II SA/Po 607/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2017-08-31

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy referendarz sądowy jest właściwy do rozpoznania wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sytuacji, gdy Naczelny Sąd Administracyjny przekazał rozstrzygnięcie o kosztach do sądu pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Referendarz sądowy jest właściwy do rozpoznania wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym w sytuacji, gdy Naczelny Sąd Administracyjny przekazał rozstrzygnięcie o kosztach do sądu pierwszej instancji. Jest to czynność referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy, zgodnie z art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę E.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i przyznał pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie za I instancję. Pełnomocnik wniósł skargę kasacyjną do NSA wraz z wnioskiem o przyznanie kosztów. NSA rozpoznał skargę kasacyjną i przekazał rozstrzygnięcie o kosztach pomocy prawnej do rozpoznania sądowi I instancji. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano r.pr. B. N. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu wynagrodzenie w określonej kwocie, w tym podatek od towarów i usług.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku r.pr. B. N. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi E.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2015r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia przyznać r.pr. B. N. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu wynagrodzenie w kwocie [...] zł ([...]), w tym [...] zł ([...]) tytułem podatku od towarów i usług. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska W związku z przyznaniem skarżącemu E. K. prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Okręgowa Izba Radców Prawnych wyznaczyła do jego reprezentowania r.pr. B. N. (k. 25 akt sąd.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 25 listopada 2015r. oddalił skargę skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz przyznał pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia za I instancję. Pełnomocnik skarżącego ustanowiony w ramach prawa pomocy wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu sporządzoną przez siebie na zasadzie prawa pomocy skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wraz z wnioskiem o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej nawet w części. Pełnomocnik prawidłowo zawiadomiony o rozprawie nie stawił się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (k. 106 akt sąd.). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną i rozstrzygniecie o kosztach pomocy prawnej przekazał do rozpoznania przed sądem I instancji. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369, dalej "P.p.s.a.") do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu (...) za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Na podstawie art. 250 §1 P.p.s.a. wyznaczony pełnomocnik, otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych udokumentowanych wydatków. W rozpoznawanej sprawie szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1805). Skarga kasacyjna została bowiem wniesiona do Sądu 02 lutego 2016r., zatem przed datą wejścia w życie (2 listopada 2016r.) nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1715). Zgodnie z §22 rozporządzenia z 2016r. do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W myśl przepisu §2 rozporządzenia z 2015r. koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego. W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę, rozumianą jako wynagrodzenie pełnomocnika, ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Zgodnie z treścią § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji: za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Opłata, o której mowa w pkt 1 dotycząca postępowania przed sądem administracyjnym w I instancji, do którego nawiązuje § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia, wynosi zgodnie z pkt 1 lit "c" 480 zł. W rozpoznawanej sprawie, pełnomocnik został wyznaczony przed wydaniem wyroku Sądu I instancji, zatem otrzymał wynagrodzenie za I instancję oraz nie stawił na rozprawie przed NSA. Zgodnie zatem z § 4 ust. 1 rozporządzenia, należało ustalić opłatę za czynności radcy prawnego w wysokości ½ opłaty maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia, nie mniej niż 240 zł, czyli w wysokości ½ opłaty maksymalnej wynoszącej 240 zł (50% x 480 zł). Kwota 240 zł stanowi bowiem opłatę maksymalną obliczoną jako 50 % kwoty 480 zł, co wynika z treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" w związku z pkt 1 lit "c" rozporządzenia. Opłata za udzielenie pomocy prawnej skarżącemu wynosi zatem [...] zł. Zgodnie z §4 ust. 3 rozporządzenia opłatę podwyższa się o obowiązującą w dacie orzekania stawkę podatku VAT. Pełnomocnik oświadczył, bowiem że świadczył usługę pomocy prawnej w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Mając powyższe na uwadze, w niniejszej sprawie należało przyznać pełnomocnikowi z urzędu, który prowadził sprawę także przed I instancją wynagrodzenie za udzieloną skarżącemu pomoc prawną obejmującą sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, w łącznej wysokości [...] zł., wraz z podatkiem VAT w kwocie [...] zł. Z tych względów, na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" i pkt 1 lit "c" oraz § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia, orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło