II SA/Po 605/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi F. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2009r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę. /-/ E. Brychcy /-/ B. Drzazga /-/W. Batorowicz Decyzją z [...].03.2007 r. Wójt Gminy Z. działając przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. przyznał F. H. zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności dla dziecka poniżej 16 roku życia przyznany na córkę J. H. w kwocie [...] zł na okres od 1.03.2007 r. do 31.03.2010 roku. Decyzją [...]z dnia [...].12.2008 r. organ pierwszej instancji z powołaniem na art. 104 i art. 163 kodeksu postępowania administracyjnego , art. 2 pkt.1 , art.4, art.5, art.6ust.1 ,art.8,art.10 , art.14 , art.20ust.3 , art.23 , art24 , art.25 , art.26 , i art.30 ustawy z 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych / Dz. U. nr 139 poz.992 z 2006 r. / - uchylił z dniem 1.01.2009 r. decyzję z [...].03.2007 r. i wstrzymał wypłatę dalszego zasiłku pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu decyzji napisano ,że na podstawie prawomocnego wyroku sądowego zostało rozwiązane małżeństwo F. i M. H. z winy pozwanego F. H . Sąd wykonywanie władzy rodzicielskiej nad dziećmi stron N . , W. i J.H. powierzył matce dzieci M. H. ,pozostawiając ojcu dzieci prawo do współdecydowania o istotnych sprawach dzieci. W takim stanie rzeczy w ocenie organu pierwszej instancji prawo do zasiłku pielęgnacyjnego na J. H. przysługuje jej matce M. H. Przytoczono art. 4 ust.2 ustawy o świadczeniach rodzinnych ,który stanowi ,że prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje : rodzicom , jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka , opiekunowi faktycznemu dziecka , osobie uczącej się. Uznano więc ,że od 1stycznia 2009 r. zasiłek pielęgnacyjny ojcu dziecka nie przysługuje. Odwołanie od tej decyzji złożył F. H . Z treści odwołania wynika ,że nie zgadza się z zaskarżoną decyzje .Podaje ,że nie otrzymał żadnego wyroku , kwestionuje warunki mieszkaniowe dzieci twierdząc ,że u niego byłyby lepsze bo ma 100 metrowe mieszkanie oraz ,że osobiście zapewniał specjalistyczną opiekę nad córką , a obecnie matka dziecka nie jest w stanie tym zadaniom sprostać Decyzją z dnia [...]04.22009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. z powołaniem na art. 138 §1 pkt.1 kodeksu postępowania administracyjnego i art. 16 ust.1 i art. 32 ust.1 ustawy z 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję . W uzasadnieniu powtórzono ustalenia faktyczne poczynione przez organ pierwszej instancji co do orzeczenia rozwodu i zasad powierzenia wykonywania władzy rodzicielskiej. Dalej wyjaśniono ,że zasiłek pielęgnacyjny należy do kategorii świadczeń opiekuńczych i zgodnie z art.16 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych przyznaje się go w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji .Zasiłek taki przysługuje niepełnosprawnemu dziecku i winien być użyty na jego niezbędne codzienne potrzeby. Z istoty takiego zasiłku wynika ,że dysponować winna nim osoba ,która opiekę i pomoc faktycznie świadczy. Okolicznością niekwestionowaną jest zamieszkiwanie córki J. wraz ze swoją matką i rodzeństwem w mieszkaniu babci w innej miejscowości. Skromne warunki mieszkaniowe znane sądowi orzekającemu rozwód nie były przeszkodą w powierzeniu władzy rodzicielskiej matce dzieci. Ustalono ponad wątpliwość ,że to matka dziecka faktycznie sprawuje nad córką osobistą opiekę i to matce dziecka powierzono wykonywanie władzy rodzicielskiej. Dalej wskazano ,że organ orzekający w sprawach o świadczenia rodzinne ma prawo i obowiązek bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzje administracyjną , na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń , między innymi w sytuacji gdy zmianie uległa sytuacja rodzinna mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych – zgodnie z art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W ocenie organu odwoławczego taki przypadek wystąpił w tej sprawie , ponieważ F. H. nie tylko utracił prawo do pełnej władzy wychowawczej ,ale faktycznie jej nie wykonuje .Skoro odpadły przesłanki ,które legły u podstaw przyznania zasiłku pielęgnacyjnego należało decyzję z [...].03.2007 r. uchylić. Dalej w uzasadnieniu wyjaśniono ,że natychmiastowe wstrzymanie wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego ma swoja podstawę prawna a normie art. 108 kodeksu postępowania administracyjnego , a brak powołania tego przepisu przez organ pierwszej instancji nie ma istotnego znaczenia na treść zaskarżonej decyzji Powyższa decyzja SKO została zaskarżona do Sądu przez F. H . Z treści skargi wynika ,że skarżący nie zgadza się z decyzja organu pierwszej i drugiej instancji , podaje ,że córka J. nie jest obecnie leczona przez matkę i tym samym zasiłek nie jest przeznaczany na koszty leczenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i wskazano ,że decyzje zostały wydane w poszanowaniu procedury administracyjnej i są oparte na prawidłowych ustaleniach . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). Sąd Administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a Sąd Administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że Sąd Administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia, jako p.p.s.a. uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, iż Sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przekładając te teoretyczne rozważania na niniejszą sprawę należy stanowczo stwierdzić ,że wszystkie istotne a zarazem wystarczające ustalenia dla określenia komu należy wypłacać zasiłek pielęgnacyjny na córkę J. znajdują potwierdzenie w zgromadzonych dowodach w aktach administracyjnych. Należy w tym miejscu wskazać na dołączony w aktach administracyjnych wyrok z 3.12.2008 r. Sądu Apelacyjnego w Poznaniu sygn akt I A Ca 835/08 wraz z pełnym uzasadnieniem. Wyrokiem tym oddalono apelacje F.H. od wyroku Sądu Okręgowego w P. orzekającego rozwód F. i M.H. z winy pozwanego. Trafnie podano ,w uzasadnieniu obu decyzji ,że sąd powierzył M.H. prawo wykonywania władzy rodzicielskiej. Z obszernych motywów uzasadniający orzeczenie rozwodu z winy pozwanego wynika ,że matka dzieci faktycznie w pełni samodzielnie sprawuje opiekę nad wszystkimi dziećmi. F. H. pozostawiono prawo współdecydowania o ważniejszych sprawach dzieci i zobowiązano do partycypowania w kosztach utrzymania małoletnich dzieci stron poprzez płacenie renty alimentacyjnej w kwocie po [...] ,-zł dla każdego. W ocenie Sądu w pełni zasługuje na akceptacje wywód organu odwoławczego ,że w przypadku zmiany okoliczności związanych z sytuacją rodzinną organ orzekający w sprawach rodzinnych ma obowiązek uchylić ostateczną decyzję administracyjną na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń .Zgodnie bowiem z art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne. Wyjaśnić należy skarżącemu ,że okoliczność iż nie otrzymał treści wyroku rozwodowego lub nie zapoznał się z jego uzasadnieniem albo ,że z tym wyrokiem się nie zgadza nie ma w sprawie przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego na córkę J. żadnego znaczenia. Wyrok rozwodowy jest prawomocny. Istotna okoliczność związana ze sprawowaniem osobistej opieki nad córka J. przez jej matkę nie jest kwestionowana dlatego decyzja o chyleniu wcześniejszej decyzji przyznającej zasiłek pielęgnacyjny na córkę J. do wypłaty skarżącemu musiała zostać uchylona wobec istotnej zmiany okoliczności faktycznych . Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd uznał skargę w całości za nieuzasadnioną i na zasadzie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U . nr 153 poz.1270 / skargę oddalił . /-/E.Brychcy /-/B.Drzazga /-/W.Batorowicz br