II SA/Po 611/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek (spr.) Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Walentyna Długaszewska Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2005 r. sprawy ze skargi Cz. J. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej, I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ W. Długaszewska /-/ T.M. Geremek /-/ B. Koś KS Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, decyzją nr [...] z dnia [...] r., działając na podstawie przepisów art.5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j.Dz.U. nr 98 z 2000 r. poz.1071) oraz § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 R. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65 poz. 294 z późn. zm.) i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawie zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. nr 132 poz.1115) - nie stwierdził u Cz. J. choroby zawodowej wymienionej w poz. 7 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. W uzasadnieniu tej decyzji podano że Wielkopolskie Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu w dniu [...] r., po przeprowadzeniu badań internistycznych, laryngologicznych, audiometrycznych, spirometrycznych w miesiącach październiku 200l r., kwietniu 2002 r., we wrześniu 2002 r. w którym wykonano dodatkowe badanie foniatryczne, wydało orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania u Cz. J. choroby zawodowej. Jak to wynika z uzasadnienia tego orzeczenia, badania i obserwacje wykazały u Cz. J. przewlekłe zmiany zapalenia krtani proste o charakterze poinfekcyjnym, które nie zostały spowodowane wysiłkiem głosowym i nie upośledzają w sposób istotny funkcji narządu głosu, a nadto przewlekłe proste zapalenie krtani nie mieści się w wykazie chorób zawodowych. W wyniku odwołania Cz. J. od tego orzeczenia Instytut Medycyny Pracy w Ł., jako jednostka orzecznicza II stopnia, po przeanalizowaniu całości dostarczonej dokumentacji dot. przebiegu pracy zawodowej, narażenia na wzmożony wysiłek głosowy oraz w oparciu o wyniki przeprowadzonego badania otolaryngologicznego, foniatrycznego i videostroboskopowego również wydał orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, nie stwierdzono bowiem zmian organicznych w postaci guzków głosowych, wtórnych zmian przerostowych, bądź cech niedowładu fałdów głosowych, które są charakterystyczne dla następstw nadmiernego wysiłku głosowego. Z przeprowadzonego wywiadu epidemiologicznego oraz zaświadczenia zakładu pracy tj. Szkoły Podstawowej w K. wynika że Cz. J. wykonywał pracę jako nauczyciel w warunkach narażenia zawodowego (nadmierny wysiłek głosowy) w latach 1971-2001. W świetle jednak materiału dowodowego, a w szczególności danych wynikających z badań i orzeczeń wskazanych wyże jednostek orzeczniczych schorzenie krtani występujące u Cz. J. nie wykazuje cech charakterystycznych dla następstw nadmiernego wysiłku głosowego i nie mieści się w wykazie chorób zawodowych. W odwołaniu od tej decyzji Cz. J. podniósł, że nie zgadza się ze stanowiskiem Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz z orzeczeniami Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy oraz Instytutu Medycyny Pracy zarzucając, że lekarz tego Instytutu w ogóle nie przeprowadziła stosownego badania stwierdzając że pacjent nie chce z nią współpracować. Odwołujący się zakwestionował orzeczenia lekarskie, polemizując z ich ustaleniami. Państwowy Wojewódzki Inspektor, decyzją nr [...] z dnia [...] r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i stanowisko prawne organu I instancji, że rozpoznane u Cz. J. zmiany chorobowe nie wykazały cech choroby zawodowej narządu głosu pod postacią guzków głosowych, wtórnych zmian przerostowych bądź cech niedowładu fałdów głosowych, które są charakterystyczne dla następstw nadmiernego wysiłku głosowego. Cz. J. wniósł skargę do sądu administracyjnego, podnosząc okoliczności i argumenty podobne jak w toku dotychczasowego postępowania, podkreślając, że decyzje odmawiające stwierdzenia u niego choroby zawodowej są dla niego krzywdzące. Odpowiadając na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł ojej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści § l rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65 z 1983 r. poz.294 z późn.zm.) za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiących załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. W niniejszej sprawie niesporne jest rozpoznanie u skarżącego przewlekłych zmian zapalnych krtani prostych o charakterze poinfekcyjnym (Wielkopolskie Centrum Medycyny Pracy) oraz ustalenia kliniczne w Instytucie Medycyny Pracy im . J.N. w Ł. wskazujące na przewlekły prosty nieżyt błony śluzowej krtani, zaburzeń czynnościowych głosu typu dysfonii funkcjonalnej i asymetrii krtani. Schorzenia te nie są wymienione w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, a w szczególności nie odpowiadają schorzeniom wymienionym w poz. 7 wykazu tj. przewlekłym schorzeniom narządu głosu związanych z nadmiernym wysiłkiem głosowym (guzki śpiewacze, niedowład strun głosowych, zmiany przerostowe). Nie budzi również wątpliwości przebieg postępowania epidemiologicznego, ustalenia co do warunków występujących w środowisku pracy skarżącego, który w latach 1971-2001 pracował jako nauczyciel i w tym czasie był niewątpliwie narażony na nadmierny wysiłek głosowy. Podkreślić jednak należy, że warunkiem uznania schorzenia za chorobę zawodową, jest łączne spełnienie dwóch przesłanek wskazanych w tym przepisie tj. objecie go przedmiotowym wykazem oraz jako następstwo działania czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Jakkolwiek spełnienie drugiej przesłanki jest możliwe w sytuacji skarżącego to stwierdzone schorzenie nie figurowało w wykazie chorób zawodowych, załączniku do rozporządzenia z 1983 r., na które powoływały się organy sanitarne obu instancji. Zauważyć jednak należy, że rozporządzenie to zostało zmienione rozporządzeniem z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. (Dz.U. nr 132 z dnia 19.08.2002r. poz. 1115). Rozporządzenie weszło w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. W wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do tego nowego rozporządzenia pod poz. 15 pkt. 3 trwała dysfonia jako przewlekła choroba narządu głosu spowodowana nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat zostało uznane za chorobę zawodową. U skarżącego stwierdzono m.in. zaburzenia czynnościowe głosu typu dysfonii hyperfunkcjonalnej. W tej sytuacji istotne jest ustalenie, które przepisy należało stosować w niniejszej sprawie. Przepisy rozporządzenia z 1983 r., czy tez rozporządzenia z 2002 r., które mogą być korzystniejsze dla skarżącego. Decyzje organów sanitarnych powołują się na wykaz chorób zawodowych, stanowiący załącznik do rozporządzenia z 1983 r., jednak w aktach sprawy jest zawiadomienie o wszczęciu postępowania przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r., a zatem już pod rządami nowych przepisów. Wobec powyższego należy wyjaśnić, kiedy faktycznie wszczęto postępowanie w niniejszej sprawie, a w związku z tym, które przepisy należało w sprawie zastosować oraz czy objęcie w nowym wykazie trwałej dysfonii głosowej jako choroby zawodowej ma wpływ na chorzenie stwierdzone u skarżącego. Z tych względów w oparciu o art.145 §.l pkt. l lit. c i art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270) należało orzec jaki w sentencji wyroku. /-/ W. Długaszewska /-/ T.M. Geremek /-/ B. Koś KS