II SA/Po 607/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Bela po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 06 maja 2009 r. sprawy ze skargi A. R., K. M., I. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej warunków zabudowy terenu; I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących solidarnie kwotę 200,- zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ E. Podrazik /-/ A. Łaskarzewska /-/ B. Drzazga Decyzją z dnia (...) kwietnia 2007 r., nr (...), Prezydent Miasta K. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania części parteru istniejącego budynku mieszkalno – handlowego z przeznaczeniem tej części na cele usługowe (gastronomia – utworzenie sali konsumpcyjnej "bistro – bar" na maksymalnie 30 miejsc oraz urządzenie zaplecza gastronomicznego) na terenie położonym w K. przy ul. (...). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., postanowieniem z dnia (...) kwietnia 2007 r. wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia, czy decyzja z dnia (...) kwietnia 2007 r. nie została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa), a więc czy zaistniały przesłanki do stwierdzenia jej nieważności. Uzasadniając swoje postanowienie Kolegium wskazało, że o zbadanie legalności rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta K. z dnia (...) kwietnia 2007 r. wnieśli: sam Prezydent w związku z interwencjami mieszkańców Osiedla (...), a także W. i Z. W., którzy zarzucili kwestionowanej decyzji rażące naruszenie prawa i uniemożliwienie im korzystania z ich nieruchomości. Decyzją z dnia (...) lipca 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia (...) kwietnia 2007 r. Zdaniem Kolegium decyzja powyższa została prawidłowo wydana na podstawie obowiązujących przepisów prawnych – ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. nr 80 poz. 717 ze zm.) oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. nr 164, poz. 1588). W toku prowadzonego postępowania nie stwierdzono zaistnienia przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta, w szczególności decyzja z dni (...) kwietnia 2007 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Wniosek o ponowne o rozpatrzenie sprawy wnieśli Mieszkańcy Osiedla (...) reprezentowani przez W. i Z. W., którzy podnieśli, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując sprawę wadliwie uznało, że decyzja o warunkach zabudowy z dnia (...) kwietnia 2007 r. spełnia warunki zasady dobrego sąsiedztwa, dokonało błędnego ustalenia stanu faktycznego, jak również wadliwie wskazało, że kwestionowana decyzja nie narusza przepisów odrębnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia (...) kwietnia 2008 r., nr (...), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję własną z dnia (...) lipca 2007 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Kolegium powtórzyło, że ponowna analiza akt sprawy wskazała, iż decyzja z dnia (...) kwietnia 2007 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a w szczególności postanowień ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Równocześnie organ pouczył wnioskodawców, że Prezydent Miasta K. prawidłowo wskazał w decyzji z dnia (...) kwietnia 2007 r., iż stwierdzenie dopuszczalnych poziomów hałasu może stanowić przesłankę uzasadniającą podjęcie działań określonych ustawą Prawo ochrony środowiska. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w dniu 02 czerwca 2008 r. "Mieszkańcy Osiedla (...)" – w imieniu których podpis pod skargą złożyła W. W. – wnosząc o jej uchylenie. Skarżący podtrzymali zarzuty, iż Kolegium wadliwie uznało, że w sprawie nie miało miejsce rażące naruszenie prawa, a więc przesłanka dająca możliwość stwierdzenia nieważności decyzji z dnia (...) kwietnia 2007 r. W szczególności organ nie wziął pod uwagę, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. decyzją z dnia (...) października 2006 r. wadliwie morzył postępowanie w przedmiocie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu, objętego decyzją o warunkach zabudowy, jak również oparł się na wadliwych ustaleniach dotyczących stanu faktycznego przedmiotowej nieruchomości. Pismem z dnia (...) sierpnia 2008 r. W. W. wskazała, że jako "Mieszkańcy Osiedla (...)" skargę wnieśli: ona oraz P. J., R. J., A. R., K. M. oraz I. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 13 listopada 2008 r. odrzucił skargę wniesioną przez W. W., P. J. oraz R. J. z uwagi na nieuiszczenie wpisu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Dla prawidłowego rozpatrzenia niniejszej sprawy kluczowe znaczenie ma treść uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007r., II GPS 2/2006 (ONSAiWSA 2007, nr 3, poz. 61), zgodnie z którą art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) ma zastosowanie do członka samorządowego kolegium odwoławczego w postępowaniu wszczętym na wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Oznacza to, że pracownik organu administracji publicznej, którym jest też pracownik samorządowego kolegium odwoławczego, powinien być wyłączony od udziału w postępowaniu o ponowne rozpatrzenie sprawy wszczętym w oparciu o treść przepisu art. 127 § 3 kpa, jeżeli brał udział w postępowaniu poprzedzającym. Sąd podkreśla, że treści art. 269 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika ogólnie wiążąca wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych moc uchwał podjętych w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dopóki więc nie nastąpi zmiana stanowiska, dopóty sąd Administracyjny zobowiązany jest uchwałę respektować. Dodatkowo wskazać należy, iż pogląd zawarty w zaprezentowanej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego znalazł aprobatę w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 2008 r., sygn. akt P 57/07. Jak wskazał, w powyższym wyroku, Trybunał, art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 kpa w zakresie, w jakim nie wyłącza członka samorządowego kolegium odwoławczego z postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy członek ten brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 78 Konstytucji. Trybunał stwierdził, że celem wyłączenia członka Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest zapewnienie bezstronności w postępowaniu odwoławczym. Nie do zaakceptowania bowiem pozostawałaby sytuacja, w której pracownik biorący udział w wydaniu zaskarżonej decyzji następnie brałby udział w postępowaniu, którego celem jest ocena prawidłowości zakwestionowanej decyzji. Kluczowe znaczenia ma stwierdzenie, że z dwóch elementów, które składają się na istotę dwuinstancyjności, większą wagę, dla ochrony praw i interesów jednostek, przypisano dwukrotnemu rozpatrzeniu sprawy, a nie okoliczność, iż dokonują tego dwa różne organy. Względy prawdy obiektywnej nakazują zatem wyłączyć członka Samorządowego Kolegium Odwoławczego od udziału w postępowaniu, gdy brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Wskazane powyżej rozważania muszą zostać odniesione do poniższej sprawy. Jak bowiem wynika z analizy akt administracyjnych Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją rozpatrzyło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w składzie, w którym udział wzięli pracownicy Kolegium, którzy orzekali przy wydaniu decyzji z dnia (...) lipca 2007 r. Mianowicie zarówno przy wydaniu decyzji z (...) lipca 2007 r., jak i decyzji z dnia (...) kwietnia 2008 r. wydanego w następstwie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, udział wzięli W. G. i L. B. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wydana została z naruszeniem 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 kpa a więc z rażącym naruszeniem prawa określonym w art. 156 § 1 pkt. 2 kpa dającym podstawę do stwierdzenia jej nieważności. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze uwzględni stanowisko Sądu przedstawione w uzasadnieniu wyroku. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium w K. z dnia (...) kwietnia 2008 r. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 wymienionej ustawy. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na mocy art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ E. Podrazik /-/ A. Łaskarzewska /-/ B. Drzazga BR