II SA/Po 625/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska- Tylewicz po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na czynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] w przedmiocie wykonania w trybie zastępczym obowiązku rozbiórki budynku postanawia: odrzucić skargę A. K. reprezentowana przez adwokata wniosła do tut. Sądu skargę na czynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej PINB) polegającą na "wykonaniu na podstawie postanowienia z 21 listopada 2020 r. w trybie zastępczym decyzji z dnia 2 lutego 2015 r. znak [...] o nakazaniu rozbiórki budynku produkcyjnego, usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości W., przy ul [...]". W ocenie strony czynność ta została podjęta z naruszeniem art., 39 ust 1, 67 ust. 2 i 3, 69 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U z 2020 poz. 133 ze zm.) w zw. z § 4 i 6 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych oraz art. 127 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 poz. 1427 ze zm. dalej u.p.e.a.). W ocenie skarżącej prace rozbiórkowe przeprowadzono rażąco wadliwie, niezgodnie z decyzją o rozbiórce, a rozbiórka pogorszyła stan budynków sąsiednich, w tym wpływa negatywnie na budynek skarżącej (m.in. utrudnia retencję wód opadowych). Strona wniosła o zobowiązanie PINB do podjęcia czynności zabezpieczających w związku z wykonaną rozbiórką. W odpowiedzi na skargę PINB wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej lub ewentualnie o uznanie jej jako spóźnionej, gdyż od wykonania "czynności rozbiórki" upłynęło dwa lata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i wówczas stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny bada w pierwszej kolejności jej dopuszczalność. Jednym zaś z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której ona dotyczy w kognicji sądu administracyjnego. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego skarga podlega odrzuceniu. W ocenie Sądu rację ma organ, iż "czynność polegająca na wykonaniu w trybie zastępczym decyzji o nakazaniu rozbiórki budynku produkcyjnego" nie stanowi czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Uprawnienia lub obowiązki, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. nie dotyczą kompetencji organów administracji do określonego działania. PINB w ramach postępowania egzekucyjnego zmierzającego do wyegzekwowania obowiązku rozbiórki, bo bezskutecznym nałożeniu grzywien w celu przymuszenia, był w świetle u.p.e.a. uprawniony do zastosowania wykonania zastępczego. Dodać trzeba, że w świetle art. 54 u.p.e.a. jedynie zobowiązany może skarżyć czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Skarżąca zaś jest właścicielką nieruchomości sąsiadującą z budynkiem będącym przedmiotem rozbiórki. A. K. była jedną z osób wnoszących o nakazanie rozbiórki budynku przy ul. [...] w W. (k. [...]). Z treści skargi wywieść zaś można, że A. K. skarży w istocie techniczne wykonanie rozbiórki, które- jak twierdzi- negatywnie wpłynęło na nieruchomości sąsiednie (w tym jej). Strona wskazała, że dokonano rozbiórki dachu, nie zabezpieczając równocześnie odkrytego przez to materiału murowego, który stanowił ścianę wewnętrzną, a aktualnie stanowi ścianę szczytową budynku należącego do skarżącej. Z tego względu jej nieruchomość nie jest z tej strony ocieplona, ani zabezpieczona przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi. Skarżąca podała, że odkryte, niezadaszone piwnice zasypane gruzem nie pozwalają wodom opadowym na swobodne przedostanie się do gruntu co skutkuje kumulowaniem się tych wód na nieruchomości w formie swoistego "basenu". Powyższe w ocenie Sądu pozwala kwalifikować twierdzenia skarżącej jako dotyczące szkód na jej nieruchomości, które to mogą być przedmiotem powództwa do sądu powszechnego, a nie podlegają kognicji sądu administracyjnego. Ponadto należy wskazać, że skarżąca ma nadal możliwość zwrócenia się do organów nadzoru budowlanego o podjęcie działań, o których mowa w art. 69 pr. bud. jeśli budynek stwarza niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, niezależnie od pozostającego w tle niniejszej sprawy postępowania egzekucyjnego zakończonego rozbiórką w trybie wykonania zastępczego. Podkreślić jednak trzeba, iż przepis ten ma zastosowanie w sytuacjach o charakterze awaryjnym i nagłym. Art. 69 pr. bud. nie stanowi jednak podstawy do wydawania decyzji o nałożeniu obowiązku zastosowania środków zabezpieczających. W tych okolicznościach Sąd doszedł do przekonania, że skarga na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.