II SA/Po 621/07

Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 lutego 2008 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M.M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych postanawia 1. zwolnić M.M. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla M.M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu. Referendarz sądowy /-/ K. Witkowicz-Dwornicka . Skarżąca M.M wniosła o przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie. We wniosku o prawo pomocy złożonym na urzędowym formularzu skarżąca oświadczyła, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi jedynie z dwiema małoletnimi, uczącymi się córkami. Skarżąca podała, że znajduje się z mężem w separacji, ale nie przedłożyła orzeczenia sądu w tej sprawie. Skarżąca otrzymuje rentę chorobową w wysokości [...] zł netto miesięcznie (k. 12 akt) oraz kwotę [...] zł miesięcznie tytułem zabezpieczenia potrzeb rodziny, zasądzoną wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia 5 listopada 2001 r. (k. 10-12 akt). W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku skarżąca podała, że dysponuje domem o powierzchni [...] m² położonym w [...]. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżąca wraz z mężem są właścicielami działki nr [...] o powierzchni [...] m² położonej w [...], na której znajduje się budynek mieszkalny o łącznej powierzchni użytkowej około [...] m², w tym około [...] m² powierzchni mieszkalnej. Z treści wniosku o prawo pomocy wynika, że wnioskodawczyni nie ma innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz wartościowych ruchomości. Skarżąca wezwana w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i finansowego oświadczyła, że nie ma rachunku bankowego, zaciągnęła kredyt w GE Money Bank SA w Gdańsku na zakup komputera i z tego tytułu płaci miesięczną ratę w wysokości 146,57 zł . Wnioskodawczyni oświadczyła, że miesięczne konieczne wydatki wynoszą łącznie 758, 57 zł (130 zł za prąd, 35 zł za wodę, 70 zł za wywóz szamba, 45 zł za gaz w butli, 23 zł za wywóz śmieci, 146,57 zł raty kredytowej, 60 zł za dojazdy do szkoły, 59 zł za przedszkole, 150 zł za leki, 40 zł podatku od nieruchomości). Prócz tego wnioskodawczyni ponosi raz do roku koszt okularów dla młodszej córki, książek do przedszkola i do gimnazjum, mundurka szkolnego, opłatę za komitet rodzicielski oraz koszty opału na zimę, co wyliczyła na łączną kwotę 2.395 zł rocznie (około 200 zł miesięcznie). Wnioskodawczyni załączyła zaświadczenie z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]., że nie korzysta ze świadczeń pomocy społecznej, zeznanie roczne PIT za 2006r., z którego wynika jej roczny przychód w wysokości [...] zł brutto oraz to, że mąż jej ma inny adres zamieszkania. Aktualnie skarżąca zobowiązana jest do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł stosowanie do §2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić należności sądowych nawet w części (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Wnioskodawca winien jednak wykazać, że nie ma realnych możliwości zgromadzenia środków celem pokrycia wymaganych należności. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach i jego uzupełnienia wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Rodzina uzyskuje wprawdzie stałe miesięczne dochody z tytułu renty chorobowej skarżącej i należność z tytułu zaspokojenia potrzeb rodziny, ale w łącznej wysokości, która pozwala jedynie na pokrycie niezbędnych bieżących wydatków utrzymania domu oraz skarżącej i małoletnich dzieci. Z dochodu tego pokrywa także koszty swojego leczenia i leków oraz potrzeby uczących się córek. Stan zdrowia uniemożliwia przy tym skarżącej podjęcie jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Wprawdzie skarżąca posiada majątek nieruchomy, który co do zasady pozbawia możliwości skorzystania z prawa pomocy, bowiem stanowi źródło dodatkowego zarobkowania, jednak możliwości te muszą być realne. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni jest jedynie współwłaścicielką nieruchomości wraz z mężem, z którym jak podała znajduje się w separacji. Okoliczność ta ogranicza, więc swobodne dysponowanie tym majątkiem. Prócz tego działka jest niewielka, a budynek przeznaczony na potrzeby mieszkaniowe wnioskodawczyni i dzieci. Biorąc pod uwagę przewidywaną wysokość kosztów sądowych w takim stanie sprawy przyjąć należy, że wnioskodawczyni nie ma możliwości ich uiszczenia nawet w części. Tym bardziej, przedstawiona przez wnioskodawczynię sytuacja finansowa wskazuje, że nie ma ona także możliwości by wygospodarować środki na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Należało, zatem uwzględnić wniosek o prawo pomocy i w tym zakresie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie. Referendarz sądowy /-/ K. Witkowicz-Dwornicka .