II SA/Po 611/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Bela po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 06 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody W. na rzecz skarżącego kwotę [...] zł (...) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ W. Batorowicz /-/ B. Drzazga /-/ J. Szaniecka Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta P. udzielił pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych z funkcją mieszkalno-usługową przy ul.S. w P.. Zawiadomieniem z dnia [...] r. inwestor poinformował o zakończeniu budowy. Pismem z dnia [...] r. H.. W. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją w sprawie pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych z funkcją mieszkalno-usługową. Skarżący podał, iż mimo to, że jest właścicielem nieruchomości graniczącej bezpośrednio z działką, na której zrealizowano przedmiotową inwestycję nie brał udziału w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę i nie zdawał sobie sprawy, że realizacja tej inwestycji wymagała wydania stosownej decyzji. O wydaniu decyzji skarżący powziął wiadomość dopiero [...] r. Po rozpatrzeniu wniosku, decyzją z [...] r. Prezydent Miasta P. odmówił wszczęcia postępowania, a decyzja jego została uchylona decyzja Wojewody W. z [...] r. i sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W toku postępowania ustalono, że skarżący wraz z małżonką od [...] r. zamieszkują na nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z działką na której zrealizowano sporną inwestycję. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent Miasta P. decyzją [...] r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę. Wskazując na motywy podjętego rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, że w jego ocenie skarżący wiadomość o wydaniu decyzji w sprawie pozwolenia na budowę spornego obiektu podjął w czasie realizacji tej inwestycji to jest przed [...]r. Prowadzone roboty budowlane, jak również zamieszczenie tablicy informacyjnej zawierającej dane o decyzji na podstawie, której przystąpiono do realizacji robót, było okolicznością ujawniającą, że w sprawie prowadzono postępowanie zakończone decyzją ostateczną, w którym wnioskodawca nie brał udziału. W ocenie organu, wniosek o wznowienie postępowania złożono po terminie, o którym mowa w art. 148 § 2 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). W przewidzianym ustawą terminie odwołanie wniósł H.. W. podnosząc, że w toku postępowania nie wyjaśniono wszystkich wątpliwości, na które uwagę zwrócił organ odwoławczy uchylając decyzję organu I instancji decyzją z [...] r. Wojewoda W. decyzją z [...] r. utrzymał jednak zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ I instancji ustalił, ze skarżący w toku całego procesu inwestycyjnego zamieszkiwał w bezpośrednim sąsiedztwie spornej inwestycji, i widział prowadzone prace budowlane, stąd przyjąć należy, że już wtedy wiedział on o kwestionowanej decyzji w sprawie pozwolenia na budowę. Pomimo dwukrotnego wezwania do złożenia wyjaśnień w przedmiotowej sprawie, skarżący nie skorzystał z tego prawa. Skoro, więc miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, należało stwierdzić, że wniosek wpłynął z uchybieniem tego terminu. W skardze do sądu administracyjnego H.. W. wniósł o uchylenie decyzji Wojewody wyjaśniając, że informację o wydaniu decyzji w sprawie pozwolenia na budowę uzyskał on [...]. od urzędnika Wydziału Urbanistyki, a w okresie realizacji inwestycji nie przyjmował założenia, że organy administracji mogą działać z naruszeniem przepisów prawa. Podkreślił nadto, iż wiedza o prowadzonych w sąsiedztwie robotach nie jest tożsama z dowiedzeniem się o wydaniu pozwolenia na budowę. W związku z tym w skardze podniesiono zarzut naruszenia art. 6, 7, 8 i 9 kpa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Impulsem dla wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie było pismo skarżącego z dnia [...] r. Żądaniem zawartego w nim wniosku objęto wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją w sprawie pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych z funkcją mieszkalno-usługową. Wznowienie postępowania administracyjnego składa się z dwóch etapów, przy czym pierwszy obejmuje jedynie badanie formalnoprawnej dopuszczalności wznowienia postępowania administracyjnego. Postępowanie wstępne - wznowieniowe poświęcone jest badaniu przesłanek formalnoprawnych. Rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania, organ w pierwszej fazie postępowania bada dopuszczalność wznowienia, tj. zachowanie terminu (art. 148 kpa) oraz wyjaśnia czy osobie wnoszącej podanie przysługuje przymiot strony oraz czy strona powołuje ustawową podstawę wznowienia. Postępowanie w niniejszej sprawie przeprowadzono jednak z naruszeniem przepisów postępowania. Poczynione w toku postępowania administracyjnego ustalenia nie pozwalają, bowiem jednoznacznie przesądzić, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 kpa. Skoro bowiem skarżący konsekwentnie zaprzecza, iż informacja o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę dotarła do niego wcześniej niż data przez niego wskazywana, to obowiązkiem organu było zebranie materiału dowodowego w zakresie prawdziwości tego twierdzenia. Takim dowodem mogła być informacja o wydaniu decyzji umieszczona na tablicy informacyjnej na terenie budowy o ile tablicę taką wystawiono. Bezspornie rozpoczęcie przez inwestora robót budowlanych i zamieszczenie na tablicy informacyjnej ustawionej na budowie danych o wydaniu pozwolenia na budowę byłoby okolicznością ujawniającą, że roboty prowadzone są na podstawie wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę por. wyrok NSA z [...] r., sygn. [...]). W dacie realizacji inwestycji, której dotyczy złożony przez skarżącego wniosek kierownik budowy był obowiązany do umieszczenia na budowie, w widocznym miejscu tablicy informacyjnej. Obowiązek ten wynikał z treści obowiązującego wówczas art. 42 ust. 2 pkt 2 ustawy z 07.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.). W wydanym na podstawie delegacji ustawowej zarządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15.12.1994 r. w sprawie dziennika budowy oraz tablicy informacyjnej (M.P. z 1995 r. Nr 2, poz. 29) określono jakie dane winna zawierać tablica informacyjna. W myśl § 13 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia tablica informacyjna powinna zawierać numer pozwolenia na budowę oraz nazwę, adres i numer telefonu właściwego organu nadzoru budowlanego. W świetle powyższego i zgromadzonego w sprawie materiału, dopiero jednoznaczne ustalenie, że wynikający z art. 42 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego obowiązek - umieszczenia tablicy informacyjnej - został wykonany przy realizacji spornej inwestycji, pozwoli przyjąć, że skarżący dowiedział się o wydaniu decyzji już w trakcie budowy i przesądzi, że wniosek o wznowienie postępowania złożono z uchybieniem terminu z art. 148 kpa. Rozstrzygnięcie wydane w braku takich ustaleń narusza przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Biorąc powyższe pod uwagę należało uznać, iż sprawa nie została wyjaśniona zgodnie z regułami zawartymi w art. 7, art. 77, art. 80 kpa. Przy ponownym rozpoznaniu, rzeczą organu będzie powtórne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, z uwzględnieniem tych zasad. W szczególności uzasadnione będzie przesłuchanie kierownika budowy, inwestora lub osoby zatrudnione na budowie, celem ustalenia czy tablica informacyjna była umieszczona na budowie w okresie realizacji inwestycji. Okoliczność ta nie znajduje, bowiem potwierdzenia w materiale zebranym w aktach sprawy. Zebrany w sprawie materiał dowodzi, iż organy rozstrzygnięcie wydały na podstawie ustaleń poczynionych z naruszeniem obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do załatwienia sprawy przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego ( art.7 i 77 kpa.) oraz przekroczyły wyrażoną przepisem art. 80 kpa zasadę swobodnej oceny dowodów, której podstawę musi stanowić całokształt materiału dowodowego. Ewentualne ustalenie, że tablica nie była wystawiona, przy braku innych dowodów przesądzających o pozyskaniu przez skarżącego wiedzy o wydaniu decyzji, doprowadzić winno organ do wniosku, że skarżący dowiedział się o wydaniu decyzji w dacie przez siebie wskazywanej. W takiej sytuacji organ po ustaleniu istnienia pozostałych przesłanek z art. 149 § 2 kpa zobowiązany będzie do wznowienia postępowania. Zgodnie z art. 150 § 1 kpa organem właściwym w sprawie wznowienia postępowania jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji. Przeniesienie kompetencji na organ wyższego stopnia następuje tylko w razie, gdy przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu, który wydał w sprawie decyzje ostateczną. Miało by to miejsce gdy na skutek działania lub zaniechania organu nastąpiła wadliwość postępowania wyliczona w art. 145 § 2 kpa, np. świadome dopuszczenie sfałszowanego dowodu, niezastosowanie przepisów o wyłączeniu pracownika lub organu, świadome niezawiadomienie strony lub jej pełnomocnika o wszczęciu postępowania. Jeżeli strona żąda wznowienia postępowania z tej przyczyny, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu to organem właściwym do rozstrzygnięcia o tym żądaniu w myśl art.150 § 2 kpa jest organ wyższego stopnia tylko wówczas, gdy było to wynikiem zamierzonego działania organu prowadzącego poprzednie postępowanie w celu uniemożliwienia tej stronie wzięcia udziału w tym postępowaniu. Takiego zamiaru przypisać organowi w niniejszej sprawie nie można. Zatem, zarzut skargi naruszenia przepisu art. 150 § 2 kpa okazał się nietrafny. Mając powyższe względy na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję celem ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego w naprowadzonym w uzasadnieniu wyroku kierunku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy p.p.s.a. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o art. 152 ustawy p.p.s.a. /-/ W.Batorowicz B.Drzazga /-/ J.Szaniecka Za nieobecnego sędziego korzystającego z urlopu uzasadnienie wyroku podpisał’ sędzia /-/ W.Batorowicz MK