II SA/Po 628/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant Dominik Aptacy po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi S.B. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności środka odwoławczego w sprawie opinii oddziaływania inwestycji na środowisko o d d a l a s k a r g ę /-/ E.Brychcy /-/ A.Zieliński /-/ B.Kamieńska Pismem z dnia [...]r. spółka "A" sp. z o.o. z siedzibą w K. złożyła wniosek, w Urzędzie Miejskim, o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw płynnych w G. przy ul. P. Burmistrz pismem z dnia [...]r. na podstawie art. 51 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o wyrażenie opinii w sprawie obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz jego zakresu. Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wyraził opinię o braku potrzeby sporządzenia raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko. W wyniku wniesionego przez S.B. zażalenia Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że o konieczności sporządzenia raportu orzeka Burmistrz, który przed wydaniem postanowienia ma obowiązek zwrócić się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o wyrażenie opinii w sprawie konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz określenia jego zakresu. Opinia taka nie powinna mieć formy postanowienia. W następstwie ponownego postępowania Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w dniu [...]r. wydał opinię sanitarną, w której stwierdził brak potrzeby sporządzenia raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko. W dniu [...]r. S. B. wniósł zażalenia na powyższą opinię, podnosząc, iż zgodnie z art. 106 § 1 i 5 kpa jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ, to opinia taka winna mieć formę postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Zdaniem wnoszącego zażalenie stacja paliw płynnych należy do inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko, gdyż wytwarza opary szkodliwe dla zdrowia mieszkańców. Ponadto brak raportu uniemożliwi ocenę ewentualnego oddziaływania stacji paliw na zaplanowane w bezpośrednim sąsiedztwie osiedle domów jednorodzinnych. Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny stwierdził niedopuszczalność zażalenia, wskazując w uzasadnieniu, że zaskarżona opinia nie ma formy postanowienia, na które przysługiwałoby zażalenie. W skardze z dnia [...]r. S. B. wniósł o uchylenie powyższego postanowienia, zarzucając naruszenie art. 106 § 1 i 5 kpa i art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawo ochrony środowiska. Skarżący powtórzył argumentację przytoczoną w zażaleniu. Ponadto podniósł, że opinia sanitarna powinna być wydana w formie postanowienia, które należy doręczyć wszystkim stronom. W innym wypadku pozbawione byłyby one możliwości kontroli w drodze wniesienia zażalenia. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z regułą kolizyjną lex specialis derogat legi generali (przepis szczególny uchyla przepis ogólny) w sprawach z zakresu ochrony środowiska pierwszeństwo przed ogólnymi przepisami kodeksu postępowania administracyjnego mają przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2006r. Nr 129, poz. 902 – dalej p.o.ś.). W ustawie tej uregulowano m.in. postępowanie w sprawie obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (Rozdział 2 Działu VI: art. 46-57). Stosownie do art. 51 ustawy postępowanie to jest dwuetapowe. Wydanie przez burmistrza miasta postanowienia o obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 51 ust. 2 p.o.ś.) poprzedzają uzgodnienia ("zasięgnięcie opinii") z organem ochrony środowiska (art. 51 ust. 3 pkt 1 p.o.ś.) oraz z państwowym powiatowym inspektorem sanitarnym (art. 51 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 57 ust. 1 p.o.ś.). Z treści art. 51 p.o.ś. nie wynika, by wydanie opinii wymagało szczególnej formy. Opinie nie są zaskarżalne, burmistrz zaś przy wydaniu postanowienia o obowiązku sporządzenia raportu nie jest nimi związany. Zgodnie z art. 51 ust. 5 p.o.ś. strony, chcąc zakwestionować obowiązek (lub jego brak) sporządzenia raportu, mogą wnieść zażalenie na postanowienie burmistrza. Zdaniem Sądu organ odwoławczy prawidłowo uznał, że zażalenie na pismo zawierające opinię sanitarną jest niedopuszczalne. Skoro bowiem opinia sanitarna wydana została na podstawie szczególnego przepisu - art. 51 ust. 3 pkt 1 p.o.ś., to w sprawie nie miał zastosowania przepis ogólny – art. 106 § 1 i 5 kpa. Ponadto stwierdzić należy, iż zarzuty skarżącego generalnie odnoszą się do oceny konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu planowanej stacji paliw na środowisko, czyli do II etapu postępowania. Skarżący podniósł bowiem, że przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na środowisko i zdrowie przyszłych mieszkańców domów, które zostaną wybudowane w jego bezpośrednim sąsiedztwie. Nadto wskazał, że bez raportu nie wiadomo, w jaki sposób zostanie zachowane bezpieczeństwo klientów marketu "A", w pobliżu którego ma zostać usytuowana stacja paliw oraz czy stacja ta będzie oddziaływać na zdrowie mieszkańców. Tym samym skarżący zarzucił, że organy negatywnie rozstrzygnęły kwestię konieczności sporządzenia raportu. Przedmiotem zaskarżenia nie jest jednak postanowienie w sprawie obowiązku sporządzenia raportu wydane na podstawie art. 51 ust. 2 p.o.ś., a jedynie opinia sanitarna będąca formą uzgodnienia przed wydaniem tegoż postanowienia. Opinia ta, zgodnie z art. 51 ust. 3 pkt 2 p.o.ś., nie przesądza o odstępstwie od obowiązku sporządzenia raportu, a jedynie ma na celu wyrażenie stanowiska przez organ sanitarny o potrzebie lub zbędności sporządzenia raportu. Burmistrz nie jest zatem nią związany przy podejmowaniu postanowienia w sprawie oceny konieczności sporządzenia raportu. Zdaniem Sądu błędny jest zarzut skarżącego, iż strony zostały pozbawione możliwości kontroli obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Skarżącemu bowiem, jako stronie postępowania, przysługiwać będzie - stosownie do art. 51 ust. 5 p.o.ś. - prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Burmistrza w sprawie obowiązku sporządzenia raportu, w którym to zażaleniu skarżący będzie mógł również podważyć treść opinii sanitarnej. Na marginesie stwierdzić należy, iż organ I instancji przy wydaniu opinii sanitarnej powołał się na błędna podstawę prawną. Organ wskazał bowiem przepis będący podstawą wydania opinii o obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko przez organ ochrony środowiska – art. 51 ust. 3 pkt 1, nie zaś przez organ sanitarny. Powinien był powołać się na przepis art. 51 ust. 3 pkt 2 p.o.ś., który poprzez odesłanie do art. 57 ust. 1 p.o.ś. zobowiązuje państwowego powiatowego inspektora sanitarnego do wydania opinii w sprawie obowiązku sporządzenia raportu i jego zakresu. Wskazane naruszenie przepisów postępowania nie mogło mieć jednak istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż nie wpłynęło na treść wydanej opinii sanitarnej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ E.Brychcy /-/ A.Zieliński /-/ B.Kamieńska MK