II SA/Po 613/02
WyrokWSA w Poznaniu2004-06-04
Skład orzekający: Sędzia NSA Jolanta Szaniecka, Sędzia NSA Grażyna Radzicka, Asesor sąd. Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samowolnie wybudowany budynek letniskowy, niebędący trwale związany z gruntem, ale użytkowany dłużej niż 120 dni, może być uznany za tymczasowy obiekt budowlany wymagający jedynie zgłoszenia, a nie pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Samowolnie wybudowany budynek letniskowy, nawet jeśli nie jest trwale związany z gruntem, ale jest użytkowany dłużej niż 120 dni i nie spełnia kryteriów tymczasowego obiektu budowlanego określonych w art. 29 ust. 1 pkt 5a Prawa budowlanego, wymaga pozwolenia na budowę. Brak takiego pozwolenia uzasadnia zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego i nakazanie rozbiórki obiektu.Stan faktyczny
Skarżący nabyli niezabudowaną działkę w 1999 r. i wybudowali na niej budynek letniskowy bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego uznały obiekt za samowolę budowlaną i nakazały jego rozbiórkę na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Skarżący twierdzili, że obiekt jest tymczasowy, stanowi modernizację istniejącej szopy i że teren ma być przeznaczony pod zabudowę rekreacyjną. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję o rozbiórce.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka /spr./ Sędzia NSA Grażyna Radzicka Asesor sąd. Karol Pawlicki Protokolant Sekr.sąd. Katarzyna Bela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi B. i J. H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego; o d d a l a s k a r g ę /-/ K.Pawlicki /-/ J.Szaniecka /-/ G.Radzicka MK
Decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.) nakazał B. i J. H. dokonać rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku letniskowego, zlokalizowanego na działce nr [...] w S., gmina W.
W motywach powołanej decyzji wyjaśniono, że B. i J. H. [...] października 1999 r. nabyli działkę, na której zrealizowano przedmiotowy obiekt. Według oświadczenia inwestora obiekt, będący przedmiotem rozbiórki, powstał w następstwie rozbudowy drewnianej szopki. Twierdzeniom tym przeczy jednak treść aktu notarialnego z [...] października 1999 r., z którego wynika, że B. i J. H. nabywali niezabudowaną działkę. Fakt niezabudowania działki przed 1999 r. przyznał także geodeta, a dodatkowo potwierdza to dokumentacja państwowego archiwum geodezyjnego.
Okolicznością bezsporną jest to, że inwestor nie posiada pozwolenia na budowę oraz to, że na działce nr [...] wybudowano budynek letniskowy, parterowy, niepodpiwniczony z poddaszem użytkowym o konstrukcji drewnianej, posiadający dach dwuspadowy, pokryty płytami falistymi typu "Ondulaine", o rozmiarach 4, 0 m na 5, 0 m.
Organ nadzoru budowlanego wyjaśniając, że tego typu budynek, w rozumieniu art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, należy uznać za obiekt budowlany, wskazał, że w przypadku braku pozwolenia na budowę naruszona zostaje norma art. 48 ustawy Prawo budowlane, co skutkuje obligatoryjnym wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli B. i J. H. wyjaśniając, że w 1999 r. nabyli przedmiotową działkę i płacą z tego tytułu podatki, a spędzając wakacje potrzebują schronienia. Ponadto podnieśli, że teren, na którym został wybudowany budynek ma być przeznaczony pod zabudowę rekreacyjną oraz, że znajduje się on poza strefą ochronną, tj. 120 m. od lustra wody.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ drugiej instancji ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu stwierdził, że dla sprawy nie ma znaczenia fakt płacenia podatków od gruntów letniskowych czy zamiar przekwalifikowania terenu na letniskowy w planie zagospodarowania przestrzennego, istotne dla sprawy jest to, że inwestorzy popełnili samowolę budowlaną. Warunkiem wystarczającym do orzeczenia nakazu rozbiórki jest fakt, że obiekt powstał bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Inwestorzy naruszyli bowiem przepis art. 28 Prawa budowlanego, który stanowi, że "Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu."
Wobec powyższego organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania.
B. i J. H. wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się uchylenia decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W skardze zarzucili naruszenie prawa materialnego przez nie zastosowanie art. 29 Prawa budowlanego oraz naruszenie przepisów postępowania - mianowicie art. 7 kpa.
W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że obiekt będący przedmiotem rozbiórki błędnie został zaklasyfikowany jako budynek w rozumieniu art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. W ocenie skarżących stanowi on tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 powołanej ustawy, albowiem nie jest trwale związany z gruntem a jego konstrukcja spoczywa swobodnie na położonych bloczkach betonowych. Ponadto, stanowi on modernizację wzniesionego uprzednio w latach 1990- 1991 obiektu o konstrukcji drewnianej.
Skarżący dodatkowo wskazali, że z jednej strony zobowiązani są do płacenia podatków, z drugiej - pozbawieni są możliwości realizacji przysługujących im uprawnień wobec braku środków finansowych gminy na opracowanie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, że przedmiotowy budynek, wbrew sugestiom zawartym w skardze nie może być uznany za tymczasowy obiekt budowlany, w rozumieniu art. 29 pkt 5a Prawa budowlanego. Tymczasowym obiektem budowlanym jest obiekt, który nie jest połączony trwale z gruntem i przewidziany do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce, w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym stanowi art. 30 ust. 1, nie później niż w okresie 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Okres użytkowania budynku podlegającego nakazowi rozbiórki jest wielokrotnie dłuższy niż 120 dni. Dlatego też organ administracji wydał decyzję w oparciu o treść art. 48 Prawa Budowlanego.
Organ odwoławczy odnosząc się do terminu, w którym budynek został zrealizowany wskazał, że w aktach sprawy znajdują się mapy sytuacyjno - wysokościowe z października 2000 r., z [...] lipca 2000 r., oraz z [...] czerwca 2000 r., z których wynika, że na działce nr [...] nie istniał żaden obiekt. Potwierdzeniem tego jest też treść aktu notarialnego z dnia [...] października 1999 r., z którego wynika, że inwestorzy nabyli niezabudowaną działkę oraz oświadczenie złożone przez geodetę T.L., który dokonał podziału działki nr [...].
Ubocznie organ odwoławczy zauważył, że gdyby nawet przyjąć twierdzenia skarżącego, że na działce istniała szopa drewniana, to zakres prowadzonych później robót wiązałby się z koniecznością jej rozbiórki, a wybudowanie nowego obiektu wymagałoby i tak uzyskania pozwolenia.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżących przedłożył kserograficzny odpis postanowienia Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2001 r. oraz decyzję Wójta Gminy z dnia [...] maja 2002 r. odmawiającą ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu na działce nr [...] położonej w miejscowości S.
Z powołanej decyzji wynika, że teren objęty planowaną inwestycją jest terenem upraw polowych i dlatego nie może być przeznaczony pod budowę domku letniskowego. Ponadto, na terenie rolnym nie dopuszcza się lokalizacji wnioskowanych obiektów a ustalona w planie "rezerwa" oznacza teren zarezerwowany pod obsługę turystyki, jednakże wobec braku planu teren ten traktować należy jako rolny. W kwestii zabudowy tego terenu Zespół Parków Krajobrazowych Województwa W. dnia [...] kwietnia 2002 r. wyraził opinię negatywną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wbrew zarzutom skargi okoliczności niniejszej sprawy usprawiedliwiały zastosowanie przez organy nadzoru budowlanego art. 48 Prawa budowlanego, który w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji stanowił, że właściwy organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, albo zgłoszenia.
Przedmiotowy obiekt, pełniący funkcję domku letniskowego, niezwiązany trwale z gruntem jest tymczasowym obiektem budowlanym, o którym mowa w art. 3 ust. 5 Prawa budowlanego. Słusznie natomiast organ orzekający stwierdził, że nie spełnia on kryteriów tymczasowego obiektu budowlanego przewidzianych w art. 29 ust. 1 pkt 5a Prawa budowlanego skoro inny od określonego w powołanym przepisie był cel jego wzniesienia i czas użytkowania. Już tylko na marginesie należy dodać, że budowa obiektu budowlanego wskazanego w omawianym przepisie winna być poprzedzona zgłoszeniem zamiaru jego budowy, co wynika z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Wbrew przekonaniu skarżących wzniesienie tymczasowego obiektu budowlanego stanowiącego domek letniskowy wymaga pozwolenia na budowę, stosownie do art. 28 Prawa budowlanego. W konsekwencji fakt budowy przedmiotowego obiektu w warunkach samowoli budowlanej uzasadniał zastosowanie w sprawie art. 48 ustawy.
W rozpoznawanej sprawie prawidłowo również ustalono datę budowy domku letniskowego, skoro ustalenia te wynikają z dowodów z dokumentów (mapy sytuacyjne, akt notarialny) oraz niekwestionowanych przez skarżących zeznań geodety.
Kategoryczne brzmienie art. 48 Prawa budowlanego wyłączało możliwość uwzględnienia powołanych w skardze argumentów natury ekonomicznej, czy społecznej. Zakwalifikowanie przez organy gminy dla celów podatkowych działki skarżących jako terenu rekreacyjnego również nie mogło mieć wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.
Z przyczyn wyżej podanych Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
/-/ K.Pawlicki /-/ J.Szaniecka G.Radzicka
Brak podpisu s. G.Radzickiej
spowodowany jej nieobecnością
/-/ J.Szaniecka
MK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło