jest wymagana decyzja o pozwoleniu na użytkowanie", gdyż stanowisko takie jest sprzeczne z ostateczną decyzją z dnia 22 sierpnia 1996 r., z której wynika jednoznacznie konieczność uzyskania przez inwestora pozwolenia na użytkowanie. Decyzją z dnia [...]lipca 2009 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia [...].06.2009 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy i okoliczności procesowe podkreślając, iż postanowił utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy z innych powodów, niż zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy wskazał, iż A. K. pismem z dnia 17.03.2008 r. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w K.z dnia 19 września 1997 r., którą udzielono M. i B. N. pozwolenia na częściowe użytkowanie budynku mieszkalnego przy ul. [...] w K . Osobnym pismem – również z dnia 17.03.2008 r. – A. K. wystąpiła o stwierdzenie nieważności opisanej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia 19 września 1997 r. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. organ I instancji na wniosek A. K. wznowił postępowanie administracyjne zakończone wymienioną decyzją. Następnie postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. organ I instancji zawiesił wznowione postępowanie do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia 10 września 1997 r. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na fakt, że Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2008 r. ([...]) stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia 10 września 1997 r. ([...] ) o pozwoleniu na częściowe użytkowanie budynku mieszkalnego położonego w K. przy ul. [...]. Decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]kwietnia 2009 r. utrzymano w mocy decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2008 r. stwierdzającą nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia 10 września 1997 r. Po wydaniu przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ostatecznej decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r. utrzymującej w mocy decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2008 r. stwierdzającą nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia 10 września 1997 r. organ I instancji postanowieniem z dnia [...]czerwca 2009 r. podjął z urzędu wznowione postępowanie, uprzednio zawieszone postanowieniem dnia [...] marca 2009 r., a następnie zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2009 r. umorzył postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego. W ocenie organu II instancji poza sporem jest, iż zaskarżona decyzja organu I instancji z dnia [...] czerwca 2009 r. zapadła w postępowaniu wznowieniowym dotyczącym decyzji ostatecznej Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia 10 września 1997 r. ([...]). Ostatnia z wymienionych decyzji została w dniu [...] kwietnia 2009 r. decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wyeliminowania z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. W konsekwencji następstwem prawnym stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej jest bezprzedmiotowość postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które podlega umorzeniu na podstawie art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem stwierdzenie nieważności oznacza wyeliminowanie decyzji administracyjnej z obrotu prawnego, a co za tym idzie brak jest jednego z elementów przedmiotu postępowania w sprawie wznowienia. Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę organowi I instancji na obowiązek uzyskania przez inwestora pozwolenia na użytkowanie obiektu, wynikający z decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia 22 sierpnia 1996 r. ([...]), oraz, że wskutek wyeliminowania decyzji po pozwoleniu na użytkowanie nie zostało zakończone postępowanie wszczęte na wniosek inwestorów z dnia 9 września 1997 r. Skargę na powyższą decyzje Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu wniosła A.K ., która domagała się uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 6-9 i art. 80 oraz art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania poprzez ich niezastosowanie oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu poprzez jego zastosowanie. W uzasadnieniu zarzuciła zaskarżonemu rozstrzygnięciu, iż jest nielogiczne, bowiem z jednej strony utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji, a z drugiej strony w ostatnim zdaniu uzasadnienia stwierdza konieczność kontynuowania postępowania. Ponadto strona przedstawiła także pogląd co do charakteru umorzenia postępowania oraz zarzuciła, iż organ II instancji nie dostrzegł różnicy w umorzeniu postępowania nadzwyczajnego i w umorzeniu postępowania zwyczajnego w sprawie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku. W ocenie skarżącej intencją organu I instancji było trwałe i ostateczne zakończenie postępowania "w sprawie pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego", podczas gdy "umorzone powinno zostać postępowanie wznowieniowe wszczęte postanowieniem (...) z dnia [...] stycznia 2009 r.". W odpowiedzi na skargę Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż w razie zbiegu dwóch nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji administracyjnej na drodze administracyjnej, to jest trybu wznowienia postępowania i trybu stwierdzenia nieważności decyzji należy dać pierwszeństwo drugiemu z wymienionych trybów. A to z tej przyczyny, że stwierdzenie nieważności decyzji powoduje następstwa dalej idące niż zastosowanie trybu wznowienia postępowania, oznacza bowiem wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego, czyli jednego z zasadniczych elementów przedmiotu postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Stąd też następstwem prawnym stwierdzenia nieważności decyzji jest bezprzedmiotowość postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tak B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski KPA. Komentarz, 8. wyd., Warszawa 2006, art. 145, Nb 6). Organ odwoławczy prawidłowo w niniejszej sprawie ustalił, iż przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji z dnia [...] czerwca 2009 r. ([...]) o umorzeniu postępowania jest wznowione postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. postępowanie zakończone ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w K. ([...]) z dnia 10 września 1997 r. Usytuowanie decyzji umarzającej postępowanie z dnia [...] czerwca 2009 r. w ciągu kolejnych rozstrzygnięć procesowych organu I instancji – polegających na wznowieniu w dniu [...]stycznia 2009 r. na wniosek A. K. postępowania w sprawie zakończonej decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia 10 września 1997 r., zawieszeniu wznowionego postępowania postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji z dnia 10 września 1997 r. oraz umorzenie postępowania po wydaniu przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r. ([...]), którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ([...]) z dnia [...] maja 2008 r. stwierdzającą nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. ([...]) z dnia 10 września 1997 r. udzielającej pozwolenia na częściowe użytkowanie budynku mieszkalnego inwestorów położonego na wyżej opisanej nieruchomości – nie pozostawia wątpliwości co do faktycznego przedmiotu rozstrzygnięcia organu I instancji, którym jest umorzenie wznowionego postępowania (postępowania w trybie nadzwyczajnym), a nie postępowania zwykłego w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku – jak to błędnie interpretuje skarżąca. W konsekwencji, pomimo niefortunnego sformułowania osnowy decyzji organu I instancji i lakoniczności uzasadnienia, jest ona trafna, tym bardziej, że organ odwoławczy rozpatrzywszy sprawę w II instancji przedstawił pogłębione uzasadnienie faktyczne i prawne przemawiające za prawidłowością umorzenia postępowania. Organ odwoławczy prawidłowo wyjaśnił przyczyny prawne, dla których wznowione postępowanie jako bezprzedmiotowe podlegało umorzeniu wskutek ostatecznego wyeliminowania z obrotu prawnego, w trybie stwierdzenia nieważności, decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia 10 września 1997 r., która to decyzja zakończyła postępowanie zwykłe następnie wznowione postanowieniem organu I instancji z dnia [...] stycznia 2009 r. Organ odwoławczy prawidłowo zastosował w sprawie art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu. W odniesieniu do zarzutów skargi stwierdzić należy, iż w rzeczywistości, zgodnie z poglądem strony wyrażonym w skardze co do tego, że "umorzone powinno zostać postępowanie wznowieniowe wszczęte postanowieniem (...) z dnia [...]stycznia 2009 r.", właśnie to postępowanie było przedmiotem rozstrzygnięcia decyzji organu I instancji z dnia [...] czerwca 2009 r., a nie postępowanie "w sprawie pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego". Ponadto nie ma w uzasadnieniu organu odwoławczego nielogiczności w tym, że utrzymując w mocy decyzję organu I instancji w końcowej części uzasadnienia przypomniał organowi I instancji o ciążącym na inwestorze obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Organ odwoławczy w żadnym razie nie wskazał na konieczność kontynuowania wznowionego postępowania, jak zdaje się rozumieć to skarżąca, bowiem zalecenie to dotyczy postępowania zwykłego w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu. Organ II instancji wyjaśnił, iż obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie został nałożony na inwestora decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w K . z dnia 22 sierpnia 1996 r. ([...]) nakazującą inwestorowi wykonanie określonych robót budowlanych, a decyzja o pozwoleniu na użytkowanie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Dodać należy, iż sama skarżąca przedstawiła podobny pogląd w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Reasumując Sąd stwierdza, że zaskarżone rozstrzygnięcie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu jest zgodne z prawem. Organ ten nie dopuścił się zarzucanego przez skarżącą naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i nie było podstaw do postulowanego przez skarżącą zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd nie doszukał się w zaskarżonym rozstrzygnięciu również innych wad, które prowadziłyby do konieczności wyeliminowania tego aktu z obrotu prawnego. W tym stanie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). skargę należało oddalić. /-/ A. Łaskarzewska /-/ E. Podrazik /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak