II SA/Po 613/18

Dnia 5 grudnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 grudnia 2018 roku sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] maja 2018r. nr [...] na podstawie art. 127 § 3 i art. 134 w zw. z art. 141 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2017, poz. 127) stwierdziło niedopuszczalność zażalenia. Rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach. Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2018r. (znak: [...]) SKO w P. zawiadomiło M. K., iż sprawa dotycząca przyznania pomocy finansowej na potrzebę wskazaną we wniosku z 6 lutego 2018r. rozstrzygnięta decyzją Prezydenta Miasta P. Nr [...] z 14 marca 2018r. (przekazana do Kolegium 26 marca 2018r. nie zostanie załatwiona w ustawowym terminie tj. do dnia 26 kwietnia 2018r. z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu postanowienia. Jednocześnie Kolegium poinformowało skarżącego o wyznaczeniu nowego terminu rozpoznania sprawy tj. 31 lipca 2018r. z uwagi na nadmierną ilość spraw, które wpłynęły do Kolegium w stosunku do możliwości orzeczniczych organu. Kolegium pouczyło skarżącego, że zażalenie na to postanowienie nie przysługuje. Na wyżej opisane postanowienie z dnia 23 kwietnia 2018r. skarżący złożył zażalenie, zarzucając organowi niezasadne przedłużanie sprawy. Kolegium w uzasadnieniu podało, że zgodnie z treścią art. 36 w zw. z art. 141 k.p.a. na postanowienia wydane w toku postępowania służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Na postanowienie wydane w trybie art. 36 k.p.a. zażalenie nie przysługuje wobec czego organ stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Zaskarżone postanowienie skarżący otrzymał 23 maja 2018r. W terminie wniósł skargę wyraźnie wskazując na postanowienie z 14 maja 2018r. i datę jego doręczenia. Zarzucił, że organ nie przestrzega terminów, narusza przepisy i lekceważy go, że bezprawnie przedłuża termin spraw a nie ma aż tylu spraw, żeby nadużywać przepisów zgodnie z przedłużeniem terminu. Podał, że nie zgadza się z zaskarżonym postanowieniem a także decyzją z 15 maja 2015r. i wniósł o pozytywne rozpatrzenie skargi i o zobowiązanie organu I instancji o pomoc w postaci zasiłku celowego na leczenie zębów, gdyż bardzo go bolą, nie może nic jeść, spać i cierpi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowienie. Pismem z dnia 21 listopada 2018r. ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu w imieniu skarżącego jak podała w uzupełnieniu skargi na przewlekłość postępowania w związku z wydaniem przez SKO w P. postanowienia z dnia 14 maja 2018r. zarzuciła: 1. w ramach podstawy prawnej określonej w art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. - art. 37 § 1 k.p.a. w zw. z art. 141 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe uznanie, że od postanowienia nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018r. w przedmiocie przedłużenia terminu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 6 lutego 2018r. o przyznanie pomocy finansowej na wykonanie usługi stomatologicznej w kwocie [...]zł skarżącemu nie przysługiwało zażalenie, - art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 134 k.p.a. poprzez zastosowanie art. 134 k.p.a. w niedostatecznie rozpatrzonym stanie faktycznym sprawy, jak i przy braku należytego rozpoznania sytuacji prawnej skarżącego, W tym zakresie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia SKO z dnia [...] maja 2018r., znak: [...] 2. na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a i art. 149 §1 a p.p.s.a wniosła o stwierdzenie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się przewlekłego prowadzenia postępowania o przyznanie pomocy finansowej na wykonanie usługi stomatologicznej, znak: [...] a także stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 17 czerwca 2004r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. 2004.1843 ze zm.) na wypadek uwzględnienia skargi wniosła o przyznanie na rzecz skarżącego od Skarbu Państwa kwoty [...]zł, 4. na podstawie art. 119 pkt 3 i 4 p.p.s.a wniosła o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym, 5. na podstawie art. 250 p.p.s.a w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1c i §4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. 2016.1715) wniosła o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w kwocie [...]zł powiększonej o należy podatek VAT, gdyż koszty te nie zostały uiszczone tak w części jak i w całości. W uzasadnieniu podała, że jej zdaniem zażalenie skarżącego na postanowienie SKO z dnia 23 maja 2018r. winno być uznane jako wniesione w trybie art. 37 § 1 k.p.a., czyli jako ponaglenie. Przed wniesieniem skargi do sądu skarżący dopełnił formalności składając ponaglenie we właściwym terminie. Skarga jest więc dopuszczalna z zachowaniem wymogu określonego w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. i powinna podlegać merytorycznej ocenie. Ponadto organ winien załatwić sprawę w terminie, przedłużanie terminu było wadliwe. W niniejszej sprawie zachodziła bowiem przewlekłość, czynności były podejmowane przez organ z oczywistym przekroczeniem terminów załatwiania spraw. Zarządzeniem z dnia 4.12.2018r. polecono wyłączenie zawartej w niniejszej sprawie również skargi na przewlekłość postępowania do osobnego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Przedmiotem wniesionej skargi zgodnie z jej wyraźnym brzmieniem było postanowienie wydane przez SKO w P. z dnia [...] maja 2018r. stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie SKO w P. z dnia 23 kwietnia 2018r. w przedmiocie przedłużenia postępowania. Postanowienie z 23 kwietnia 2018r. wydane zostało na podstawie art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 2018r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j Dz.U.2018.2096.), wskazywało nowy termin rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy i zawierało pouczenie o możliwości wniesienia ponaglenia oraz braku podstaw do wniesienia zażalenia. Zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. "na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi". Zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. "O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Zgodnie § 2. cyt. art. 36 k.p.a. ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu Ustawodawca nie określił, w jakiej formie organ powinien zawiadomić stronę o niezałatwieniu sprawy w terminie. Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie przyjmuje się jednak, że - stosownie do art. 123 k.p.a. - zawiadomienie o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy powinno mieć formę niezaskarżalnego postanowienia (zob. A. Golęba (w:) K. Knysiak-Molczyk (red.), Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2015, wyd. el., komentarz do art. 36, pkt 4 i powołana tam literatura; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 25 sierpnia 2009 r., II SAB/Po [...], orzeczenia.nsa.gov.pl). Z całą pewnością postanowienie z art. 36 § 1 k.p.a. nie jest objęte zażaleniem, o którym mowa w art. 141 § 1 k.p.a. Wobec powyższego, zażalenie takie organ odwoławczy powinien uznać za niedopuszczalne na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. Odnosząc się do zarzutów pełnomocnika Skarżącego. Sąd wyjaśnia, że art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. umożliwia stronie wniesienia ponaglenia jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W przedmiotowej sprawie skarżący w piśmie z 10 maja 2018r. wyraźnie wskazał, że wnosi zażalenie na postanowienie z dnia [...] kwietnia 2018r., podając, że się z nim nie zgadza. Takie sformułowanie wystarczało do nadania biegu zażaleniu, co organ słusznie uczynił. Sąd nie kwestionuje faktu, że nie nazwa decyduje o rodzaju wnoszonego środka i w przypadkach wątpliwych organ winien domagać się od skarżącego doprecyzowania rodzaju składanego pisma. W przedmiotowej sprawie należy mieć jednak na uwadze, że skarżący w jednym piśmie zawiera różne żądania, niektóre z nich określa (skarga, zażalenie, skarga na pracownika), wyraźnie odnosząc się do dat ich wydania i numerów (znaków), dat doręczenia i wyrażając niezadowolenie z ich treści a inne zawiera w formie stawianych zarzutów. Skarżący został przez organ pouczony o braku podstaw do wniesienia zażalenia i o możliwości wniesienia ponaglenia. Mimo to w piśmie z 10 maja 2018r. wyraźnie wskazał, że jest to zażalenie na postanowienie SKO z [...] kwietnia 2018r., z którym się nie zgadza. To, że zażalenie jest niedopuszczalne organ, który uprzednio pouczył stronę o tym jakie środki jej przysługują stwierdza postanowieniem a nie poprzez kolejną korespondencję ze stroną. Z tych względów Sąd uznał, że prawidłowo zażalenie to zostało rozpoznane zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem. Zwrócić należy uwagę, że w piśmie z 10 maja 2018r. skarżący zawarł również skargę na pracownika organu oraz żądanie "w trybie natychmiastowym wydania terminowo decyzji". Na piśmie tym widnieje odręcznie dokonany wpis pracownika organu o treści "ponaglenie" z datą i podpisem pracownika. Nie można więc uznać, że pismu temu zawierającemu zarówno skargę na pracownika, zażalenie na postanowienie z [...] kwietnia 2018r. jak i ponaglenie nie nadano prawidłowego biegu. Z uwagi na fakt, że wniesiona przez skarżącego skarga dotyczyła legalności wydanego w dniu [...] maja 2018r. postanowienia o niedopuszczalności zażalenia, sąd rozpoznając skargę w granicach sprawy odniósł się do kontroli prawidłowości wydania tego postanowienia. Zawartą w skardze i doprecyzowaną w piśmie pełnomocnika z dnia 21.11.2018r. drugą skargę na przewlekłość postępowania wyłączono do osobnego rozpoznania. Zgodnie bowiem z art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2018.1302, dalej: p.p.s.a.) jeżeli w jednym piśmie zaskarżono więcej niż jeden akt lub czynność albo bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przewodniczący zarządza rozdzielenie tych skarg. Niniejsza sprawa na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. została rozpoznana w trybie uproszczonym. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał za trafne postanowienie Kolegium stwierdzające niedopuszczalność wniesienia zażalenia od postanowienia własnego z dnia 23 kwietnia 2018r. o niezałatwieniu sprawy w terminie. W rezultacie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi. Rozstrzygnięcie o kosztach zostanie zawarte w odrębnym postanowieniu wydanym przez Referendarza Sądowego zgodnie z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.