II SA/Po 626/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 października 2019 r. sprawy ze skargi D. K. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] maja 2019 r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] (dalej: PINB), nakazał D. K. oraz A. K. rozbiórkę budynku mieszkalnego (wraz z częścią garażową oraz wejściową do budynku) zlokalizowanego na działce nr ewidencyjny [...] przy ul. [...] w miejscowości [...] w gminie [...] oraz uporządkowanie terenu, wskazując, że wyżej wymienione roboty rozbiórkowe należy rozpocząć przed dniem [...] lipca 2019 r. i zakończyć do dnia [...] grudnia 2019 r. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła D. K.. Postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 134 oraz art. 123 § 1 i 2 ustawy z [...] czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (K.p.a.), Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]INB) stwierdził, iż odwołanie D. K. dnia [...] maja 2019 r., od wyżej opisanej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z dnia [...] maja 2019 r., znak: [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, załączonego do akt sprawy organu I instancji wynika, że R. J. - pełnomocnik D. K. - odebrał korespondencję, która zawierała decyzję PINB, w dniu [...] maja 2019 r. Dalej zauważono, że zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Zgodnie z art. 57 § 1 K.p.a., jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. W związku z powyższym organ uznał, iż termin do złożenia odwołania od przedmiotowej decyzji dla D. K. minął w dniu [...] maja 2019 r. Tymczasem oznaczone taką datą odwołanie zostało nadane na placówce pocztowej w dniu [...] maja 2019 r. Organ zauważył, iż termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Z powyższego wynika, że odwołanie D. K. zostało wniesione po upływnie terminu do wniesienia odwołania. Następnie organ odwoławczy wskazał, że podany w pouczeniu termin do wniesienia odwołania jest terminem ustawowym, wyznaczonym wprost przepisem art. 129 § 2 K.p.a., a jego zachowanie jest warunkiem skuteczności czynności procesowej dokonanej przez stronę. Organ odwoławczy jest zobowiązany zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przez przepisy terminie. W sytuacji przekroczenia przez stronę terminu do wniesienia środka odwoławczego, wobec braku wniosku o przywrócenie terminu do wniesiona odwołania, o którym mowa w art. 58 k.p.a., organ odwoławczy zobligowany jest do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, D. K. zarzuciła, iż postanowienie [...]INB zostało wydane z naruszeniem art. 40 i 57 K.p.a. Skarżąca podniosła, iż zaskarżona decyzja PINB został doręczona jej pełnomocnikowi, z informacji jakie uzyskała od swojego pełnomocnika wynikało, iż postanowienie to zostało doręczone mu w dniu [...] maja 2019 r. i w związku z powyższym termin do wniesienia odwołania mijał z dniem [...] maja 2019 r. Dlatego też odwołanie zostało złożone w dniu [...] maja 2019 r. , a składając je skarżąca była przekonana, iż termin został zachowany. D. K. podniosła, iż nie jest w stanie zweryfikować jednoznacznie, kiedy faktycznie decyzja ta zostało doręczone jej pełnomocnikowi, a z jego wyjaśnień wynika, iż nie otrzymał on decyzji w dniu [...] maja 2019 r. Dlatego też skarżąca nie zgadza się z zaskarżonym postanowieniem i wnosi o jego uchylenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej "P.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2019r. stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Jak słusznie zauważył [...]INB, przed rozpoznaniem sprawy administracyjnej, w której wniesiono odwołanie organ odwoławczy jest obowiązany ocenić, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Zgodnie bowiem z art. 129 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (dalej – "K.p.a.") odwołanie winno być wniesione w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Termin do wniesienia odwołania jest terminem ustawowym, a więc nie może być przedłużany ani skracany przez organ administracji publicznej. Jest terminem procesowym obliczanym według przepisów kodeksu oraz terminem zawitym, którego upływ organ odwoławczy uwzględnia z urzędu. W konsekwencji, decyzja, co do której strona uchybiła termin do wniesienia odwołania i nie przywrócono jej terminu, korzysta z domniemania mocy obowiązującej (art. 16 § 1 K.p.a.), a to oznacza, że sprawa nią rozstrzygnięta nie może być co do zasady ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego. Dlatego też podjęcie przez organ odwoławczy czynności zmierzających do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy każdorazowo poprzedza, jak już wyżej wskazano, postępowanie wstępne, w trakcie którego organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu ustalenie między innymi czy odwołanie zostało wniesione z zachowaniem terminu. Przeprowadzenie wspomnianych czynności wstępnych jest obligatoryjne. Ewentualne ustalenie, że odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu skutkuje tym, że organ nie rozpoznaje odwołania merytorycznie, nie rozważa argumentacji strony, a tylko postanowieniem stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania, zgodnie z art. 134 K.p.a. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy strona domaga się przywrócenia terminu stosownie do art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., a wniosek ten zostanie uwzględniony. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, z art. 58 k.p.a. wynika jednoznacznie, że przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić wyłącznie na prośbę strony. W tym zakresie wyłączona została możliwość wszczęcia postępowania przez organ administracji z urzędu. Jak wynika z powołanego art. 129 § 2 K.p.a. termin do wniesienia odwołania liczony jest od dnia doręczenia stronie decyzji organu I instancji. Jeżeli natomiast strona ustanowiła pełnomocnika, termin ten liczony jest od dnia doręczania odwołania temu pełnomocnikowi, co wynika z art. 40 § 2 K.p.a. W rozpoznanej sprawie bezspornym jest, iż D. K. była reprezentowana w postępowaniu przed organem I instancji przez pełnomocnika – R. J. (pełnomocnictwo z [...] maja 2019 r. k. 29 akt adm. organu I instancji) i właśnie tej osobie PINB przesłał korespondencję zawierająca decyzję z [...] maja 2019 r., znak: [...] Ze zwrotnego dowodu doręczenia tej przesyłki wynika, iż została ona oddana do rąk własnych R. J. w dniu [...] maja 2019 r. (k. 38 akt adm. organu I instancji). A zatem, uwzględniając treść art. 57 § 1 K.p.a. zgodnie którym jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło , a upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu, oraz treść art. 129 § 2 K.p.a., stwierdzić należy, iż ostatnim dniem do wniesienia odwołania by dzień [...] maja 2019r. Tymczasem jak wynika pieczątki pocztowej widniejącej na kopercie, w której nadesłano odwołanie D. K., zostało one nadane na placówce pocztowej w dniu [...] maja 2019r. Nie można zatem uznać, iż spełniony został warunek o którym mowa w art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. zgodnie z którym termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Podkreślić należy, iż skarżąca w skardze nie kwestionuje, a wręcz potwierdza, iż odwołanie złożyła w dniu [...] maja 2019r. Z uwagi, iż skarżąca nie wnosiła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, organ odwoławczy prawidłowo zastosował w niniejszej sprawie art. 134 K.p.a. i wydał postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania Wobec powyższego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i Sąd orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a. Uzupełniająco wyjaśnić należy, iż złożona w niniejszej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie art. 119 pkt 3 P.p.s.a., prawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skarg na wyżej wskazane postanowienia w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Zgodnie z art. 120 P.p.s.a w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.