II SA/Po 612/07

Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 marca 2008 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P.D. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych postanawia 1. zwolnić P.D. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla P.D. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka Skarżący P.D. wniósł o przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie. We wniosku o prawo pomocy złożonym na urzędowym formularzu skarżący oświadczył, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jest rencistą, a wysokość wypłacanych mu świadczeń wynosi jedynie [...] zł. Będąc po przeszczepie nerki nie może podejmować jakiejkolwiek pracy, więc nie jest w stanie zapłacić kosztów postępowania. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku skarżący podał, że dysponuje działką o powierzchni [...] m² w [...], na której znajduje się budynek gdzie ma mieszkanie o powierzchni [...] m² wraz z pomieszczeniem gospodarczym o powierzchni [...] m². Skarżący wezwany w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i finansowego oświadczył, że nie ma innych stałych dochodów prócz renty w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Z Ośrodka Pomocy Społecznej otrzymał jednorazowy zasiłek celowy w wysokości [...] zł na leki oraz uzyskuje zasiłek stały w okresie od stycznia do kwietnia 2008r. w wysokości [...] zł. Wnioskodawca oświadczył, że nie prowadzi działalności gospodarczej. Posiada warsztat, który przekształcił na pomieszczenie mieszkalno-gospodarcze, gdzie mieszka i które nie przynosi mu żadnych dochodów. Oświadczył, że ma samochód osobowy marki [...] z 1991 r., który sporadycznie używa dojeżdżając na badania kontrolne. Jego szacunkowa wartość to około [...] zł. Wnioskodawca oszacował koszty miesięcznego bieżącego utrzymania (media i "pochodne") na kwotę 500 zł, koszty leczenia i leków – około 130 zł, oświadczył, że wydatki te pokrywa z darowizny otrzymanej od rodziców emerytów. Załączył następujące kserokopie dokumentów: - przelewu renty z ZUS z lutego 2008r. na kwotę [...] zł. - pisma z dnia 3 grudnia 2007r. od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] o ograniczeniu zajęcia renty z tytułu zaległych wierzytelności alimentacyjnych oraz odsetek i opłaty egzekucyjnej na łączną kwotę 18.431,07 zł. - dwóch faktur za energię elektryczną za okres od października do grudnia 2007r. na kwotę 20,92 zł i 128,04 zł. - umowy pożyczki gotówkowej z 20 lutego 2007r. na kwotę 6.615 zł na 48 rat z miesięczną ratą w wysokości 223 zł. wraz z dowodami wpłaty raty 11 i 12. - faktury za telefon w wysokości 28 zł. - orzeczenia z dnia 24 kwietnia 2006 r. o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, wydanym okresowo do dnia 30 kwietnia 2009 r. - odpisu z księgi wieczystej kw nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych w [...], z którego wynika, że P.D. jest jedynym właścicielem działki o powierzchni [...] m², sposób jej korzystania ustalono jako tereny mieszkalne i grunty orne, brak obciążeń. - PIT 40A, z którego wynika dochód wnioskodawcy w 2006 r. w wysokości [...] zł. Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić należności sądowych nawet w części (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Wnioskodawca winien jednak wykazać, że nie ma realnych możliwości zgromadzenia środków celem pokrycia wymaganych należności. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach oraz jego uzupełnienia wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Uzyskuje wprawdzie stałe miesięczne dochody z tytułu renty, ale w wysokości, która nie pozwala nawet na pokrycie niezbędnych bieżących wydatków jego utrzymania. Korzysta więc z pomocy opieki społecznej oraz rodziny. Na wnioskodawcy ciążą zaległości alimentacyjne w znacznej wysokości egzekwowane przez komornika oraz raty kredytowe. Stan zdrowia uniemożliwia przy tym skarżącemu podjęcie pracy. Wprawdzie skarżący posiada majątek nieruchomy, który co do zasady pozbawia możliwości skorzystania z prawa pomocy, bowiem stanowi źródło dodatkowego zarobkowania, jednak możliwości te muszą być realne. Zgodnie z oświadczeniem, wnioskodawca przeznacza posiadaną nieruchomość jedynie na cele mieszkalne. Biorąc pod uwagę przewidywaną wysokość kosztów sądowych, w takim stanie sprawy, przyjąć należy, że wnioskodawca nie ma możliwości ich uiszczenia nawet w części. Tym bardziej, przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, że nie może wygospodarować środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Należało, zatem uwzględnić wniosek o prawo pomocy i w tym zakresie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka