II SA/Po 626/11
WyrokWSA w Poznaniu2011-10-26
Skład orzekający: Edyta Podrazik, Maria Kwiecińska, Barbara Drzazga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie przewozu odpadów komunalnych pojazdem przystosowanym do zbierania i przewozu śmieci, w ramach działalności gospodarczej polegającej na zbieraniu i transporcie odpadów, podlega przepisom ustawy o transporcie drogowym dotyczącym niezarobkowego przewozu drogowego, co skutkuje obowiązkiem posiadania zaświadczenia i uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przewóz odpadów komunalnych pojazdem przystosowanym do zbierania i przewozu śmieci, wykonywany w ramach działalności gospodarczej polegającej na zbieraniu i transporcie odpadów, podlega odpowiednio przepisom ustawy o transporcie drogowym dotyczącym niezarobkowego przewozu drogowego. W związku z tym, przedsiębiorca był zobowiązany do posiadania zaświadczenia na wykonywanie przewozu na potrzeby własne oraz do uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Brak tych dokumentów uzasadniał nałożenie kary pieniężnej.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na przedsiębiorcę A. B. karę pieniężną za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia oraz za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Kontrola wykazała, że pojazd przystosowany do zbierania śmieci, użytkowany przez firmę A. B., przewoził odpady, a kierowca nie posiadał wymaganego zaświadczenia ani nie uiścił opłaty. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy. Przedsiębiorca zaskarżył decyzję, kwestionując kwalifikację przewozu jako podlegającego przepisom ustawy o transporcie drogowym.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2011 r. sprawy ze skargi A. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "A" A. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia (...) nr (...) w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Decyzją z dnia (...) grudnia 2010 r., nr (...),Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), nałożył na A. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod "A" A. B. karę w wysokości (...) zł. z tytułu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym polegającego na wykonywaniu przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia oraz wykonywaniu przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że w dniu (...) sierpnia 2010 r. w miejscowości K. na drodze krajowej nr (...) zatrzymano do kontroli przystosowany do zbierania i przewozu śmieci samochód ciężarowy marki (...) o nr rej. (...). W pojeździe znajdowało się dwóch pomocników zajmujących się zbieraniem odpadów – J. W. oraz J. H., zaś pojazd był użytkowany przez przedsiębiorstwo "A" A. B. W momencie kontroli wykonywano przewóz drogowy na potrzeby własne – kierowca powracał po wyładunku odpadów zebranych z miejscowości G. na wysypisko śmieci położone w K. przy ul. (...). Jednocześnie kierowca jechał celem zbiórki odpadów z terenu gminy K. i nie legitymował się wypisem z zaświadczenia na wykonywanie przewozów drogowych na potrzeby własne. Równocześnie kierowca przesłuchany w charakterze świadka zeznał, iż nigdy nie został wyposażony w wypis z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne. Z uzyskanych następnie przez organ informacji z Biura Obsługi Transportu Międzynarodowego (pismo z dnia (...) października 2010 r.) oraz Starostwa Powiatowego w K. (pismo z dnia (...) września 2010 r.) wynika, iż A. B. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "A" A. B. nigdy nie występował do właściwych organów z wnioskiem o wydanie zaświadczenia na wykonywanie krajowych przewozów drogowych na potrzeby własne. Stąd przedsiębiorca dopuścił się naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym poprzez wykonywanie przewozu drogowego na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Następnie organ wskazał, iż w momencie dokonywania kontroli nie dopełniono również obowiązku uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, określonego w art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Mając na względzie powyższe naruszenie konieczne było nałożenie na przedsiębiorcę kary w wysokości (...) zł.
Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w trakcie postępowania administracyjnego przez A. B., organ wskazał, iż w świetle art. 3 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym do przewozu drogowego wykonywanego w ramach usług polegających na przewozie odpadów, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego, a więc w tym i przepisy dotyczące obowiązku posiadania zaświadczenia o wykonywaniu transportu drogowego na potrzeby własne. Za niezazasadny organ uznał również zarzut braku udziału przedsiębiorcy w przesłuchaniu kierowcy, bowiem zgodnie z art. 73 ust. 1 pkt. 4 ustawy o transporcie drogowym w toku kontroli inspektor ma prawo przesłuchać kierowcę w charakterze świadka.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. B. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "A" A. B. wnosząc o jej uchylenie. Zdaniem odwołującego organ I instancji prowadząc przedmiotowe postępowanie dopuścił się naruszenia art. 48 ustawy o transporcie drogowym poprzez objęcie kontrolą pojazdu dokonującego przewozu odpadów komunalnych jak i naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego określonych w art. 6, 7, 8, 9, 77 § 1 i 2, 78 § 1, 79 § 1 i 2 oraz 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu odwołania wskazano, iż organ I instancji wydał decyzję nakładającą na skarżącego karę pieniężną, pomimo iż pismem z dnia (...) listopada 2010 r. skarżący zwrócił się do organu z wnioskiem o uzupełniające przesłuchanie świadków na okoliczność charakteru wykonywanego w dniu kontroli przewozu. Zdaniem skarżącego pominięcie powyższego wniosku dowodowego spowodowało naruszenie zasad postępowania administracyjnego, które powinno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Następnie wskazano, iż skarżący nie zgadza się z ustaleniami organu I instancji, zgodnie z którymi wykonywany w dniu (...) sierpnia 2010 r. przewóz drogowy podlegał przepisom ustawy i transporcie drogowym. Okoliczność powyższa nie może zostać również wywiedziona z zeznań świadków – Z. H. oraz K. M. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, dokonując w dniu (...) sierpnia 2010 r. kontroli pojazdu dopuścił się również naruszenia art. 48 ustawy o transporcie drogowym. Dodatkowo, w opinii skarżącego "odpowiednie" stosowanie przepisów o transporcie drogowym nie oznaczało w jego przypadku konieczności posiadania stosownego zaświadczenia oraz uiszczenia opłat za przejazd po drogach krajowych .
Decyzją z dnia (...) lutego 2011 r., nr (...), Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia (...) grudnia 2010 r.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia przytoczono dotychczasowy przebieg postępowania zapoczątkowanego dokonaną w dniu (...) sierpnia 2010 r. kontrolą drogową a następnie wskazano, iż w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż skarżący w chwili kontroli nie legitymował się zaświadczeniem na wykonywanie przewozu na potrzeby własne oraz nie opłacił wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Jak podkreślił organ, w świetle art. 3 ust. 2 pkt. 3 do przewozu drogowego w ramach usług polegających na przewozie odpadów komunalnych lub nieczystości ciekłych należy stosować odpowiednio przepisy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego, a więc w tym i przepisy dotyczące konieczności uzyskania stosownego zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności. Stąd podczas wykonywanego w dniu (...) sierpnia 2010 r. przez przedsiębiorcę transportu drogowego odpadów, odbywającego się w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej polegającej na zbieraniu i transporcie odpadów, skarżący zobowiązany był do posiadania stosownego zaświadczenia. Jego brak skutkować musiał nałożeniem kary pieniężnej. Podobnie wykonywanie transportu drogowego za przejazd pojazdu po drogach krajowych bez wymaganej opłaty uzasadniało nałożenie na przedsiębiorcę kary pieniężnej.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ powtórzył, iż w myśl powołanego powyżej art. 3 ust. 2 pkt. 3 ustawy o transporcie drogowym wykonywany przez skarżącego transport drogowy stanowił transport, do którego należało odpowiednio zastosować przepisy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Podkreślono również, iż w myśl art. 48 powyższej ustawy inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego mieli prawo skontrolować przedmiotowy samochód, a w ramach dokonywanej inspekcji, mieli oni również prawo do przesłuchania kierowcy bez konieczności zawiadamiania o tym skarżącego.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. B. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "A" A. B. wnosząc o jej uchylenie. Skarżący podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniu oraz dodatkowo zarzucił organom administracji błędne przyjęcie, iż wykonywany w dniu kontroli transport drogowy polegał na transporcie odpadów.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 06 czerwca 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 848/11, skarga została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu jako sądowi właściwemu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to konieczność dokonania przez sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony.
Przedmiotem toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym postępowania jest kwestia prawidłowości rozstrzygnięcia Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymującego w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, nakładającego na skarżącego A. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "A" A. B. karę w wysokości (...) zł. z tytułu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym polegających na wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia oraz wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt. 2 ustawy o transporcie drogowym do przewozów drogowych wykonywanych w ramach usług polegających na przewozie odpadów komunalnych lub nieczystości ciekłych, mają odpowiednie zastosowanie przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Innymi słowy przewozy, o jakich mowa w powyższym artykule, nie zostały wyłączone spod zakresu przedmiotowego ustawy, lecz należy do nich odpowiednio stosować przepisy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Podkreślenia wymaga, że pojęcie "odpowiedniego stosowania przepisów" oznacza, że do tego rodzaju przewozów stosuje się z pewnymi modyfikacjami przepisy ustawy o transporcie drogowym dotyczące przewozów na potrzeby własne (R. Strachowska, Komentarz do art. 3 ustawy o transporcie drogowym, Wyd. 2, Warszawa 2011) W konsekwencji, jak prawidłowo uznały organy administracji publicznej, w przypadku wykonywania transportu drogowego odpadów zastosowanie znajdzie art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Podobnie wykonywanie niezarobkowego przewozu drogowego obligowało przedsiębiorcę do uiszczenia opłaty, o jakiej była mowa w art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, obowiązującej w dacie rozstrzygania przez organy administracji publicznej.
W toku postępowania administracyjnego, a następnie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący kwestionuje okoliczność, iż wykonywanie transportu drogowego polegającego na przewozie odpadów komunalnych, obligowało go do dochowania nakazom określonym w art. 33 ust. 1 oraz art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Co więcej, skarżący kwestionuje również fakt przewozu odpadów, wskazując, iż okoliczność powyższa nie została udowodniona. Stanowisko powyższe uznać należy za błędne.
Okolicznością bezsporną w sprawie pozostaje, iż w dniu (...) sierpnia 2010 r. w miejscowości K. na drodze krajowej nr (...) inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego, działając w ramach uprawnień określonych w art. 48 ustawy o transporcie drogowym, zatrzymali do kontroli przystosowany do zbierania i przewozu śmieci samochód ciężarowy marki (...) o nr rej. (...). W pojeździe, stanowiącym własność skarżącego, znajdowało się dwóch pomocników zajmujących się zbieraniem odpadów – J. W. oraz Z. H. Zgodnie ze złożonymi przez kierowcę Z. H. zeznaniami, samochód powracał po wyładunku odpadów zebranych z miejscowości G. na wysypisko śmieci położone w K. przy ul. (...), kierując się do gminy K., celem zbiórki odpadów z jej terenu. Kierowca ten był zatrudniony w ramach umowy o pracę przez skarżącego a przed przesłuchaniem został pouczony o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych zeznań. W swoich zeznaniach określił on jednoznacznie rodzaj wykonywanych czynności wskazując równocześnie miejscowości, z których pobierał odpady jak i adres wysypiska śmieci. Skarżący, po zapoznaniu z powyższymi zeznaniami świadka, nie twierdził, że podane przez niego fakty nie odpowiadają prawdzie, natomiast zarzuca, iż na ich podstawie organy w sposób nieprawidłowy przyjęły "jakoby dokonywany wówczas przewóz nie był wykonywany w ramach usług polegających na odbiorze odpadów komunalnych lub nieczystości ciekłych, a co za tym idzie nie podlegał przepisom ustawy o transporcie drogowym" (pismo skarżącego z dnia (...) listopada 2010 r., odwołanie skarżącego z dnia (...) grudnia 2010 r.). W tych warunkach nie było potrzeby przeprowadzania ponownego dowodu z przesłuchania świadka bo nie fakty przez niego wskazane są przedmiotem zarzutów skarżącego lecz ich ocena oraz zastosowanie właściwej normy prawnej do ustalonego na podstawie tych zeznań stanu faktycznego. Ocena przeprowadzonego dowodu i zastosowanie właściwej normy prawnej zostały natomiast, zdaniem Sądu, dokonane przez organ prawidłowo.
Należy podkreślić, że wbrew zarzutom skarżącego podnoszonym w piśmie z dnia z dnia (...) listopada 2010 r. oraz odwołaniu od decyzji organu I instancji z dnia (...) grudnia 2010 r., organy właściwie przyjęły, że czynność przewozów, o których zeznał świadek, należało zakwalifikować do usług polegających na przewozie odpadów komunalnych, których definicję zawarto w art. 3 ust. 3 pkt. 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach komunalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 285, poz. 1243). Konsekwencją takiej kwalifikacji, opartej nie tylko na fakcie posiadania przez skarżącego zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie transportu i zbierania odpadów komunalnej, lecz również (a może przede wszystkim) na zeznaniach świadka, było zastosowanie, odpowiednio do tego rodzaju przewozu, przepisów dotyczących niezarobkowego przewozu drogowego zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym. Powyższe aktualizowało obowiązek spełnienia wymagań nałożonych na podmiot dokonujący przewozu na potrzeby własne, a dotyczących konieczności posiadania zaświadczenia o wykonywaniu przewozu na potrzeby własne (art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym) oraz uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych (art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, obowiązujący w dacie orzekania przez organy). Wobec ustalenia przez organ I instancji, iż skarżący nigdy nie występował do właściwych organów z wnioskiem o wydanie zaświadczenia na wykonywanie krajowych przewozów drogowych na potrzeby własne (pismo Biura Obsługi Transportu Międzynarodowego z dnia (...) października 2010 r. oraz pismo Starostwa Powiatowego w K. z dnia (...) września 2010 r.), organy prawidłowo uznały, iż w sprawie zaszły przesłanki nałożenia na niego kary z tytułu wykonywania przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Podobnie wykonywanie przejazdu pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającym 3,5 tony bez uiszczania opłaty stanowiło naruszenie obowiązku określonego w art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Stąd też organy prawidłowo nałożyły na skarżącego jako na podmiot wykonujący przewozy drogowego, karę pieniężną, o jakiej mowa w art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd wskazuje, że jak trafnie wskazał Główny Inspektor Transportu Drogowego nie zasługują one na uwzględnienie. Skarżącemu zapewniono bowiem czynny udział w toczącym się postępowaniu, zaś jego udział w dokonywanych czynnościach kontrolnych, w świetle regulacji zawartej w art. 68 – 74 ustawy o transporcie drogowym, nie był obligatoryjne.
Reasumując powyższe rozważania wskazać należy, iż zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego odpowiada prawu. Mając powyższa na względzie Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło