II SA/Po 614/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Sp. z o.o. z siedzibą w S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na zalecenia pokontrolne Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] [...] kwietnia 2021 r. nr [...], w przedmiocie stanu technicznego obiektu postanawia 1. uchylić zaskarżone postanowienie z dnia [...] sierpnia 2021 r. sygn. akt II SA/Po [...], 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu. /-/ D. Rzyminiak - Owczarczak Pismem wniesionym w dniu [...] czerwca 2021 r. A. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej: "A. ", "Spółka") wniosła skargę na wydane przez działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] (dalej MKZ) - zalecenia pokontrolne z dnia [...] kwietnia 2021 roku nr [...], zmienione aktem z dnia [...] maja 2021 roku (dalej "Z. pokontrolne"). Zalecenia zostały wydane po przeprowadzeniu kontroli torowiska [...] Kolei Powiatowej, znajdującego się na działce [...], ark. [...], obręb K. przy ul. [...] w P. , która stanowi własność A. . W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu oraz w zakresie objętym jego późniejszą zmianą. Uzasadniając wniosek Spółka podniosła, że nałożone na nią obowiązki wiążą się ze znacznymi kosztami. Ponadto organ wyznaczył relatywnie krótkie terminy na wykonanie skomplikowanych prac przy torowisku. Zdaniem Spółki złożenie wniosku stało się konieczne i uzasadnione wobec podniesionych zarzutów, błędów w ustaleniach faktycznych oraz niewłaściwego rozpatrzenia materiału dowodowego przez organ. Skarżąca podniosła, że została zobligowana do wykonania szeregu działań bez bezwzględnej pewności, czy w ogóle i ewentualnie które tory znajdujące się na nieruchomości stanowią zabytek wpisany do rejestru zabytków na mocy decyzji oraz bez wykazania przez MKZ, że to A. powinna być adresatem przedmiotowych zaleceń pokontrolnych. Postanowieniem dnia [...] sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Po [...], tut. Sąd na podstawie art. 61 §3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a.") odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu argumentując, że skarżąca Spółka nie wykazała, aby w sprawie ziściły się przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego zalecenia pokontrolnego. Skarżąca wskazała jedynie ogólnikowo na znaczne koszty, jakie zmuszona będzie ponieść oraz na relatywnie krótki okres, jaki organ wyznaczył na wykonanie nałożonych obowiązków. Spółka nie podała nawet w przybliżeniu jakie są koszty wykonania nakazów wynikających z zaleceń pokontrolnych, jaka jest jej sytuacja finansowa oraz, czy poniesienie ww. kosztów mogłoby zagrozić jej funkcjonowaniu. Spółka nie wykazała, że znajduje się w złej kondycji finansowej. Sąd wskazał, że w sytuacji, gdy strona nie wykazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na Sąd. Poza tym z reguły skutki finansowe nie mają charakteru nieodwracalnego, ponieważ w związku z wykonaniem wadliwych decyzji administracyjnych przysługuje roszczenie odszkodowawcze. Sąd wyjaśnił, że analizując przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie jest uprawniony do badania zasadności samej skargi. Na etapie rozpatrywania wniosku o wstrzymanie nie można zatem uwzględnić zarzutu braku wyjaśnienia, czy i które fragmenty torowiska na nieruchomości Spółki uznane zostały za zabytek, na kogo obowiązek ich utrzymania w należytym stanie powinien zostać nałożony oraz, czy zasadne jest przerzucanie obowiązków ustawowo przynależnych MKZ i Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków na inne podmioty. Zarzuty tego rodzaju nie mają znaczenia dla oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Skarżąca Spółka pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. wniosła zażalenie na wyżej opisane postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2021 r., żądając jego uchylenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nieuwzględnienie przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla Spółki w niniejszej sprawie. Ponadto na podstawie art. 196 p.p.s.a, wniesiono o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. W ocenie skarżącej odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest nieuzasadniona z uwagi na wypełnienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Spółka wyjaśniła, że zleciła wykonanie szacunkowej wyceny nakładów na konieczne działania związane z zakresem robót wyznaczonym w Zaleceniach pokontrolnych, która została sporządzona przez mgr inż. P. S., posiadającego uprawnienia budowlane nr [...] Koszt prac został wyceniony na kwotę [...]zł netto, według poziomu i cen na I kwartał 2021 roku. Biorąc pod uwagę możliwe wahania cen, szacunkowy koszt wykonania Zaleceń pokontrolnych może wahać się od [...] zł netto do [...] zł netto, przy czym należy mieć na uwadze, że prace konieczne do wykonania przy torach kolejowych muszą zostać skonsultowane z MKZ i wymagają konieczności uzyskania pozwolenia konserwatorskiego, dlatego wartość ta może ulec zmianie. Z kolei koszty roczne związane z utrzymaniem torowiska w stanie, w jakim wymaga tego Miejski Konserwator Zabytków kształtują się wg szacunków wyceniającego na poziomie od [...] zł netto do nawet [...] zł netto. Spółka podniosła, że takie koszty wykonania prac przy torowisku, a także następczego jego utrzymania, są dla niej znacznym obciążeniem finansowym. Biorąc pod uwagę panującą pandemię [...] i niestabilność gospodarczą z tym związaną, wszelkie dodatkowe koszty prowadzenia działalności dla podmiotów gospodarczych mogą stanowić niebezpieczeństwo poniesienia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, tj. zagrożenia stabilności finansowej spółki. Spółka podniosła, że koszty wykonania prac wskazanych w Zaleceniach pokontrolnych na poziomie [...] zł netto stanowią ponad 14% zysku netto A. za zeszłoroczny rok obrotowy. Zważywszy na fakt, że zysk netto za ostatni rok obrotowy kończący się w dniu [...] września 2020 roku był o prawie 30% niższy od zysku netto osiągniętego przez A. w okresie poprzednim, poniesienie tak dużych wydatków na wykonanie Z. pokontrolnych jest realnym niebezpieczeństwem dla kondycji finansowej spółki. Może być to niebezpieczeństwo nieodwracalne, które może zostać skompensowane w ramach świadczeń odszkodowawczych w sposób spóźniony, bowiem następcze uzyskanie odszkodowania w wysokości równowartości poniesionych kosztów może nie być pomocne w odzyskaniu kondycji finansowej A. sprzed poniesienia ww. kosztów. Wysokie spodziewane koszty finansowe mogą mieć nieodwracalny skutek dla kondycji finansowej A. i stanowić znaczną szkodę dla spółki. Dokumentując powyższe stanowisko Spółka załączyła do zażalenia opisaną wycenę mgr inż. P. S. oraz wydruk rachunku zysków i strat A. za ostatni pełny rok obrotowy kończący się w dniu [...] września 2020 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zażalenie podlega uwzględnieniu. Zgodnie z treścią art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby rozpoznać sprawę na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych. Nadto przypomnieć należy, że stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak wynika z treści art. 195 § 2 p.p.s.a., uchylenie zaskarżonego postanowienia przez sąd, który je wydał, jest możliwe wtedy, gdy zażalenie jest "oczywiście uzasadnione". Podstawą uchylenia zaskarżonego postanowienia mogą być zatem przyczyny formalne, które zadecydowały o wydaniu zaskarżonego postanowienia, jak i względy merytoryczne. W każdym jednak wypadku istotne jest to, by zasadność zażalenia była "oczywista", nie budząca wątpliwości i była zauważalna bez potrzeby dokonywania głębszej analizy zaskarżonego postanowienia. W rozpatrywanej sprawie Sąd uznał, że zażalenie jest uzasadnione, albowiem pełnomocnik skarżącej Spółki wskazał na nowe okoliczności, których nie przedstawił na wcześniejszym etapie, a które przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonych zaleceń pokontrolnych. Na podstawie analizy twierdzeń zawartych w zażaleniu na postanowienie z dnia [...] sierpnia 2021 r. należy uznać, że strona uprawdopodobniła zaistnienie przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wykonanie robót i czynności o takimi charakterze i zakresie, jak wymieniono w zaskarżonych zaleceniach pokontrolnych, wycenionych szacunkowo na kwotę przekraczającą [...] zł, może bowiem powodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody zobowiązanej Spółce. Wyliczenie koniecznych nakładów wynika ze sporządzonego na zlecenie skarżącej operatu szacunkowego, co do którego Sąd nie znalazł podstaw, aby zakwestionować przedstawione w nim zestawienia kosztów. Równocześnie pełnomocnik przedstawił skalę potencjalnych szkód, jakie mogą powstać w wyniku wykonania zaskarżonego aktu, poprzez odwołanie się do sytuacji finansowej Spółki oraz aktualnej sytuacji gospodarczej wynikającej z trwającego stanu pandemii. Przedstawione w zażaleniu argumenty oraz dołączone do zażalenia dokumenty potwierdzają wskazywaną szacunkową wysokość kosztów, jakie musiałyby zostać zostaną poniesione przez Spółkę oraz obrazują sytuację gospodarczą Spółki oraz uprawdopodobniają, że wykonanie zaskarżonego aktu może zagrozić prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. W związku z tym zachodzi ryzyko spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w majątku skarżącej. Skarżąca uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonego aktu niesie ze sobą realne i obiektywne niebezpieczeństwo wywołania negatywnych skutków, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., mogąc w istotny sposób wpłynąć na przepływy finansowe w przedsiębiorstwie i pozbawić ją aktywów koniecznych do bieżącego finansowania działalności. W opinii Sądu tym samym skarżąca Spółka w sposób wystarczający uprawdopodobniła trudne do odwrócenia skutki i niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, w rozumieniu przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. Z tych powodów Sąd uznał, że spełniona została ustawowa przesłanka do wstrzymania wykonania zaskarżonych zaleceń pokontrolnych. W rozpoznawanej sprawie zaistniały zatem podstawy do uchylenia postanowienia z dnia [...] sierpnia 2021 r., którym odmówiono skarżącej Spółce wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu oraz orzeczenia co do istoty – o wstrzymaniu wykonania zaskarżonych zaleceń pokontrolnych. Mając na względzie powyższe, Sąd uwzględnił zażalenie skarżącej Spółki i działając na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 61 § 3 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji postanowienia. /-/ D. Rzyminiak - Owczarczak