II SA/Po 605/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik /spr/ Sędziowie Sędzia WSA Jan Szuma Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi M. P. K. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w dniu [...] kwietnia 2021 r. wydał orzeczenie nr [...] o zaliczeniu M. P. K. do grona osób posiadających lekki stopień niepełnosprawności. Decyzja została doręczona wnioskodawcy w dniu [...] maja 2021 r. W dniu [...] czerwca 2021 r. M. P. K. wniósł do Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie W. odwołanie od tej decyzji. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2021 r. , nr [...], Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie W. działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735; dalej: "K.p.a."), stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że orzeczenie z dnia [...] kwietnia 2021 r. zostało doręczone stronie w dniu [...] maja 2021 r., natomiast odwołanie zostało wniesione przez stronę w dniu [...] czerwca 2021 r., czyli po terminie określonym w § 16 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2021 r., poz. 857). W związku z uchybieniem terminu strona nie złożyła wniosku o jego przywrócenie. Pismem z dnia [...] lipca 2021 r. M. P. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie W. z dnia [...] czerwca 2021 r. , nr [...]. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Kontroli Sądu poddano postanowienie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie W. z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...], stwierdzające uchybienie przez M. P. K. terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie stopnia niepełnosprawności. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowi art. 134 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Termin do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie określa § 16 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2021 r., poz. 857), zgodnie z którym osoba zainteresowana może wnieść - w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia - odwołanie do wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, za pośrednictwem powiatowego zespołu, który wydał orzeczenie. W rozpoznawanej sprawie okolicznością bezsporną pozostaje, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało prawidłowo doręczone skarżącemu w dniu [...] maja 2021 r., co znajduje potwierdzenie w znajdującej się w aktach sprawy kopii zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej to orzeczenie (k. nienumerowana akt adm.). Orzeczenie to zawierało przy tym pouczenie o sposobie i terminie do wniesienia odwołania (k. nienumerowana akt adm.). Skoro orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało prawidłowo doręczone skarżącemu w dniu [...] maja 2021 r., termin do wniesienia odwołania upływał skarżącemu w dniu [...] maja 2021 r. Tymczasem jak wynika z akt sprawy, skarżący nadał przesyłkę poleconą nr [...] zawierającą odwołanie w Urzędzie Pocztowym M. G. 1 w dniu [...] czerwca 2021 r. (k. nienumerowana akt adm.). Skarżący niewątpliwie więc uchybił terminowi do wniesienia odwołania. Tym niemniej zauważenia wymaga, że odwołanie zostało wniesione przez skarżącego w czasie trwania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, wprowadzonego rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. 2020 r., poz. 491). Wobec tego w sytuacji ustalenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu organ odwoławczy winien mieć na uwadze, że do ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.; obecny Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm. - dalej: ustawa COVID-19) ustawą z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 2255), która weszła w życie w dniu 16 grudnia 2020 r., został dodany art. 15zzzzzn2, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu (ust. 1). W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2). W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (ust. 3). Powołana regulacja nie oznacza wyłączenia ogólnych reguł postępowania administracyjnego odnoszących się zasad wnoszenia środków odwoławczych, w tym stwierdzania uchybienia terminu do wniesienia odwołania lub przywracania terminu do wniesienia odwołania, lecz nową, dodatkową procedurę w okresie trwania pandemii i licznych zakażeń wirusem SARS-CoV-2, którą to procedurę w tej sprawie organ pominął. Dotychczas - co uczynił organ odwoławczy zaskarżonym postanowieniem - stwierdzano uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Obecnie jednak w przypadku uchybienia terminowi w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, istnieje obowiązek organu zawiadomienia strony o uchybieniu terminu (art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy COVID-19) i wyznaczenia jej terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2 przytoczonego wyżej przepisu). Tym samym zaskarżone postanowienie jest co najmniej przedwczesne, gdyż - jak wynika z akt sprawy – organ odwoławczy, przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, nie wywiązał się z obowiązku nałożonego na niego art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: "P.p.s.a."), uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie W. z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...], albowiem zostało wydane z naruszeniem art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy uwzględni przedstawione w niniejszym wyroku stanowisko Sądu w zakresie stosowania i wykładni art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19. Organ odwoławczy zawiadomi więc stronę o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania i wyznaczy jej termin 30 dni od dnia odebrania zawiadomienia na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na mocy art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 P.p.s.a.