II SA/Po 620/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 października 2016 r. sprawy ze skargi Stanisława na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w P. z dnia czerwca 2016 r. w przedmiocie nałożenie grzywny w celu przymuszenia; oddala skargę Postanowieniem z dnia lutego 2016 roku Okręgowy Inspektor Pracy w P. (dalej: organ) na podstawie art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2014r., poz. 1619 z późń.zm.) nałożył na zobowiązanego Stanisława (dalej: skarżący) grzywnę w wysokości 3.000,00 zł i wezwał do jej uiszczenia w terminie 30 dni od daty doręczenia orzeczenia, co było skutkiem niewykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z dnia lutego 2016 roku. W uzasadnieniu organ podał, że skarżący prowadzący Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe w D. nie wykonał podlegającej wykonaniu decyzji Okręgowego Inspektoratu Pracy w P. w postaci niezwłocznej wypłaty byłemu pracownikowi Tadeuszowi zaległego wynagrodzenia za miesiąc maj 2015 roku w kwocie 1.242,00 zł oraz za miesiąc czerwiec 2015 roku w kwocie 1.296,00 zł. Skarżący nie zgodził się z powyższym i żaląc się wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania w przedmiocie nałożenia grzywny oraz zarzucił niecelowość nałożenia grzywny jako środka dyscyplinującego wykonanie zobowiązania pieniężnego oraz brak uwzględnienia przy nakładaniu grzywny sytuacji finansowej zobowiązanego, jak również faktu ratalnego zaspokajania należności pracowniczych. W uzasadnieniu wskazał, że nałożona grzywna jest niecelowa, a organ nie udowodnił, by było inaczej. Uiszczenie grzywny spowoduje utratę środków, które można przeznaczyć na zaległe wynagrodzenia. Poza tym, sytuacja finansowa nie pozwala mu na spełnienie świadczeń tytułem wynagrodzenia za pracę. Powyższe nie wynika ze złej woli, a należności wypłacane są zgodnie z możliwościami – w sposób ratalny. Postanowieniem z dnia czerwca 2016 roku Okręgowy Inspektor Pracy w P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 roku, poz. 23) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ rozpoznając negatywnie zażalenie wskazał, że wysokość świadczeń ze stosunku pracy, to jest 2.538,00 zł netto, nie zmniejszyła się od roku licząc od dnia wymagalności do dnia wydania orzeczenia; prawidłowe i terminowe wypłacanie świadczeń ze stosunku pracy stanowi podstawowy obowiązek pracodawcy; należne świadczenia częstokroć stanowią jedyną podstawę utrzymania pracowników i ich rodzin; egzekwowany obowiązek podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy prawa; pracodawca zmaga się z problemami finansowymi. Jednakże ostatnia z przesłanek, podnoszona w zażaleniu przez skarżącego, nie ma wagi szczególnej względem pozostałych i stąd, rozpatrując wszystkie okoliczności łącznie, nie przeważa za inną treścią rozstrzygnięcia. Pracownicy nie mogą ponosić konsekwencji finansowych problemów pracodawcy a grzywna nie ma charakteru kary, li tylko środka przymuszającego. Ponadto, wysokość grzywny została ustanowiona w taki sposób, by zobowiązany uzyskiwał korzystniejszy bilans finansowy w wyniku spełnienia świadczeń na rzecz pracownika niż w przypadku zapłaty grzywny i w związku z tym, nie można mówić o niecelowości bądź nieracjonalności zastosowanego środka. Skargę na to postanowienie – w terminie i formie prawem przewidzianej - złożył skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go rozstrzygnięcia I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 7 kpa, art. 8 kpa oraz art. 77 § 1 kpa poprzez nieuwzględnienie przy orzeczeniu słusznych interesów skarżącego, brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, uwzględnienia sytuacji finansowej skarżącego oraz arbitralność rozstrzygnięcia, a także naruszenie art. 12 § 1 kpa poprzez niecelowość nałożenia grzywny jako środka dyscyplinującego wykonanie zobowiązania. W uzasadnieniu skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Podkreślił, że nie uchyla się od wykonania ciążących na nim obowiązków. Skarżący podał, że wymierzając grzywnę organ winien kierować się zasadą celowości i skuteczności, oraz słusznego interesu skarżącego, czego w przedmiotowej sprawie nie wykazał. Skarżący podał, że jest w bardzo trudnej sytuacji finansowej, stąd brak możliwości zapłaty wynagrodzenia nawet pod rygorem grzywny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej Ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, w tym postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem niniejszego postępowania była ocena legalności postanowienia organu z dnia czerwca 2016 roku utrzymującego w mocy postanowienie z dnia lutego 2016 roku o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Bezspornie ustalono, że obowiązek wskazany w tym tytule dotyczył wypłacenia wynagrodzenia za pracę pracownikowi skarżącego. Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 11 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi, nakładane w drodze decyzji organów Państwowej Inspekcji Pracy. Jak wynika z akt sprawy skarżący nie wykonał obowiązku nałożonego orzeczeniem z dnia 5 lutego 2016 roku nakazującego wypłacić wynagrodzenie w łącznej kwocie 2.538,00 zł netto na rzecz Tadeusza za pracę w miesiącach maj i czerwiec 2015 roku. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił art. 119 § 1 upea, zgodnie z którym grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Jak wynika ze stanu faktycznego i przywołanego przypisu wszystkie jego przesłanki zostały spełnione. Podstawowym obowiązkiem pracodawcy jest zapewnienie wynagrodzenia pracownikowi. Organ powołany i upoważniony ustawowo do kontroli, czy wspomniany obowiązek jest realizowany w sposób prawidłowy, został wyposażony przez ustawodawcę w instytucję grzywny w celu przymuszenia. W obecnym stanie rzeczy trudno o inny środek egzekucji wymuszający na skarżącym spełnienie ciążących na nim zobowiązań. Ponadto, słusznie organ wskazał, że pomimo trudno sytuacji finansowej skarżącego nie można pominąć pozostałego szeregu przesłanek, jak chociażby pozbawionego źródeł dochodu pracownika czy priorytetowych zobowiązań skarżącego w świetle przepisów prawa pracy do wypłaty należnego wynagrodzenia. Ponadto, na podstawie art. 125 § 1 upea w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Wykonanie obowiązku określonego w tytule wykonawczym powoduje umorzenie nałożonych a nieuiszczonych lub nieściągniętych grzywien w celu przymuszenia. Natura tego obowiązku jest niepodzielna, co oznacza, że dopóty, dopóki zobowiązany nie wypłaci ostatniej należnej pracownikowi kwoty, obowiązek ten pozostaje niewykonany. Tak więc, nawet gdyby wynagrodzenie było płacone ratalnie (choć z akt sprawy nie można tego wywnioskować), to i tak przepis nie przewiduje możliwości umorzenia grzywny. Nie zmienia to jednak faktu, że zapłata należności wciąż pozwala na osiągnięcie korzystniejszego bilansu finansowego przez skarżącego. Sumując nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.