II SA/Po 62/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 maja 2025 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 28 listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego oddala skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej PINB) decyzją z dnia 22 sierpnia 2023 r., nr [...], działając na podstawie art. 55 ust. 2 w zw. z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm.; dalej: "Pr. bud."), odmówił K. B. udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego w miejscowości M., na działce nr ew. gruntów [...] - kategoria obiektu [...] zrealizowanego w oparciu o decyzję Starosty [...] z dnia 22 marca 2007 r., nr [...], oraz decyzję Starosty [...] z dnia 30 maja 2022 r., nr [...], przenoszącą pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, udzielone decyzją z dnia 22 marca 2007 r., na K. B.. W dniu 18 sierpnia 2023 r. PINB dokonał obowiązkowej kontroli zgłoszonego do użytkowania obiektu. W trakcie kontroli stwierdzono, że inwestorzy zakończyli budowę zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym oraz zgodnie z projektem zagospodarowania terenu, ale bez zachowania wymaganych odległości od energetycznych urządzeń przesyłowych istniejących w dniu zatwierdzania projektu budowlanego. Podczas kontroli organ nadzoru budowlanego ustalił ponadto, że występuje kolizja budynku mieszkalnego z energetyczną linią napowietrzną SN 15 kV, polegająca na niezachowaniu prawidłowej, wymaganej normą, odległości w poziomie skrajnego przewodu linii do budynku. Zmierzona odległość w poziomie do skrajnego przewodu linii do budynku wynosi 2 m, co może stanowić zagrożenie dla użytkowników budynku. W zatwierdzonym projekcie budowlanym stwierdzono brak uzgodnień z właścicielem (gestorem) linii SN 15 kV. Zgodnie z normą PN-EN 50341-1:2013-03, odległość skrajnego przewodu od budynku w poziomie dla linii SN 15 kV powinna wynosić 7,10 m. Ustalono, że nie jest możliwe bezpieczne użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego z uwagi na zbyt małą odległość nieizolowanych przewodów energetycznych od obiektu. Wobec wystąpienia możliwości porażenia prądem z uwagi na zbyt małą odległość linii napowietrznej od budynku PINB odmówił skarżącej udzielenia pozwolenia na użytkowanie. K. B. odwołała się od tej decyzji i wskazała, że budynek został wybudowany w oparciu o prawomocne pozwolenie na budowę, zgodnie z zatwierdzonym przez Starostę projektem budowlanym. Pozwolenie na budowę zostało wydane na podstawie prawomocnej decyzji o warunkach zabudowy, do której dołączono warunki przyłączenia do sieci elektroenergetycznej. E. O. W. uzgodniła pozytywnie decyzję o warunkach zabudowy, nie wskazując przy uzgodnieniu o konieczności uzgodnienia projektowanego budynku względem napowietrznej linii średniego napięcia. Dalej odwołująca zauważyła, że norma, na którą powołuje się organ I instancji odnosi się do budowy linii przesyłowych, a nie do lokalizacji budynku względem linii. Prawo budowlane nie zabrania budowy budynków mieszkalnych oraz gospodarczych w pobliżu linii elektroenergetycznych. Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 5 stycznia 2024 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy, uzasadniając swoje stanowisko, wskazał, że chociaż Starosta [...] wydał decyzję o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku gospodarczego z garażem na działce nr [...] w miejscowości M., gm. [...], to jednak usytuowanie tych obiektów pozostaje w kolizji z istniejącą linią elektroenergetyczną napowietrzną SN 15 kV. Zarówno budynek mieszkalny, jak i gospodarczy zlokalizowane są w odległościach niespełniających wymogów obowiązujących norm technicznych – Budynek mieszkalny znajduje się w odległości 2 m od linii, natomiast budynek gospodarczy znajduje się bezpośrednio pod linią napowietrzną – co stanowi naruszenie przepisów dotyczących minimalnych odległości od przewodów elektroenergetycznych, określonych w krajowych normach PN-EN 50423-1:2007 oraz PN-EN 50341-1:2013-03. WINB stwierdził, że w sytuacji naruszenia szeregu norm bezpieczeństwa nie jest możliwe wydanie pozwolenia na użytkowanie. Następnie K. B. zaskarżyła decyzję WINB z dnia 5 stycznia 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Wyrokiem z dnia 25 lipca 2024 r., sygn. II SA/Po 138/24, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję WINB z dnia 5 stycznia 2024 r. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że z art. 59 ust. 1 w zw. z art. 59a Pr. bud. wynika, że organy nadzoru budowlanego, które mają wydać decyzję w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu, muszą mieć wzorzec kontroli w postaci pozwolenia na budowę. Z akt sprawy wynika natomiast, że w toku postępowania odwoławczego WINB pismem z dnia 17 listopada 2023 r., nr [...], działając na podstawie art. 84b ust. 3 pr. bud., wystąpił do Wojewody o zbadanie legalności decyzji o pozwoleniu na budowę wydanych przez Starostę [...] z dnia 22 marca 2007 r., nr [...] i z dnia 22 marca 2007 r., nr [...], o zatwierdzeniu projektów budowlanych i udzieleniu pozwoleń na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego z garażem na działce nr [...] w miejscowości M., gm. [...] (k. [...] akt adm. organu odwoławczego). W odpowiedzi na skargę WINB potwierdził przy tym, że postępowanie w sprawie legalności wskazanych decyzji zostało wszczęte i na moment udzielania odpowiedzi na skargę nie zostało jeszcze zakończone. W tej sytuacji zdaniem WSA obowiązkiem organu odwoławczego było zawieszenie toczącego się postępowania do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przed Wojewodą Dopóki bowiem nie zostało zakończone (ostateczną decyzją pozostającą w obrocie prawnym) postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, co do zasady nie jest dopuszczalne wydanie decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie tego samego obiektu. W powyższym wyroku WSA nadmienił, że w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego nie można tracić z pola widzenia, że pozwolenie na użytkowanie nie może zostać wydane względem obiektu budowlanego, którego użytkowanie stwarzałoby zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi oraz który nie może być bezpiecznie użytkowany zgodnie z zamierzonym sposobem użytkowania. Choć w art. 59a ust. 2 Pr. bud. mowa jest o kontroli co do zgodności z projektem zagospodarowania działki lub terenu i projektem budowlanym, a nie kontroli co do zgodności z prawem przyjętych rozwiązań projektowych, dopuszczenie do użytkowania obiektu budowlanego mogącego stwarzać zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi należałoby uznać za sprzeczne z celem instytucji pozwolenia na użytkowanie. Dokonując oceny w tym zakresie niewątpliwie przy tym można odwoływać się do P. N., albowiem to właśnie P. N. są źródłem aktualnych zasad wiedzy technicznej. Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 1 Pr. bud. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2015 r., obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając spełnienie wymagań podstawowych dotyczących m. in. bezpieczeństwa pożarowego, bezpieczeństwa użytkowania i odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska. Od dnia 1 stycznia 2016 r. wymagania te muszą zostać spełnione wobec obiektu budowlanego jako całości oraz jego poszczególnych części. Ponownie rozpoznając sprawę WINB wydał decyzję z dnia 28 listopada 2024 r., nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 22 sierpnia 2023 r. Po pierwsze WINB wskazał, iż w dniu 26 lutego 2024 r. Wojewoda wydał decyzję znak: [...], którą stwierdził wydanie decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia 22.03.2007 r., znak: [...], z naruszeniem prawa. Decyzja dotyczy budynku mieszkalnego jednorodzinnego - kat. [...] – położonego na działce nr [...] w miejscowości M., gm. [...]. Decyzja ta jest ostateczna i prawomocna. Stąd brak podstaw do zawieszania postępowania w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Dalej WINB wskazał, że Starosta [...] decyzją z dnia 22 marca 2007 r., nr [...], udzielił pozwolenia na budowę budynku jednorodzinnego oraz budynku gospodarczego z garażem, na działce nr [...] w miejscowości M. gm. [...] Niemniej jednak z zatwierdzonego planu zagospodarowania wynika, że zarówno lokalizacja budynku mieszkalnego jak i budynku garażowego, powodują kolizję z energetyczną linią napowietrzną SN 15 kV - średniego napięcia (istniejącą przed rozpoczęciem robót budowlanych oraz widoczną na mapie projektu zagospodarowania terenu). WINB stwierdził, że nie została zachowana prawidłowa, wymagana P. N., odległość od skrajnych przewodów linii energetycznej. Budynek mieszkalny znajduje się w odległości 2 m od linii, natomiast budynek gospodarczy znajduje się bezpośrednio pod linią napowietrzną. Zgodnie z normą PN-EN 50341-1:2013-03 (obecnie obowiązującą), odległość skrajnego przewodu od budynku w poziomie dla linii SN 15kV powinna wynosić 7,1 m. Natomiast wcześniejsza norma PN-EN 50423-1:2007- obowiązująca w dacie wydawania decyzji pozwolenia na budowę - Elektroenergetyczne linie napowietrzne prądu przemiennego powyżej 1 kV do 45 kV włącznie. Część 1: wymagania ogólne - opublikowana w dniu 07 marca 2007 r. (czyli przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę) przewidywała w tabeli 5.4.5.2, że: minimalne odstępy izolacyjne od budynków mieszkalnych i innych" dla zbliżenia linii do budynku (odległość rzutu poziomego od skrajnego nieizolowanego przewodu linii) wynosi 3,0 m niezależnie od sposobu obciążenia linii (od maksymalnej temperatury, obciążenia oblodzeniem i obciążenia wiatrem) dla przewodów w osłonie izolacyjnej i zespołu przewodów izolowanych dla obciążenia wiatrem dopuszcza odległość 2 m, a dla pozostałych obciążeń 3 m. Zdaniem organu odwoławczego przywołana powyżej norma PN-EN 50423-1:2007 nie ma co prawda obowiązkowego charakteru, ponieważ nie została przywołana w ustawie, jednak to właśnie P. N. zawierają wskazania aktualnych (na datę ich obowiązywania) zasad wiedzy technicznej. Zatem zastosowanie danej P. N. jest jedną z możliwości spełnienia wymogów prawa co do zgodności sposobu zaprojektowania, względnie wykonania danego obiektu zgodnie z zasadami wiedzy technicznej. W niniejszej sprawie brak takiej zgodności. Nie można także przyjąć, że cel regulacji ustawowej określonej w art. 5 ust. 1 Pr. bud. został zapewniony w sprawie w inny sposób, ponieważ w zatwierdzonych projektach brak uzgodnień dokonanych w tym zakresie z właścicielem (gestorem) linii SN [...] WINB wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 5 Pr. bud. obiekt budowlany należy projektować i budować zapewniając warunki bezpieczeństwa i higieny pracy. Tymczasem zgodnie z § 55 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz. U. Nr 47, poz. 401) - "Nie jest dopuszczalne sytuowanie stanowisk pracy, składowisk wyrobów i materiałów lub maszyn i urządzeń budowlanych bezpośrednio pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi lub w odległości liczonej w poziomie od skrajnych przewodów, mniejszej niż: (...) 5 m - dla linii o napięciu znamionowym powyżej 1 kV, lecz nieprzekraczającym 15 kV;". Ponadto zgodnie z § 11 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury warunków technicznych z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi powinien być wznoszony poza zasięgiem zagrożeń i uciążliwości określonych w przepisach odrębnych, przy czym dopuszcza się wznoszenie budynków w tym zasięgu pod warunkiem zastosowania środków technicznych zmniejszających uciążliwości poniżej poziomu ustalonego w tych przepisach bądź zwiększających odporność budynku na te zagrożenia i uciążliwości, jeżeli nie jest to sprzeczne z warunkami ustalonymi dla obszarów ograniczonego użytkowania, określonych w przepisach odrębnych. WINB zwrócił uwagę, że Wojewoda w decyzji z dnia 26 lutego 2024 r., znak: [...] stwierdził wprawdzie, że normy PN-EWN 50341-1:2013-03 i PN-EN 50423-1:2007, nie stanowią źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Dalej jednak Wojewoda wskazał, iż – jak wynika z zatwierdzonego projektu zagospodarowania terenu – usytuowanie zarówno kalenicy głównej jak i elewacji frontowej jest niezgodne z decyzją o warunkach zabudowy. Z tego powodu Wojewoda [...] stwierdził, że decyzja pozwolenia na budowę została wydana z rażącym naruszeniem art. 33 ust. 1 Pr. bud., co wypełnia przesłankę art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Niemniej jednak podkreślił, że z uwagi na upływ ponad pięciu lat od doręczenia lub ogłoszenia decyzji, uprawnienie organu zostało ograniczone do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa bez stwierdzenia nieważności tej decyzji. Zatem w zaistniałej sytuacji - z uwagi na wskazane powyżej naruszenie przepisów dotyczących bezpieczeństwa lokalizacji WINB uznał, ze prawidłowo organ I instancji odmówił skarżącej udzielenia pozwolenia na użytkowanie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu K. B., reprezentowana przez ad S., zaskarżyła w całości decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 22 listopada 2024 r. znak [...], utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, tj. decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia 22 sierpnia 2023 r. znak: [...], wnosząc o ich uchylenie i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania. Skarżąca podniosła następujące zarzuty: 1. naruszenie art. 55 i art. 59 w zw. z art. 59a Pr. bud. poprzez błędne przyjęcie, że obiekt nie spełnia wymogów bezpieczeństwa i higieny pracy przy jednoczesnym uznaniu, jego wybudowania w sposób legalny i zgodny z projektem. 2. naruszenie § 11 rozporządzenia MI z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez jego pominięcie. 3. naruszenie art. 7, art. 10, art. 77 § 1, art. 80, art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego i jego dowolną ocenę, w tym brak zapewnienia stronie czynnego udziału w sprawie w tym złożenia wniosków dowodowych, jak nie przeprowadzenia żadnych dowodów oraz brak podjęcia jakichkolwiek czynności w związku z treścią wyroku WSA w Poznaniu z dnia 25 lipca 2024 r., sygn. akt: II Sa/Po 138/24, a także nie rozważenie m.in. możliwości oddania do użytkowania części obiektu oraz brak uzasadnienia faktycznego i prawnego, które potwierdzałoby zasadność wydanej decyzji i nieuwzględnienie odwołania skarżącej, a jedynie ograniczenie się do przytoczenia ww. wyroku, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz jego prawidłowa ocena, chociażby w zakresie wskazanego bezpieczeństwa powinny doprowadzić do wydania decyzji odmiennej i uchylenia decyzji organu I instancji, zwłaszcza biorąc pod uwagę usytuowanie wybudowanego obiektu na nieruchomości oraz faktu, że decyzja Starosty [...] nr [...] z dnia 22 marca 2007 r. o pozwoleniu na budowę nadal pozostaje w obiegu prawnym i obowiązuje. W skardze argumentowano, że organ odwoławczy przy ponownym rozpoznaniu sprawy pozbawił stronę czynnego udziału w sprawie, bowiem przed wydaniem decyzji skarżąca nie miała możliwości zapoznania się z aktami sprawy czy wypowiedzenia się co do zebranego materiału po uchyleniu wcześniejszej decyzji wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 25 lipca 2024 r., sygn. akt: II Sa/Po 138/24. Powyższe potwierdza jednoznacznie, że organ nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego, jak i nie podjął żadnych czynności, czym naruszył art. 10 § 1 k.p.a. Po drugie, z zaskarżonej decyzji w żaden sposób nie wynika, by budynek mieszkalny jednorodzinny skarżącej został wybudowany w sposób nielegalny. Bezsporne jest, iż mimo stwierdzenie wydania decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia 22 marca 2007 r. o pozwoleniu na budowę z naruszeniem prawa, decyzja ta nadal pozostaje w obiegu prawnym i obowiązuje. Ponadto legalność wybudowania budynku mieszkalnego skarżącej nie została zakwestionowana. Powyższe oznacza, że budynek mieszkalny na nieruchomości skarżącej został usytuowany zgodnie z zatwierdzonym projektem zagospodarowania i projektem budowlanym i wybudowany zgodnie z prawomocną i nadal obowiązującą decyzją nr [...]. Z kolei decyzja o pozwoleniu na użytkowanie jest zależna od pozwolenia na budowę, nie jest to w żadnym wypadku decyzja uznaniowa. Po trzecie z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby doszło do naruszenia zgodność z art. 59a Pr. bud., co uzasadniałoby wydanie decyzji odmownej. Pomimo powyższego WINB uznał, że obiekt nie spełnia wymogów w zakresie bezpieczeństwa ludzi lub mienia z uwagi na jego zbyt bliskie usytuowanie od skrajnego przewodu linii napowietrznej SN 15kV. W tym zakresie skarżąca podtrzymala swoje wcześniejsze stanowisko, że normy PN nie mają charakteru przepisów powszechnie obowiązujących. Ponadto ponownie pominięto, że decyzja o pozwoleniu na budowę jest zgodna z warunkami zabudowy i załączonymi do nich uzgodnieniami z energetyką. W efekcie mimo wyroku WSA organ odwoławczy wydał w zasadzie tożsamą decyzję i nie przeprowadził żadnego postępowania w sprawie. W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej również jako: "P.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 28 listopada 2024 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 22 sierpnia 2023 r., nr [...], o odmowie udzielenia skarżącej pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na działce nr [...] w miejscowości M.. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne jest, że Sąd rozpoznaje ją ponownie. W przedmiotowej sprawie zapadł już wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w dniu 25 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Po 138/24, którym uchylono decyzję WINB z dnia 5 stycznia 2024 r., nr [...]. W niniejszej sprawie znajduje więc zastosowanie przepis art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Związanie sądu oceną prawną wyrażoną w wyroku wydanym w danej sprawie oznacza, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym sąd nie może on formułować ocen odmiennych od wiążącej go oceny prawnej, ale musi się do niej zastosować oraz konsekwentnie reagować na naruszenie tych zasad przez organ przy rozpoznawaniu skargi na akt wydany po wyroku formułującym ocenę prawną. Zatem moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy (wyrok NSA z dnia 10 lutego 2023 r. sygn I OSK 643/22, CBOSA). Dodać trzeba, że przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Kwestia, czy po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podporządkował się wskazaniom sądu i jego ocenie prawnej stanowi nawet główne kryterium kontroli poprawności nowo wydanej decyzji. W powołanym wyroku z dnia 25 lipca 2024 r., sygn. II SA/Po 138/24, WSA zwrócił uwagę, że organ odwoławczy wystąpił do Wojewody o zbadanie legalności wydanych przez Starostę [...] decyzji z dnia 22 marca 2007 r., nr [...] i z dnia 22 marca 2007 r., nr [...], o zatwierdzeniu projektów budowlanych i udzieleniu pozwoleń na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego z garażem na działce nr [...] w miejscowości M., gm. [...] (k. [...] akt adm. organu odwoławczego). Z tego względu WSA wskazał, że WINB powinien zawiesić postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przez Wojewodę w sprawie legalności wydanych w sprawie pozwoleń na budowę. W powołanym wyroku WSA zwracał również uwagę, że pozwolenie na użytkowanie nie może zostać wydane względem obiektu budowlanego, którego użytkowanie stwarzałoby zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi oraz który nie może być bezpiecznie użytkowany zgodnie z zamierzonym sposobem użytkowania. Choć w art. 59a ust. 2 Pr. bud. mowa jest o kontroli co do zgodności z projektem zagospodarowania działki lub terenu i projektem budowlanym, a nie kontroli co do zgodności z prawem przyjętych rozwiązań projektowych, dopuszczenie do użytkowania obiektu budowlanego mogącego stwarzać zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi należałoby uznać za sprzeczne z celem instytucji pozwolenia na użytkowanie. WSA przesądził również, że dokonując oceny w tym zakresie organ może odwoływać się do P. N., albowiem to właśnie P. N. są źródłem aktualnych zasad wiedzy technicznej. Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 1 Pr. bud. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2015 r., obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając spełnienie wymagań podstawowych dotyczących m. in. bezpieczeństwa pożarowego, bezpieczeństwa użytkowania i odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska. Od dnia 1 stycznia 2016 r. wymagania te muszą zostać spełnione wobec obiektu budowlanego jako całości oraz jego poszczególnych części. Z akt sprawy wynika, że w dniu 26 lutego 2024 r. Wojewoda działając na podstawie art. 156 § 2 k.p.a. wydał decyzję znak: [...], którą stwierdził wydanie decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia 22 marca 2007 r. znak: [...], z naruszeniem prawa. Powyższa decyzja zapadła na skutek przeprowadzenia postępowania nadzwyczajnego, w tzw. trybie nieważnościowym. Wobec tego wyjaśnienia wymaga, że stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, stanowiące wyjątek od zasady trwałości decyzji, wymaga jednoznacznego ustalenia, że decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a. Skoro stwierdzenie nieważności jest wyjątkiem od zasady trwałości ostatecznych aktów administracyjnych, nie może ulegać wątpliwości, że przesłanki nieważności decyzji określone w art. 156 § 1 k.p.a. muszą być interpretowane ściśle. Istotą postępowania prowadzonego w sprawie stwierdzenia nieważności jest badanie decyzji administracyjnej i wywoływanych przez nią skutków prawnych, mające na celu ustalenie istnienia lub nieistnienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w przepisach odrębnych. Ewentualne ustalenie, że decyzja obarczona jest jedną z tych wad, rodzi po stronie organu nadzoru bezwzględny obowiązek stwierdzenia jej nieważności, o ile nie zachodzą okoliczności określone w przepisie art. 156 § 2 k.p.a. lub w odrębnych przepisach, które stanowią tak zwane negatywne przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Jak wynika z art. 156 § 2 k.p.a., nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. W przypadku zaistnienia wskazanych negatywnych przesłanek, nie jest możliwe wydanie decyzji eliminującej z obrotu wadliwą decyzję poprzez stwierdzenie jej nieważności, jednak w razie ich zaistnienia organ - zgodnie z art. 158 § 2 k.p.a. - obowiązany jest do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji. Z uzasadnienia wspomnianej decyzji Wojewody wynika, że dostrzegł wady decyzji Starosty [...] m.in. związane z naruszeniem warunków określonych w decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z 10 sierpnia 2006 r., znak: [...], o warunkach zabudowy, a dotyczących lokalizacji budynku – jego elewacji frontowej i kalenicy głównej równolegle do bocznej granicy działki. Wojewoda wskazał, że z projektu zagospodarowania terenu zatwierdzonego decyzją Starosty [...] z 22 marca 2007 r. wynika, iż żadna z elewacji budynku ani kalenica główna nie są usytuowane równolegle do bocznej granicy działki. Dalej Wojewoda wywodził, że przywołane przez organ nadzoru we wniosku przepisy art. 5 ust. 1 Pr. bud. w zw. z § 55 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych, a także § 11 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie mogą przesądzać w trybie postępowania nadzwyczajnego o wydaniu decyzji przez Starostę [...] z rażącym naruszeniem prawa. Wojewoda uznał, że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne, gospodarcze, społeczne, czyli skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Przywołane we wniosku o stwierdzenie nieważności przepisy mają ogólny charakter, których zastosowanie w przedmiotowej sprawie wymagało by szerokiej interpretacji, w powiązaniu z normami PN-EN 50341-1:2013-03 i PN-EN 50423-1:2007, które nie stanowią źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Ostatecznie jednak Wojewoda podsumował, że decyzja Starosty [...] o pozwoleniu na budowę rażąco narusza art. 35 ust. 1 Pr. bud., lecz nie można stwierdzić nieważności decyzji z uwagi na upływ terminów, o których mowa w art. 37b ust. 1 Pr.bud. oraz art. 156 § 2 k.p.a. W tym miejscu należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 37b ust. 1 Pr. bud. nie stwierdza się nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 5 lat. Mając na uwadze decyzję Wojewody należy dojść do następujących wniosków w kontekście rozpoznawanej sprawy. Po pierwsze, Wojewoda dopatrzył się wydania decyzji Starosty [...] o pozwoleniu na budowę z rażącym naruszeniem prawa, a więc przesłanki nieważności określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Po drugie, gdyby nie ograniczenie czasowe, wynikające z art. 37b ust. 1 Pr.bud. oraz art. 156 § 2 k.p.a., doszłoby do stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę. Po trzecie, na moment rozpoznania sprawy zarówno przez WINB jak i Sąd decyzja Wojewody jest ostateczna i prawomocna. W tej sytuacji zdaniem Sądu nie można trwać w przekonaniu, że decyzja Starosty [...] nr [...] z dnia 22 marca 2007 r., znak: [...], może dalej stanowić wzorzec kontroli, na podstawie którego możliwe byłoby udzielenie skarżącej pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego. W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 59 ust. 1 Pr.bud., organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a. W myśl natomiast art. 59a ust. 1 Pr. bud. organ nadzoru budowlanego przeprowadza, na wezwanie inwestora, obowiązkową kontrolę budowy w zakresie jej zgodności z ustaleniami i warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę oraz z projektem budowlanym. Istota postępowania dotyczącego pozwolenia na użytkowanie sprowadza się zatem do zweryfikowania przez organ nadzoru budowlanego, czy określony obiekt budowlany (na gruncie niniejszej sprawy budynek mieszkalny jednorodzinny) został wybudowany zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę oraz z projektem budowlanym (por. art. 59a ust. 1 Pr. bud.). W przedmiotowej sprawie decyzją o pozwoleniu na budowę w rozumieniu przepisu art. 59a ust. 1 Pr. bud. jest decyzja Starosty [...] z dnia 22 marca 2007 r., nr [...] oraz decyzja Starosty [...] z dnia 30 maja 2022 r., nr [...], przenoszącą pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, udzielone decyzją z dnia 22 marca 2007 r., na skarżącą. Opisane wyżej rozstrzygnięcie Wojewody ma zdaniem Sądu takie znaczenie, że wprawdzie nie doszło do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, lecz jednocześnie z uwagi na stwierdzone kwalifikowane wady tej decyzji utraciła ona przymiot legalności i nie może stanowić wzorca kontroli z art. 59a ust. 1 Pr. bud., a w konsekwencji stanowić podstawy do udzielenia inwestorce pozwolenia na użytkowanie. Stanowisko to znajduje dodatkowe oparcie w katalogu wartości chronionych w ustawie Prawo budowlane. Zwrócić należy uwagę, że w art. 4 Pr. bud. uregulowano zasadę wolności budowlanej, zastrzegając, że nie jest to wolność bezwzględna, lecz jest ograniczona warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Z kolei art. 5 Pr. bud. stanowi, że włączenie się do procesu budowlanego w zakresie projektowania, budowy, użytkowania obiektów budowlanych jest obwarowane warunkiem zachowania zgodności z przepisami prawa. Naruszenie zasad wynikających z art. 5 Pr. bud. oraz z przepisów odrębnych, do których ten przepis odsyła, skutkuje wystąpieniem sankcji prawnych, określonych przykładowo w art. 59a Pr. bud. (zob. komentarz do art. 5 pr. bud. [w:] Prawo budowlane. Komentarz pod red. Z.Niewiadomski, 2024, dost. Legalis). Podzielając pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 4 kwietnia 2023 r. sygn. II OSK 966/20 (dost. CBOSA) należy wskazać, że stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę nie może pozostawać bez wpływu na byt prawny decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Obie decyzje pozostają ze sobą w ścisłym związku, ponieważ zostały one wydane w ramach jednego ciągu zdarzeń prawnych dotyczących tego samego zamierzenia inwestycyjnego. Z tego względu stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę pociąga za sobą stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Podstawową przesłanką warunkującą możliwość wydania pozwolenia na użytkowanie jest posiadanie przez inwestora pozwolenia na budowę, albowiem zrealizowany obiekt budowlany musi spełniać warunki w nim zawarte. Brak takiego pozwolenia, wobec wyeliminowania go z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, niewątpliwie stanowi o wydaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie z rażącym naruszeniem art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że taki sam skutek wywołuje decyzja Wojewody z 26 lutego 2024 r. nr [...], mimo że nie doprowadziła ona do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia 22 marca 2007 r. Sąd podziela też stanowisko Wojewody co do tego, że naruszenie przez Starostę [...] art. 5 ust. 1 pkt 5 Pr. bud. w zw. z § 55 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych, § 11 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zw. z P. normami PN-EN 50341-1:2013-03 i PN-EN 50423-1:2007 nie kwalifikuje się jako "rażące naruszenie prawa", o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., lecz nie wyklucza to odwołania się do wymienionych przepisów w kontekście postępowania zwykłego, jakim jest postępowanie o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Sąd podziela stanowisko WINB, że w sprawie doszło do naruszenia powyższych przepisów. Lokalizacja budynku mieszkalnego skarżącej jak i budynku garażowego powodują kolizję z linią energetyczną średniego napięcia SN 15 kV. W sprawie nie zachowano prawidłowej, wymaganej przez P. N. odległości od skrajnych przewodów linii energetycznej. Niewątpliwie doszło do znacznego zbliżenia obiektów do linii energetycznej przebiegającej przez działkę skarżącej, co ma wpływ na bezpieczeństwo użytkowania tych obiektów przez skarżącą. Sąd podziela więc pogląd zaprezentowany przez WSA w sprawie o sygn. II SA/Po 138/24, że nawet jeśli P. N. nie mają charakteru przepisów powszechnie obowiązujących, to są źródłem aktualnych zasad wiedzy technicznej, o którym mowa w art. 5 ust. 1 Pr. bud. Prawidłowo więc organ nadzoru budowlanego uznał, że nie jest możliwe udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektów, które przy tak znacznym zbliżeniu do linii średniego napięcia powodować mogą naruszenie norm dotyczących m. in. bezpieczeństwa pożarowego, bezpieczeństwa użytkowania i odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska. Wbrew więc zarzutom skargi zasadnie WINB odwołał się do norm PN-EN 50341-1:2013-03 i PN-EN 50423-1:2007 i wykazał ich zastosowanie w sprawie. Zdaniem Sądu wydane przez zakład energetyczny warunki przyłączenia ([...]) nie mogą sankcjonować sytuacji, w której dochodzi do tak znacznego zbliżenia się obiektów docelowo użytkowanych przez skarżącą w codziennym życiu, a więc budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego, co może chociażby skutkować zagrożeniem porażenia prądem (np. przeskok łuku elektrycznego), i zwiększonym narażeniem na promieniowanie elektromagnetyczne. Reasumując zdaniem Sądu zaskarżona decyzja WINB z dnia 28 listopada 2024 r., nr [...] odpowiada prawu. W świetle powyższego niezasadne okazały się stawiane przez skarżącą zarzuty skargi tj. naruszenia art. 55, 59 i 59a Pr. bud bowiem organ wykazał podstawy do odmowy udzielenia skarżącej pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Postępowanie w sprawie przeprowadzone zostało zgodnie z normami wyrażonymi w art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. a decyzja w sprawie szeroko umotywowana stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ art. 10 § 1 k.p.a. Dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Strona skarżąca takich okoliczności nie wykazała. Mając powyższe na uwadze skarga podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a.