II SA/Po 608/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 sierpnia 2012 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. J. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2012 r. [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia zwolnić P. J. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący P. J. złożył wniosek o umorzenie kwoty 500 zł ze względu na niskie dochody w gospodarstwie lub zwolnienie od kosztów sądowych (k. 10 akt sąd.). Argumentował, że posiada ziemię klasy V i VI i nie uzyskuje tak dużych dochodów, aby zapłacić całą kwotę kosztów. Oświadczył, że gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, synem i trzema córkami. Rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę córki E. w wysokości [...] zł miesięcznie oraz z gospodarstwa rolnego skarżącego, zajmującego się produkcją mleka, z którego uzyskuje dochód w wysokości [...] zł miesięcznie. Nadto podał, że posiada dom o powierzchni 200 m², nieruchomość rolną o powierzchni 13 ha. Nie posiada żadnych innych nieruchomości, czy oszczędności. Wskazał, że posiada 8-letni samochód osobowy marki Fiat Panda i 13-letni traktor marki Ursus. Skarżący oświadczył, że córka E. studiuje w P. i swoje dochody przeznacza na naukę, młodsze córki uczą się w gimnazjum, żona i syn skarżącego pracują razem z nim w gospodarstwie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) co do zasady nie przewidują umorzenia należności z tytułu kosztów sądowych. Strona postępowania może zwrócić się o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego swojego utrzymania i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 245 §3 p.p.s.a.). Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić nawet najmniejszej należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego przedstawiona we wniosku o prawo pomocy uzasadnia ocenę, że nie jest on w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na najniższe nawet koszty sądowe. Z oświadczenia wynika, że aktualnie 5-osobowa rodzina utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z gospodarstwa rolnego. Najstarsza córka wprawdzie pracuje i otrzymuje wynagrodzenie, ale studiuje i dochody przeznacza na swoje konieczne wydatki. Wysokość tego wynagrodzenia nie jest również taka, by mogła w znaczący sposób wesprzeć rodzinę. Z dochodów z gospodarstwa skarżący musi zatem pokryć wszystkie konieczne koszty utrzymania siebie, żony, syna i dwóch uczących się córek. Doświadczenie życiowe wskazuje, że może zaspokoić jedynie konieczne potrzeby bieżącego utrzymania i to w minimalnym zakresie. Wobec powyższego przyjąć należy, że wnioskodawca nie dysponuje wolnymi środkami, które mógłby przeznaczyć na poniesienie kosztów sądowych chociażby w części. W tym stanie rzeczy należało przyznać prawo pomocy i zwolnić wnioskodawcę od kosztów sądowych w całości. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Z powyższych względów, na podstawie art. 258 § 1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska