II SA/Po 617/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 października 2021 r. wniosku I. sp. z o.o. z siedzibą w [...] o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi w sprawie ze skargi . sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy postanawia: I. odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi; II. zwrócić stronie skarżącej kwotę [...]- (słownie: [...]) złotych tytułem nienależnego wpisu od skargi. /-/ W. Batorowicz Pismem z dnia [...] lipca 2021 r. I. sp. z o.o. z siedzibą w [...] (zwana dalej "Skarżącą") reprezentowana przez pełnomocnika – r. pr. K. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, której przedmiot został opisany w rubrum niniejszego postanowienia. W wyniku nieuzupełnienia braków formalnych i fiskalnego skargi, postanowieniem z dnia [...] września 2021 r., sygn. akt II SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę. Pismem z dnia [...] września 2021 r. Skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, składając jednocześnie wymagane dokumenty, a także potwierdzenie uiszczenia wymaganego wpisu od skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Skarżąca (reprezentowana przez radcę prawnego) dowiedziała się o jakichkolwiek wezwaniach do uzupełnienia braków z postanowienia o odrzuceniu skargi doręczonego w dniu [...] września 2021 r. Skarżąca nie znała treści wezwań, stąd nie mogła uzupełnić braków w terminie. Nieuzupełnienie braków nastąpiło wskutek okoliczności, co do których Skarżąca nie ponosi winy. Wszelkie pisma były adresowane personalnie do jej pełnomocnika – r. pr. K. G., jednakże na adres Skarżącej. Pracownik Skarżącej – R. R. oświadczyła, że podczas próby doręczenia korespondencji pełnomocnikowi Skarżącej, listonosz zapytał pracownika, czy r. pr. K. G. jest pracownikiem Skarżącej. R. R. odpowiedziała przecząco, w związku z czym, listonosz stwierdził, że korespondencja jest zaadresowana do radcy prawnego i podlega ona doręczeniu osobistemu. Skarżąca stwierdziła, że R. R. nie była osobą upoważnioną do odbioru korespondencji, stąd nie mogą jej odebrać. Jak wskazano, pracownik Poczty Polskiej S.A. podjął próbę doręczenia korespondencji osobie niewskazanej do tego. R. R. nie powiadomiła Zarządu Skarżącej o próbie doręczenia przesyłki, uznając, że operator pocztowy zwróci list do nadawcy, szczególnie, że według jej pamięci, przesyłka zawierała imię i nazwisko adresata (radcy prawnego) oraz adres Skarżącej. We wniosku wskazano, że wielokrotnie miały miejsce próby doręczeń korespondencji na osoby niebędące pracownikami Skarżącej. Nie potwierdzono, aby listonosz zostawił w siedzibie Skarżącej awizo, ani ponownego awizo. Jest to zaniedbanie pracownika Poczty Polskiej S.A. Tym samym Skarżąca uznała, że nieuzupełnienie braków skargi nastąpiło bez jej winy. Uzupełnienie nastąpiło niezwłocznie po powzięciu wiedzy o fakcie odrzucenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi jest niezasadny. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zmianami, zwanej dalej "p.p.s.a."), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. W myśl art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Tylko łączne spełnienie tych przesłanek skutkuje przywróceniem terminu do dokonania czynności, której uchybiono w związku z upływem terminu. Sąd w składzie orzekającym stwierdza, że Skarżąca nie dopełniła uprawdopodobnienia okoliczności braku winy w uchybieniu terminu. Skarga została wniesiona przez jej pełnomocnika – r. pr. K. G.. Jako stronę postępowania wskazano: "skarżący: I. Sp. z o.o[...] 6 [prawidłowym adresem jest ul. [...] – uwaga Sądu] [...] reprezentowane przez radcę prawnego K. G. (pełnomocnictwo w załączeniu)". Do skargi dołączono odpis pełnomocnictwa wystawionego na wskazanego radcę prawnego, jednakże nie podano innego adresu, niż ul. [...], [...]. Niepodanie adresu pełnomocnika prowadzi jednoznacznie do wniosku, że należy doręczać wszelką korespondencję, na adres (jedyny znany) podany w skardze ze wszystkimi tego konsekwencjami. Sąd zauważa, że ustanowienie pełnomocnika profesjonalnego – radcę prawnego oznacza konieczność ponoszenia wszelkich skutków, jakie z tego faktu wynikają. To stanowisko jest powszechnie akceptowane w orzecznictwie. Z momentem ustanowienia pełnomocnika staje się on podmiotem wszystkich praw i obowiązków procesowych strony pozostających w zakresie pełnomocnictwa. Czynności pełnomocnika wywołują skutki dla mocodawcy (zob. np. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 15 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 596/16, dostępny na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwana dalej "CBOSA"). Umocowanie pełnomocnika występującego w imieniu Skarżącego przenosi obowiązek dochowania należytej staranności prawidłowego oznaczenia adresu strony postępowania, a także adresu do korespondencji. Dotyczy to wszystkich czynności podejmowanych w toku postępowania sądowego. Ponieważ ta odpowiedzialność spada na pełnomocnika, to efekt jego działań, a także zaniechań wywołuje skutki, tak jakby tych działań, czy zaniechań dokonała Skarżąca. Zaniedbanie ze strony pełnomocnika obciąża zatem Skarżącą. Rolą starannego pełnomocnika jest prowadzenie korespondencji z Sądem, aby każde pismo zostało prawidłowo doręczone celem wywołania zamierzonego skutku. Ponadto Sąd wskazuje na okoliczność, iż koperta zawierająca wezwania do uzupełnienia braków formalnych oraz fiskalnego (k. 22 akt sądowych) zawiera stosowne adnotacje: "Awizowano dnia: [...].", a także "Awizowano powtórnie [...].". Poza tym koperta zawiera także adnotację: "Zwrot; nie podjęto w terminie 30.08.21.". Również zwrotne potwierdzenie odbioru dołączone do koperty zawiera adnotację: "nie podjęto w terminie". Oznacza to, że korespondencja została skierowana do oczekujących na odebranie w stosownej placówce pocztowej, a w zakreślonym terminie nie podjęto jej. Mając na względzie, że zwrotne potwierdzenie odbioru jest dokumentem urzędowym (zob. np. wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 czerwca 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 445/21, dostępny w CBOSA), tak jak adnotacje wykonane przez pracownika Urzędu Pocztowego (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 15 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wr 463/20, dostępny w CBOSA) strona kwestionująca jego adnotacje oraz tryb doręczenia powinna przedłożyć stosowny przeciwdowód na wykazanie nieprawidłowości treści zawartych w tym dokumencie. Dokument urzędowy korzysta z domniemania zgodności ze stanem rzeczy, który się w nim stwierdza. Sąd nie może zatem uznać, że nie pozostawiono awizo, a także ponownego awizo, jeżeli na kopercie zostało to odnotowane, a Skarżąca nie przedłożyła żadnego przeciwdowodu. Zeznania pracownika Skarżącej nie mają wpływu na sprawę. Wobec awizowania przesyłki w związku z niemożnością doręczenia jej osobie do tego niepowołanej, pracownik mógł powiadomić odpowiednie osoby, w tym samego pełnomocnika o zaistniałej sprawie, celem odebrania korespondencji w zakreślonym czasie. Twierdzenia Skarżącej budzą poważne wątpliwości, szczególnie, że postanowienie o odrzuceniu skargi z dnia [...] września 2021 r. zostało zaadresowane w sposób następujący "r. pr. K. G., Śmiłowo ul. [...], [...]" (k. 36 akt sądowych), a więc w sposób analogiczny jak w kwestionowanym przypadku. Postanowienie zostało skutecznie odebrane w dniu [...] września 2021 r., co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru (k. 43 akt sądowych). Doręczenie tej przesyłki było skuteczne, nie było żadnych problemów. Doręczenie wezwania do uzupełnienia braków skargi odbyło się w drodze fikcji doręczenia, ponieważ nie dochowano należytej staranności w zakresie terminowego odebrania korespondencji. Zaniedbanie pełnomocnika obciąża ze wszystkimi konsekwencjami Skarżącą. Należy zatem uznać, że Skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w zakresie uchybienia terminu do dokonania wymaganej czynności. Tak jak wskazano powyżej, niespełnienie któregokolwiek warunku wskazanego w art. 85-87 p.p.s.a. prowadzi do braku możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności. W związku z tym Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi (pkt I. sentencji postanowienia). Ponadto należało zwrócić uiszczony wpis od skargi. W myśl art. 225 p.p.s.a. opłatę prawomocnie uchyloną w całości lub w części postanowieniem sądu oraz różnicę między kosztami pobranymi a kosztami należnymi, a także pozostałość zaliczki wpłaconej na pokrycie wydatków zwraca się stronie z urzędu na jej koszt. W związku z odmową przywrócenia terminu i niemożnością nadania skardze dalszego biegu, uiszczony wpis należy potraktować jako opłatę nienależną. Tym samym zachodziła podstawa do jej zwrócenia Skarżącej, o czym orzeczono na podstawie art. 225 p.p.s.a. (pkt II. sentencji postanowienia). /-/ W. Batorowicz