II SA/Po 621/02
WyrokWSA w Poznaniu2004-06-04
Skład orzekający: Sędzia NSA Jolanta Szaniecka, Sędzia NSA Grażyna Radzicka, Asesor sąd. Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę części obiektu budowlanego może zostać utrzymana w mocy przez organ odwoławczy, jeśli istnieje sprzeczność między rozstrzygnięciem decyzji organu pierwszej instancji a jej uzasadnieniem, a strona postępowania działa w oparciu o błędne przeświadczenie wynikające z uzasadnienia?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja organu odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, została uchylona z powodu naruszenia przepisów proceduralnych, w tym art. 107 KPA dotyczącego elementów decyzji oraz zasad postępowania administracyjnego (art. 7, 8, 9, 11 KPA). Istniała istotna sprzeczność między rozstrzygnięciem decyzji organu pierwszej instancji, nakazującym rozbiórkę nowo wybudowanej części altany, a jej uzasadnieniem, które wskazywało na rozbiórkę starej części. Ta sprzeczność wprowadziła stronę w błąd co do przedmiotu nakazu rozbiórki, co stanowiło naruszenie zasad postępowania.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę części altany rozbudowanej bez pozwolenia na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca J.B. podniosła zarzuty dotyczące jej sytuacji materialnej i zdrowotnej, a także wskazała na sprzeczność między rozstrzygnięciem a uzasadnieniem decyzji organu pierwszej instancji, która nakazywała rozbiórkę starej części altany, podczas gdy rozstrzygnięcie dotyczyło nowej części.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie NSA Grażyna Radzicka (spr.) Asesor sąd. Karol Pawlicki Protokolant sekr.sąd. Katarzyna Bela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 czerwca 2004r. sprawy ze skargi J.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2002r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2002r. Nr [...] II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 10zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/K. Pawlicki /-/J. Szaniecka /-/G. Radzicka
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2002r. nr [...] nakazał właścicielowi – J. B. zamieszkałej w P. przy ulicy [...] – rozbiórkę części altany rozbudowanej bez pozwolenia na budowę usytuowanej na terenie Pracowniczych Ogrodów Działkowych w P. przy ulicy [...], określając, że rozbiórką należy objąć część altany przekraczającą wymiary 3,80 x 6,50m.
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono co następuje:
J. B. nabyła w 2000 roku altanę o wymiarach 3,60m x 5m i w tym samym roku rozbudowała ją. Łączna powierzchnia zabudowy wynosi 42,7m2 o wysokości 2,20m z dachem płaskim.
Ponieważ stosownie do przepisów art. 29 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) budowa altan i obiektów gospodarczych na Pracowniczych Ogrodach Działkowych przekraczających zabudowę 25m2 w miastach wymaga pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 28 ustawy, a takiego pozwolenia J. B. nie posiada, stąd organ administracyjny w oparciu o przepisy art. 48 Prawa budowlanego nakazał rozbiórkę części altany.
Dalej w uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że rozbiórka dotyczy tej części altany, która została wybudowana przed 2000 rokiem, co zaznaczono na szkicu znajdującym się w aktach administracyjnych kolorem czerwonym.
W odwołaniu od decyzji J. B. podniosła, że na działce w przedmiotowej altanie zamieszkuje wraz z 6-letnią córką. Korzysta z pomocy finansowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie i zarówno sytuacja materialna jak i zdrowotna uniemożliwia jej przeprowadzenie rozbiórki starej części altany.
Z treści odwołania wynikało jednoznacznie, że inwestorka wnosi o uchylenie nakazu rozbiórki.
W wyniku rozpoznania odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2002r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i podzielił jej argumentację.
Organ odwoławczy podkreślił, że w sytuacji okoliczności przewidzianych w art. 48 Prawa budowlanego, organy nadzoru budowlanego nie mają prawa działać w ramach uznania administracyjnego, a w szczególności brać pod uwagę sytuacji finansowej czy życiowej inwestora dopuszczającego się samowoli.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca powtórzyła zarzuty podniesione w odwołaniu i podkreśliła, że po ukończeniu nowej części altany w miarę posiadanych środków finansowych dokona rozbiórki starej części, co spowoduje, że altana usytuowana na terenie Pracowniczych Ogrodów Działkowych będzie miała wymagane rozmiary. W konkluzji skarżąca żądała uchylenia zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, jednakże nie z powodów podniesionych w skardze.
Decyzja administracyjna to jednostronna czynność organu administracji publicznej posiadająca odpowiednią formę prawną i określająca konsekwencje stosowanej normy prawnej w odniesieniu do konkretnie oznaczonego adresata w sprawie indywidualnej.
Elementami decyzji w myśl przepisów art. 107 § 1 kpa są między innymi rozstrzygnięcie oraz uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie zatem stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Jednak to w rozstrzygnięciu decyzji zostaje wyrażona wola organu administracji załatwiającego sprawę w tej formie.
W niniejszej sprawie w decyzji I instancji istnieje wyraźna sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem, a uzasadnieniem. Jak wynika z treści rozstrzygnięcia, nakazem rozbiórki objęto część altany nowowybudowanej o wymiarach 3,80m x 6,50m i winno być bezspornym, że jest to część obiektu wzniesionego w warunkach samowoli budowlanej.
Natomiast w uzasadnieniu decyzji wskazuje się wyraźnie, że część altany podlegającej rozbiórce zaznaczono na szkicu kolorem czerwonym i jest to stara część wybudowana przed rokiem 2000, gdyż jest ona najbardziej zniszczona. J. B. przyjęła do wiadomości konieczność rozebrania starej części altany i w tym zakresie odnoszą się jej zarzuty zawarte zarówno w odwołaniu jak i w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Winno być niespornym, że w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy oznacza utrzymanie w mocy jej podstawowego elementu, jakim jest rozstrzygnięcie. Tak więc organ II instancji utrzymując decyzję organu I instancji orzekł o rozbiórce nie starej części altany lecz nowej. Natomiast J. B. pozostaje w przeświadczeniu powziętym z uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej, że ma rozebrać starą część altany. Wynika to jednoznacznie zarówno z odwołania jak i skargi.
Tak istotna okoliczność dla strony postępowania, stanowi naruszenie przepisów art. 7, 8, 9 i 11 kodeksu postępowania administracyjnego przez organy administracji i to tym bardziej, że uruchomienie przez stronę dobrowolnego wykonania rozbiórki starej części altany nie dawałaby podstaw do prowadzenia postępowania z zakresu samowoli budowlanej.
W powyższych okolicznościach uznając, że zaskarżona decyzja uchybia przepisom art. 107, 7, 8, 9, 11 KPA oraz art. 48 ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) – na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ppkt "a" i "c" i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.
/-/K. Pawlicki /-/J. Szaniecka /-/G. Radzicka
kk
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło