II SA/Po 627/17

PostanowienieWSA w Poznaniu2017-11-30

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego, skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa, a wniosek o ustanowienie adwokata powinien zostać uwzględniony ze względu na trudną sytuację materialną?
Ratio decidendi
Skarżący w sprawie dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa na podstawie art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a., co czyni rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów zbędnym i uzasadnia umorzenie postępowania w tym zakresie. Ze względu na trudną sytuację materialną, zdrowotną i rodzinną skarżącego, uzasadnione jest przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu na podstawie art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżąca B. C. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Skarżąca przedstawiła trudną sytuację materialną i rodzinną, wskazując na chorobę męża, jego niepełnosprawność i brak możliwości zarobkowania, a także konieczność sprawowania opieki nad nim i nad córką. Rodzina utrzymuje się z renty męża i zasiłku rodzinnego.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla B. C. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi B. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2017r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla B. C. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/K. Witkowicz-Grochowska Skarżąca B. C. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni oświadczyła, że znajduje się w trudnej sytuacji życiowej. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem oraz pełnoletnia córką. Podała, że posiada dom o powierzchni [...] m² oraz działkę budowlaną o powierzchni [...] m², nie posiada żadnych oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Skarżąca wskazała, że jej mąż choruje, jest osobą niepełnosprawną i wymaga stałej opieki. Mąż nie może podjąć pracy z powodu stanu zdrowia, a skarżąca z powodu konieczności sprawowania stałej opieki. Rodzina utrzymuje się jedynie z renty męża skarżącej w wysokości [...] zł oraz zasiłku rodzinnego na córkę w wysokości [...] zł., co łącznie daje kwotę [...] zł netto miesięcznie, zatem rodzinie stale brakuje środków na bieżące utrzymanie. Skarżąca wyszczególniła miesięczne koszty utrzymania: podatek od nieruchomości [...] zł, opał i ogrzewanie wody [...] zł, leki [...] zł, ubezpieczenie [...] zł, dojazdy do lekarzy [...] zł, nauka córki i internat [...] zł oraz dalsze koszty ubioru, wyżywienia i środków chemicznych, drobnych napraw w domu. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej "P.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżąca wnosząc skargę w przedmiocie pomocy finansowej w formie zasiłku celowego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 P.p.s.a.). Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącej w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.). Wnioskodawczyni złożyła także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Z uwagi na sytuację zdrowotną męża skarżącej nie może on podjąć pracy, a skarżąca zmuszona jest sprawować nad nim stałą opieką, co skutkuje ograniczeniem jej możliwości zarobkowych. Aktualnie rodzina utrzymuje się jedynie ze świadczeń ubezpieczenia społecznego oraz z zasiłków pomocy społecznej. Wysokość tych dochodów nie pozwala na zaspokojenie bieżących potrzeb koniecznego utrzymania rodziny. Skarżąca ponosi także dodatkowe wydatki związane z nauką córki i jej zamieszkiwaniem w internacie. Posiadany majątek nieruchomy wykorzystuje natomiast na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych rodziny. Skarżąca nie posiada oszczędności. Przedstawiona przez skarżącą sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło