II SA/Po 615/07

WyrokWSA w Poznaniu2008-03-04

Skład orzekający: Jolanta Szaniecka, Wiesława Batorowicz, Edyta Podrazik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, rozpatrując zażalenie na postanowienie o przekazaniu pisma według właściwości, powinien zbadać, czy zgłoszone roboty budowlane (utwardzenie terenu) są zgodne z faktycznie prowadzonymi pracami (nasyp z gruzu, budowa kopca), nawet jeśli pierwotne pismo dotyczyło głównie składowania odpadów?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego, rozpatrując zażalenie na postanowienie o przekazaniu pisma według właściwości, powinien ustalić rzeczywistą wolę strony skarżącej, zwłaszcza gdy pojawiają się nowe okoliczności wskazujące na potencjalne naruszenie przepisów prawa budowlanego (np. wykonanie budowli niezgodnej ze zgłoszeniem). W przypadku wątpliwości co do właściwości rzeczowej, organ powinien rozpoznać sprawę co do jej istoty, aby ocenić, czy żądanie strony nie dotyczy kwestii objętych jego kompetencjami.
Stan faktyczny
B.B. złożyła pismo do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego (PINB) w P. dotyczące wywożenia odpadów budowlanych i podnoszenia terenu na sąsiedniej działce. PINB przekazał pismo Prezydentowi Miasta P. jako organowi właściwemu w sprawach ochrony środowiska. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymał w mocy postanowienie PINB, uznając, że składowanie odpadów nie należy do kompetencji nadzoru budowlanego. Skarżąca wniosła skargę, podnosząc, że sąsiedzi dokonali zgłoszenia utwardzenia terenu, lecz faktycznie gromadzą gruz i budują nasyp, a nawet kopiec. WSA uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant St. sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 04 marca 2008r. sprawy ze skargi B.B. na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. na rzecz skarżącej kwotę [...]-,zł (...) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. /-/ W. Batorowicz /-/ J. Szaniecka /-/ E. Podrazik Pismem z dnia [...] r. B.B. wniosła do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w P. o podjęcie działań "dotyczących wywożenia odpadów budowlanych na działkę sąsiada - p. R., położoną w P. przy ul. P.." Wnioskodawczyni podniosła, że wywożenie odpadów, a następnie przykrywanie ich ziemią trwa od ponad [...] lat, w związku z czym teren działki sąsiedniej został podniesiony o około [...] do[...] metrów. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 65 § 1 oraz art. 123 kpa przekazał pismo skarżącej według właściwości do Prezydenta Miasta P. B.B. wniosła zażalenie na opisane postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. podnosząc, że sąsiedzi - państwo R. - dokonali w [...]r. zgłoszenia wykonania utwardzenia terenu, od którego nie wniesiono sprzeciwu. Jednak inwestorzy zamiast utwardzania terenu gromadzą gruz i odpady budowlane, podnosząc w ten sposób teren i zmieniając jego ukształtowanie. W wyniku tych prac powstaje nasyp. W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż stosownie do art. 84 ust. 1 ustawy z 07.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) do zadań organu nadzoru budowlanego należy m.in. kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego. Zagadnienia związane ze składowaniem odpadów nie należą do kompetencji organów nadzoru budowlanego w świetle ustawy Prawo budowlane. Prawidłowo więc Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. pismo w sprawie składowania odpadów na nieruchomości położonej przy ul. P. przekazał Prezydentowi Miasta P. - organowi właściwemu w sprawach ochrony środowiska. Skargę na powyższe postanowienie złożyła B.B. domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Skarżąca podniosła, iż od ponad [...] lat trwa zasypywanie przez I.R. naturalnego stoku działki, podwyższanie terenu i zmiana jego ukształtowania. Swoje czynności usankcjonowała zgłoszeniem robót budowlanych do Urzędu Miasta P. Zgłoszenie dokonano jako utwardzenie powierzchni gruntu, od zgłoszenia nie wniesiono sprzeciwu. Zgłoszone prace wykonywane są bez nadzoru osoby posiadającej odpowiednie kwalifikacje zawodowe, niszczą środowisko i stanowią ingerencję w sąsiednie działki. Skarżąca wniosła o podjęcie działań w celu doprowadzenia przedmiotowej działki do pierwotnego stanu. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w P., w dniu [...] r., B.B. wyjaśniła, że organem, który winien podjąć działania w sprawie jest nadzór budowlany, bowiem właściciel sąsiedniej działki wzniósł na swojej działce budowlę w formie kopca o wysokości [...] metrów, podczas gdy dokonane przez niego zgłoszenie dotyczyło tylko utwardzenia terenu. Do akt załączono kserokopię pism Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miasta P. z dnia [...] r. i z dnia [...] r. (k. [...]akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Zaskarżone rozstrzygnięcie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. jest co najmniej przedwczesne, wydano je bez dostatecznego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności, co stanowi naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Bezspornym jest, iż pismem z [...] r. B.B. zażądała interwencji Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w P. w sprawie - jak to określiła - wywożenia odpadów budowlanych i podniesienia poziomu terenu o około [...] do [...] metrów na działce sąsiadującej z jej nieruchomością. Poza sporem pozostaje również, iż zakres zadań i szczegółowe kompetencje organów nadzoru budowlanego określone zostały w art. 84 ust. 1 Prawa budowlanego i nie obejmują zagadnień związanych ze składowaniem odpadów. Stosownie do treści art. 19 kpa organy obowiązane są przestrzegać z urzędu swojej właściwości (rzeczowej, miejscowej i instancyjnej). Pismo skarżącej wszczynające postępowanie było istotnie nieprecyzyjne i mogło budzić wątpliwości, jakiej kategorii spraw dotyczy. Zauważyć jednak należy, że na etapie postępowania zażaleniowego skarżąca powołała szereg nowych okoliczności. Przede wszystkim podniosła, iż właściciel przedmiotowej działki w [...] r. dokonał zgłoszenia robót budowlanych -utwardzenia terenu, od zgłoszenia tego nie wniesiono sprzeciwu. Skarżąca jednoznacznie wiązała prace polegające na podniesieniu poziomu terenu i zmianie jego ukształtowania z wymienionym zgłoszeniem robót budowlanych, wskazywała na powstanie nasypu z gruzu przykrytego ziemią. Poddała w wątpliwość czy rodzaj prowadzonych przez sąsiadów prac jest zgodny z zakresem prac wskazanych w zgłoszeniu. W takiej sytuacji do obowiązków organu rozpatrującego zażalenie należało ustalenie, jaka jest rzeczywista wola składającej wniosek B.B., bowiem organ administracji nie jest związany nawet podaną przez stronę podstawą prawną żądania, a musi rozpoznać sprawę co do jej istoty, w świetle intencji autora. Dopiero ustalenie faktycznej woli wnioskodawczyni pozwala na ocenę, czy jej żądanie dotyczy spraw objętych kompetencjami (właściwością) organów nadzoru budowlanego. Argumentacja skarżącej zawarta już w zażaleniu zdaje się wskazywać, iż jej wolą było - oprócz kwestii gromadzenia gruzu i odpadów budowlanych - wskazanie na powstawanie na sąsiedniej działce ziemnego nasypu i zbadanie przez organy nadzoru budowlanego czy wykonywane na tej działce prace są zgodne ze zgłoszeniem robót budowlanych, mającym miejsce w [...] r. Również na rozprawie przed Sądem skarżąca podnosiła, że właściciel sąsiedniej działki wzniósł rodzaj budowli w formie kopca o wysokości [...] metrów. Dodatkowo należy zauważyć, iż z treści przedłożonego przez skarżącą na rozprawie pisma Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miasta P. z dnia [...] r. wynika, iż w prowadzonym przez ten organ postępowaniu pełnomocnik właściciela działki przy ul. P. oświadczył, że na terenie posesji ma miejsce utwardzanie terenu i prace są zgodne ze zgłoszeniem robót budowlanych z dnia [...] r. Wymieniony organ ochrony środowiska zwrócił się do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. o wyrażenie opinii czy prace budowlane realizowane przez [...] na posesji ul. P. prowadzone są zgodnie ze złożonym zgłoszeniem i przepisami budowlanymi. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżone postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. wydano z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów koniecznym było uchylenie zaskarżonego postanowienia. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien ustalić, co jest faktycznie przedmiotem wniosku skarżącej, w tym w szczególności rozważyć czy nie dotyczy on takich kwestii jak charakter prowadzonych na działce przy ul. P. w P. robót i sprawdzenie ich legalności z punktu widzenia przepisów budowlanych. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) należało uwzględnić skargę, a zaskarżone postanowienie uchylić. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy. O wykonalności zaskarżonego postanowienia orzeczono w oparciu o art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ W.Batorowicz /-/ J.Szaniecka /-/ E.Podrazik

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło